مزيت سرمايهگذاري در توسعه ريل درمقايسه با جاده سالهاي سال است كه در دنيا به اثبات رسيده است اما نه تنها در كشور ما سرمايهگذاري لازم براي توسعه اين بخش انجام نگرفته است بلكه به تعبير وزير راه و شهرسازي عدم سرمايهگذاري در اين بخش پيري ناوگان ريلي را به همراه داشته است.
با وجود مزيتهاي اثبات شده توسعه حملو نقل ريلي اما سالهاي سال است كه جاده حق ريل را خورده است و مجالي براي توسعه و سرمايهگذاري در اين حوزه از حمل و نقل را نداده است. حالا كار به جايي رسيده است كه به دليل عدم سرمايهگذاري درحوزه ريلي و نوسازي ناوگان وزير راه شهرسازي از پيري ناوگان حمل و نقل ريلي خبر ميدهد، اين در حالي است كه بيتعارف بايد مدعي شد كه منافع پيمانكاران نزديك به وزارت راه و شهرسازي در توسعه جادهها هيچگاه مجالي به توسعه حوزه ريلي نداد.
منافع پيمانكاران درتوسعه جاده خوابيده است
يك منبع آگاه در گفتوگو با «جوان» ضمن بيان اينكه خواب ماشين آلات راهسازي براي برخي از پيمانكاران تا جايي هزينه دارد كه آنها ترجيح ميدهند با چكهاي مدت دار مجدد جاده بسازند، افزود: از اين رو ميبينيم كه طي سالهاي گذشته راههاي كشوردرمقايسه با ريل توسعه بيشتري يافته است. اين منبع آگاه كه راضي به عنوان شدن نامش نشد، افزود:مزيت توسعه ريل برجاده در تمامي كشورهاي دنيا درك شده است اين در حالي است كه توسعه نامتوازن ريل وجاده در ايران موجب شده تا هموطنان به دليل عدم برخورداري از خطوط ريلي به جاده روي بياورند و درسال اين همه خسارت جاني و مالي براي كشور به بار آيد. وي با بيان اينكه بهرهوري و امنيت بالا و صرفهجويي در مصرف انرژي مشخصه حمل و نقل ريلي است، گفت: اگر طي سالهاي گذشته طبق قانون توسعهاي كشور حوزه حمل و نقل ريلي توسعه پيدا ميكرد هماكنون كشورمتحمل هزينههايي چون توليد خودرو، جاده، پليس راه، تجهيزات و... نبود اما به دليل سلب شدن حق دسترسي به زيرساختهاي مناسب ريلي مردم مجبورند جانشان را كف دستشان بگيرند و راهي جادههاي بيبازگشت شوند. وي با اشاره به مصرف سوخت 9 برابري جاده در مقايسه با ريل، عدم توجه به ظرفيتهاي حمل و نقل ريلي را از ديدگاه منافع ملي و دريافت حق دسترسي از شبكه ريلي فاجعهآميز برشمردوگفت: با توجه به اينكه كشور در شرايط خاصي از نظر تحريم قرار دارد، مصرف بيرويه سوخت از جمله گازوئيل (نفتگاز) به صلاح نيست و لازم است توجه بيشتري به منافع حوزه ريلي شود.
ايمني ريل 50 درصد بيشتر از جاده است
در اين بين وزير راه و شهرسازي نيز از عدم توسعه ناوگان حمل و نقل ريلي در گذشته انتقاد كرد و بيلطفي به اين صنعت را موجب پيري ناوگان اين بخش از حمل و نقل عنوان كرد.
عباس آخوندي درباره برنامههاي وزارت راه و شهرسازي براي توسعه حمل و نقل ريلي اظهار كرد: در نظر داريم در بخش مسافر براي خطوطي كه برقي ميشوند سرعت 200 كيلومتر مبناي سير قرار گيرد و اين خود اتفاق بزرگي است كه در خطوط دو خطه با لكوموتيوهاي ديزلي هم سرعت 160 كيلومتر مبنا قرار گرفته است.
ايمني حمل و نقل ريلي 50 درصد بيشتر از جاده است
وزير راه و شهرسازي درباره حمل و نقل ريلي نيز اظهار كرد: ايمني حمل و نقل ريلي نسبت به حمل و نقل جادهاي 50 درصد بيشتر است. نكته دوم در اين زمينه صرفهجويي در مصرف انرژي است كه حمل و نقل بار در ريل تقريبا نسبت ريل به جاده كمتر از يك به شش است و تقريبا عددي نزديك به يك به هفت است و اين رقم در بخش مسافري يك به دو است.
سهم مسافران قطار 10 درصد و سهم بار 5 درصد است
آخوندي درباره سهم حمل و نقل ريلي در كشور گفت: سهم حمل و نقل ريلي باري كه از كشور جابهجا ميشود حدود 5 درصد است. در حوزه حمل و نقل مسافر اين ميزان حدود 10 درصد است و سهم حمل و نقل ريلي در حوزه حمل و نقل بينشهري نيز سهم زيادي نيست و در درون شهرها با توجه به متروها ميتوان گفت اين ميزان روبه رشد است.
آخوندي تأكيد كرد: بايد سياستگذاريها به سمتي باشد كه حمل و نقل ريلي بتواند با حمل و نقل جادهاي رقابت كند.
آخوندي ادامه داد: پيشبيني كالاهايي كه امكان حمل و نقل دارند طي هشت سال آينده اين است كه در چهار سال اول كل باري كه در سطح كشور جابهجا ميشود از 682 ميليون تن در سال جاري به حدود 915 ميليون تن در سال 1400 برسد يعني شاهد 40 تا 50 تن افزايش حمل و نقل باري ريلي در سطح كشور باشيم.
سهم بار در شبكه ريلي 6 برابر ميشود
وزير راه و شهرسازي با بيان اينكه برنامهاي كه درنظر داريم يك برنامه بلندپروازانه است، تصريح كرد: اگر همه حوزهها به هم كمك كنند ميتوانيم سهم بار در حوزه حملونقل ريلي را شش برابر كنيم و تصورمان اين است كه در حوزه مسافر هم حدود 26 ميليون نفر در سال 92 جابهجا شدند اما در سال 1400 به حدود 56 تا 57 ميليون افزايش پيدا كند.
وي با بيان اينكه در حال حاضر خطوط ريلي حدود 11 هزار كيلومتر است، اظهار كرد: بايد حداقل رقمي معادل 9000 كيلومتر به آن اضافه شود.
2300 واگن مسافري و 54 هزار واگن باري اضافه ميشود
آخوندي افزود: در حوزه ناوگان هم بايد اتفاقات بزرگي بيفتد، بهطوري كه حدود 2 هزار و 300 واگن بايد واگنهاي مسافري اضافه شود يعني واگنهاي ما بيش از دو برابر افزايش پيدا كنند و در حوزه حمل و نقل باري هم حدود 54 هزار واگن بايد اضافه شود. وي با اشاره به اينكه در حال حاضر 22 هزار واگن باري داريم، اضافه كرد: در برنامه سوم شاهد اتفاق خوبي در حوزه ريل بوديم، بهطوري كه در آن دوره 400 كيلومتر به خطوط ريلي ايران اضافه شد ولي بعد از آن شاهد نقطههاي فرازي در حوزه حمل و نقل ريلي نبوديم. وزير راه و شهرسازي ادامه داد: حدود 120 ميليارد تومان نياز به سرمايهگذاري توسط بخش دولتي و خصوصي در هشت سال آينده داريم، يعني حدود 15 تا 16 ميليارد تومان بهطور ميانگين بايد سرمايهگذاري صورت گيرد.
وزير راه و شهرسازي در ادامه خاطرنشان كرد: بايد رقمي حدود 2 هزار و 300 واگن مسافري جديد وارد شبكه ريلي شود.
