ايران طعم صعود به جامجهاني را از سال 1978 چشيد، همان جامي كه نسل طلايي فوتبال كشورمان شگفتيساز آن شدند.
حضور در معتبرترين تورنمنت فوتبال جهان آرزوي هر تيمي است. تيم ملي فوتبال كشورمان نيز براي آنكه خود را به اين رقابتها برساند سالها زحمت كشيد تا اينكه به جام يازدهم رسيد. صعود ما همزمان بود با ميزباني جنجالي آرژانتين، ميزباني كه فقط به كسب جام ميانديشيد و بس. زماني كه قرعهكشي رقابتها انجام شد كمتر كسي تصور ميكرد مليپوشان ايراني در جام جهاني موفق به زدن حتي يك گل شوند. اما همانطور كه گفته شد شاگردان حشمت مهاجراني به واقع ثابت كردند نسل طلايي فوتبال كشورمان هستند.
همگروهي با تيمهاي هلند، پرو و اسكاتلند در حال حاضر هم براي بسياري از تيمها ترسناك و غير قابل تصور است. منتها تيم كشورمان با در اختيار داشتن بهترين بازيكنان آسيا عملكرد قابل قبولي از خود به نمايش گذاشت. نيم نگاهي به تركيب تيم نشان ميدهد بازيكنان با استعداد زيادي به آرژانتين اعزام شده بودند، مرحوم حجازي، علي پروين، غلامحسين مظلومي، غفور جهاني، روشن، فريبا، داناييفرد و... هرچند كه تيم ايران براي نخستين بار پا به عرصه جامجهاني ميگذاشت اما پشت سر گذاشتن راه پر پيچ و خم صعود مليپوشان را براي حضور موفق آماده كرد. سربلند بيرون آمدن از 12 بازي در مرحله انتخابي تنها راه صعود به آرژانتين بود و خوشبختانه بازيكنانمان به خوبي از عهده آن برآمدند. در دور نخست كه حريفان عرب به هيچ وجه زورشان به ايران نرسيد. در دور دوم هم كرهجنوبي و استراليا تنها رقبايي بودند كه قصد شاخ و شانه كشيدن برايمان را داشتند كه در نهايت تيرشان به سنگ خورد. كره كه در دو بازي رفت و برگشت به تساوي رضايت داد. اين وسط فقط كانگوروها بودند كه خيال جامجهاني در سر داشتند و فكر ميكردند حجازي، پروين و سايرين به آنها اجازه خودنمايي ميدهند. ولي در هر دو ديدار رفت و برگشت تن به شكست دادند تا بازي آخرمان با كويت عملاً تشريفاتي باشد صعود قاطعانه به جام جهاني 1978 در شرايطي رخ داد كه در آن سالها قاره كهن تنها يك نماينده در اين تورنمنت داشت آن نماينده هم كسي نبود جز ايران.
در آن روزها فوتباليستها پول پارو نميكردند، سربه زير بودند و بدون هيچ ادعايي تمرين ميكردند، روي حرف مربي هم حرف نميزدند و هيچ شكايتي هم از شرايط نداشتند. نتيجه در اختيار داشتن بازيكنان بيادعا اما مستعد، با غيرت و يكدل را در آرژانتين ديديم. در جريان بازيها مليپوشان هرگز از زير بار مسئوليت شانه خالي نكردند، اشتباهات فردي و تيمي را به گردن يكديگر نينداختند و تا آخرين لحظه براي موفقيت جنگيدند. شكست سه بر صفر به لالههاي نارنجي اگرچه به نظر باختي تلخ به نظر ميرسد اما دقيقتر كه نگاه كنيم به راحتي متوجه بازي خوب تيم ايران ميشويم. اوج هنرنمايي جواناني كه حالا مو سفيد كرده فوتبال كشورمان هستند در مصاف با اسكاتلند بود. تساوي ارزشمند و غرورآفرين در مصاف با يكي از بهترين تيمهاي آن زمان افتخار بزرگي براي ايران بود. تيم ملي ايران در اولين حضور خود در جامجهاني نه تنها يك امتياز ارزشمند از يك تيم قدرتمند گرفت بلكه موتور گلزني بچهها نيز روشن شد. البته باز كردن دروازه حريفان جهاني به همين جا ختم نشد و مهاجمان ايراني كه حسابي روحيه گرفته بودند دروازه پرو را هم يك بار گشودند.
در فاصله 23 روز تا جام جهاني 2014 يادآوري خاطرات شيرين گذشته حس خوبي به فوتبالدوستان ميدهد. از نسل طلايي فوتبال ايران ديگر خبري نيست منتها بازيكنان جوان با استعداد ديگري جايگزين اين نسل شده كه ميليونها هوادار تيم ملي و كارلوس كرش را به خلق شگفتي در برزيل اميدوار كردهاند.
