با تشديد بحران در شرق اوكراين در آستانه انتخابات رياست جمهوري اين كشور، رئيسجمهور روسيه دستور داد تا نيروهاي نظامي روسيه از مرزهاي اوكراين به پايگاههاي خود بازگردند. اين درحالي است كه مقامات ناتو اعلام كردند كه تاكنون هيچگونه بازگشتي مشاهده نكردهاند.
به گزارش «جوان»، دستور بازگشت نيروهاي نظامي روسيه از مرزهاي اوكراين به پايگاههاي خود درحالي است كه در هفتههاي اخير تنش بين مسكو و غرب بر سر بحران اوكراين تشديد شده است.اين دستور در آستانه انتخابات رياست جمهوري اوكراين كه قرار است روز يكشنبه (25 مي) در سراسر اين كشور برگزار شود، ميتواند مانور مسكو باشد در اين مورد كه كرملين در امور داخلي اوكراين مداخله نميكند، زيرا مقامات غربي روسيه را به تشديد بحران در اين كشور متهم ميكنند كه اين اتهامات همواره از سوي مقامات كرملين رد شده است.
به گزارش شبكه اسكاي نيوز عربي، ولاديمير پوتين، روز دوشنبه به نيروهاي اين كشور كه براي برگزاري رزمايش در مرزهاي اوكراين مستقر شده بودند، دستورداد تا به پايگاههاي خود در داخل روسيه بازگردند. با بالا گرفتن تنشها در اوكراين هزاران نيروي نظامي روسيه با ادوات جنگي كامل به مرزهاي اين كشور اعزام شدند تا در آنجا مانورهاي نظامي برگزار كنند. اين اقدام روسيه باعث اعتراض و حساسيتهاي جهاني شد. اقدام جديد پوتين با هدف كاهش تنشها بر سر بحران اوكراين صورت گرفته است كه رابطه روسيه را با غرب از دوران جنگ سرد به بدترين مرحله رسانده است. دولتهاي غربي پيشتر به استقرار 40 هزار نيروي روسي در نزديكي مرز اوكراين اعتراض كرده بودند و آن تلاش روسيه براي الحاق مناطق بيشتري از خاك اوكراين به روسيه، پس از الحاق كريمه در ماه مارس ميدانند. اروپا و امريكا روسيه را تهديد كردهاند چنانچه انتخابات رياست جمهوري اوكراين را مختل كند، با تحريمهاي بيشتري مواجه ميشود. با اين حال، سرگئي شويگو، وزير دفاع روسيه تأكيد كرده بود كه روسيه در نزديكي مرزها هيچ نيروي آماده جنگ ندارد و نيروهاي مستقر در اين مناطق در غرب روسيه مشغول تمرينهاي نظامي روزمره هستند.
در همين حال، پوتين دستوري را به وزارت دفاع روسيه ابلاغ كرد كه طبق آن هر نيروي نظامياي كه در اقداماتي از جمله آموزش نيروها شركت دارد، بايد از مناطق رستف، بلگرود و بريانسك خارج شود. اقدام پوتين با هدف تنشزدايي از بن بست پيش آمده بين روسيه و غرب بر سر تحولات اوكراين انجام شده است.
عقب نشيني به بهانه عدم مداخلهبه گزارش سي بياس نيوز، هرچند پوتين دستور بازگشت سربازان روسيه را صادر كرده اما مقامات ناتو معتقدند كه هيچ گونه علائمي از اينكه اين نيروها از مرز اوكراين خارج شدهاند، وجود ندارد. آندرس فوگ راسموسن، دبير كل ناتو، ديروز اعلام كرد كه به رغم دستور پوتين هنوز هيچ اقدامي در اين زمينه صورت نگرفته است. به گفته وي كشورهاي ناتو به روسيه پيشنهاد دادند تا هفته بعد نشستي را با مقامات روسيه در شوراي ناتو- روسيه داشته باشند اما مسكو هنوز به اين درخواست پاسخ نداده است. راسموسن همچنين گفت كه ما در مذاكرات سياسي با روسيه را باز ميگذاريم تا به نتيجه مطلوب برسيم. برخي معتقدند كه هشدار غرب براي اعمال تحريمهاي بيشتر عليه روسيه سبب عقبنشيني پوتين از مرزهاي اوكراين شده است. ولي بهنظر ميرسد كه در مقابله با غرب، پوتين طرح صلح آميزي را براي فرونشاندن بحران اوكراين اتخاذ كرده است. همچنين روسيه براي قدرتنمايي در مقابل غرب اعلام كرده است كه روابط روسيه با چين نيز به بالاترين ميزان در طول تاريخ ميرسد. همچنين به گزارش نيويوركتايمز، باتوجه به اينكه پترو پروشنكو، ميلياردر اوكرايني و نامزد انتخابات رياست جمهوري اين كشور اگرچه ديدگاه غربگرايانه دارد اما منافعي را در روسيه نيز دارد، احتمال دارد اقدام پوتين به اين منظور باشد تا فضا را براي انتخابات آرام كند.
به نوشته اين روزنامه به نظر ميرسد كه پترو پروشنكو يك فرد عملگراست و در دولت ويكتور يانوكويچ، رئيسجمهور بركنار شده اوكراين هم حضور داشته و اهل معامله است و عقب نشيني پوتين به اين معني است كه پوتين اين بخت را از اينكه اوكراين از اين وضعيت خارج شود امتحان كند. از آنجاكه انتخابات رياست جمهوري اوكراين در راه است و روسيه نيز اين انتخابات را بادقت رصد ميكند، اقدام پوتين در اين چارچوب ميگنجد كه براي اينكه مسكو بهانهاي مبني بر مداخله روسيه در انتخابات اوكراين را به اروپا و امريكا ندهد، اقدام به اين تصميم گرفته است. اما اقدام پوتين براي بازگشت سربازان سناريويي بيش براي بازي مقابل غرب نيست و اقدامي موقتي است.
زيرا باتوجه به اينكه غربگرايان در انتخابات اوكراين رئيسجمهور ميشوند و از آنجاكه نامزدهاي رياست جمهوري نيز آمادگي خود را براي عضويت در ناتو اعلام كردهاند، به احتمال زياد بازگشت سربازان روس از مرزهاي اوكراين بيدليل خواهد بود. زيرا عضويت اوكراين در ناتو يعني تهديد مرزهاي روسيه و اعلان جنگ به اين كشور است. به همين دليل روسيه نه تنها نيروهاي خود را از مرز اوكراين فرا نميخواند بلكه در آينده حضور نيروهاي روس در مرز با اين كشور افزايش خواهد يافت. زيرا مقابله با توسعهطلبي ناتو در مرزهاي روسيه از اولويتهاي اصلي مسكو است.
روسيه جمهوريهاي سابق شوروي را در چارچوب خارج نزديك قرار داده و هرگونه تهديد از سوي غرب در اين مناطق را تهديدي براي منافع خود ميداند و از هر اقدامي براي مقابله با آن استفاده ميكند. همچنانكه در جنگ گرجستان در سال 2008 نشان داد. با توجه به اينكه مسكو پس از همه پرسي در شرق اوكراين، به رغم درخواست روس تبارها براي الحاق اين مناطق به روسيه مداخله نكرد، بيانگر اين ديدگاه است كه مسكو نميخواهد بحران بيش از اين ادامه داشته باشد. زيرا تنش بيشتر با غرب بر سر اوكراين دو طرف را در آستانه درگيري نظامي قرار ميدهد. چيزي كه مقامات ناتو در هفتههاي اخير بيشتر از آن سخن راندهاند.
توان محدود دفاعي ناتو در مقابل روسيه با توجه به ادامه بحران اوكراين، اين پرسش نيز در كانون توجه كشورهاي عضو ناتو قرار گرفته كه در صورت حمله نظامي روسيه به كشورهاي حوزه درياي بالتيك، پيمان ناتو تا چه اندازه توانايي واكنشي مناسب را خواهد داشت. طبق اطلاعاتي كه نشريه آلماني اشپيگل به دست آورده است، در حال حاضر كشورهاي عضو ناتو مشغول بررسي چنين سناريويي هستند. به گزارش اشپيگل، نتيجهاي كه تاكنون از اين بررسيبه دست آمده، براي كشورهاي غربي آرامبخش نيست. در صورت حمله نظامي روسيه به كشورهاي حوزه بالتيك، متحدان غربي تنها قادرند بهطور مشروط به اقدامات تدافعي دست بزنند اشپيگل از قول محافل مطلع ناتو در دولت آلمان نقل ميكند كه ناتو در حال حاضر در وضعيتي نيست كه بتواند از كشورهاي حوزه درياي بالتيك با استفاده از جنگافزارهاي متعارف آنگونه كه ماده پنجم پيمان آتلانتيك شمالي در نظر گرفته است، حفاظت كند. طبق گزارش اين نشريه آلماني، در پيشنويس كميسيون برنامهريزي تدافعي ناتو آمده است: توانايي و قصد روسيه براي اينكه بدون اخطار اوليه به عمليات نظامي مهمي دست بزند، نمودار تهديدي گسترده براي حفظ امنيت و ثبات در منطقه يورو آتلانتيك است. روسيه قادر است در كوتاهمدت در مكان مورد نظر خود تهديدي نظامي در مقياس محلي يا منطقهاي اعمال كند.
