جوان آنلاین: یمنیها برای سومین بار ظرف یک ماه، به تأسیسات نفتی آرامکوی عربستان حمله کردند و همزمان یک کمپین عملیاتی گسترده زمینی برای نزدیک شدن به بندر المخا و مناطق مشرف به بابالمندب به راه انداختهاند؛ اتفاقاتی که همزمان با اختلال شدید در تردد انرژی از تنگه هرمز، بازار جهانی نفت را تحت فشار گذاشته و قیمت برنت را تا بیش از ۱۰۰ دلار بالا برده است. این سطح، سایه تشدید مضاعف بحران انرژی را بر اقتصادهای غربی انداخته و دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا را با نزدیک شدن به انتخابات ماه نوامبر، در منگنه قرار میدهد.
به گزارش «جوان»، یمنیها صبح دیروز حملات گستردهای به چند منطقه عربستان انجام دادند؛ کمپینی که برای سومین بار طی یک ماه اخیر و برای دومین مرتبه ظرف سه روز گذشته انجام شده است. موجی از موشکها و پهپادهای یمنی همزمان چند شهر، مرکز اقتصادی و نظامی در جنوب عربستان را هدف گرفت؛ ابها، خمیس مشیط، جیزان و نجران هدف قرار گرفتند و به تأسیسات آرامکو، پایگاه هوایی ملک خالد و زیرساختهای انرژی در این مناطق حمله شد. یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، گفته که دهها موشک بالستیک و پهپاد در این عملیات به کار گرفته شده و این حمله را پاسخ به سه روز حملات سعودی به مناطق مختلف یمن دانست. نیروهای یمنی میگویند طی سه روز منتهی به سهشنبه، ۱۲۱حمله هوایی به استانهای مأرب، البیضا، الحدیده، تعز و الجوف یمن انجام شده است.
ریاض رسماً آسیب به تأسیسات انرژی خود را تأیید میکند. وزارت انرژی عربستان روز سه شنبه اعلام کرد شماری از مراکز بخش انرژی در جنوب کشور هدف قرار گرفتهاند، در برخی نقاط آتشسوزی رخ داده و بخشی از فعالیتهای عملیاتی بهطور موقت متوقف شده است. این وزارتخانه همچنین از زخمی شدن شماری از شهروندان و افراد مقیم صحبت کرده و گفته که تیمهای تخصصی مشغول مهار آتش، ارزیابی خسارت و تأمین امنیت تأسیسات هستند. در حالی که تصاویر منتشر شده در شبکههای اجتماعی، آتشسوزی در تأسیسات انرژی عربستان را نشان میدهد، رویترز شمار مجروحان حملات دیروز را ۷۳ نفر اعلام کرده است.
جیزان در مرکز حملات دیروز بود. پالایشگاه آرامکو در این شهر ظرفیت پالایش حدود ۴۰۰ هزار بشکه نفت خام در روز را دارد که قرار گرفتن آن در نزدیکی مرز یمن، آن را به یکی از آسیبپذیرترین زیرساختهای انرژی عربستان تبدیل کرده است. در حالی که گزارشها از آتشسوزی در مجموعه جیزان خبر میدهند، دادههای موجود در گزارشهای ماهوارهای و حرارتی نیز وقوع نقاط داغ و آتشسوزی در تأسیسات انرژی جنوب عربستان را تأیید میکنند. در گزارشهای محلی آسیب به دستکم دو مخزن سوخت در پالایشگاه جیزان تأیید شده، هرچند آرامکو میزان دقیق خسارت را اعلام نکرده است. تصاویر ماهوارهای منتشر شده همچنین نشان میدهند که آتش فقط به یک نقطه محدود نمانده و در چند تأسیسات انرژی و نظامی در جنوب عربستان نقاط حرارتی ثبت شده است. تصاویری هم از آتشسوزی در پالایشگاه جیزان، یک تأسیسات نفتی وابسته به آرامکو در ابها و همچنین نقطهای در پایگاه هوایی ملک خالد منتشر شده است.
آزمون دوباره ترامپ با نفت ۱۲۰ دلاری
بازار نفت که از روز دوشنبه روند صعودی را شروع کرده بود، صبح دیروز بلافاصله واکنش نشان داد. برنت عصر دیروز برای اولین بار ظرف سه ماه گذشته به بالای ۱۰۰دلار رسید و وستتگزاس اینترمدییت نیز به حوالی ۹۵ دلار رسید. پیشبینی از مجموعه اختلالها در هرمز و دریای سرخ باعث شده بازار بار دیگر احتمال یک شوک عرضه طولانیتر را در قیمتها وارد کند. بلومبرگ گزارش کرد که در صورت تشدید حملات به کشتیها در خاورمیانه، قیمت نفت ممکن است به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد و اختلال در عرضه جهانی نفت را به دنبال داشته باشد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، ظرف روزهای گذشته بارها گفته که تنگه هرمز باز است و عبور نفت به نزدیک شرایط قبل از جنگ ایران رسیده؛ ادعایی که تشدید بحران در بابالمندب، آن را زیر سؤال میبرد. ترامپ دوشنبه شب مجدداً در تروتسوشال نوشت که قیمت نفت بهشدت کاهش خواهد یافت، همانطور که همهچیزِ دیگر در حال کاهش است (اما بیشتر!)، وقتی در جنگ با ایران پیروز شویم. والاستریت در کشاکش رویارویی ایران با امریکا، برای پیشبینی رفتار ترامپ در مقابل قیمت نفت، عبارت (تاکو)
Trump Always Chickens Out را به کار برد: «ترامپ همیشه عقبنشینی میکند» و حالا به نظر میرسد رئیسجمهور امریکا که در مارس ۲۰۲۶ نفت بالای ۱۱۵ دلاری را تجربه کرده بود، یک بار دیگر در مواجهه با گسترش فشار بر بازار انرژی در بابالمندب، در معرض مواجهه با تصاعدی جدید قرار گرفته است؛ تصاعدی که او را با نزدیک شدن به انتخابات ماه نوامبر (آبان ۱۴۰۵)، در منگنه قرار میدهد.
کاهش صادرات عربستان به ۳ میلیون
انصارالله حمله به آرامکو را با یک کمپین زمینی همزمان کرده است. در چند روز گذشته، جنگ در غرب و جنوبغرب یمن به شدیدترین سطح خود از زمان فروکش کردن جنگ پس از آتشبس ۲۰۲۲ رسیده است. طبق برآورد خبرگزاری فرانسه، شمار کشتهشدگان در چند روز نخست این دور از نبردها از ۳۰۰ نفر گذشته و نزدیک به هزار و ۸۰۰ خانواده نیز آواره شدهاند. مسئله فقط تصرف چند روستا یا ارتفاع نیست. نیروهای انصارالله در غرب تعز و مناطق ساحلی جنوب حدیده به سمت مسیرهای منتهی به بندر المخا حرکت کردهاند؛ منطقهای که دروازه زمینی نزدیک شدن به بابالمندب محسوب میشود. منابع مختلف درباره میزان پیشروی دوطرف روایتهای متفاوتی ارائه میکنند، اما یک واقعیت مشترک در گزارشها وجود دارد: بخش مهمی از نبردهای تازه در اطراف راههای منتهی به ساحل دریای سرخ و مناطق مشرف به بابالمندب جریان دارد. احمد ناجی، مدیر پروژه یمن در گروه بحران بینالمللی، معتقد است که حوثیها تلاش میکنند ارتفاعات مشرف به ساحل و مسیرهای تدارکاتی را در اختیار بگیرند، زیرا چنین موقعیتی میتواند توانایی آنها را برای تهدید المخا، مناطق اطراف بابالمندب و کشتیرانی دریای سرخ افزایش دهد. ناجی البته معتقد است که این نبرد در مراحل اولیه خود قرار دارد و اگر پیشروی به سمت بابالمندب ادامه پیدا کند، درگیری داخلی یمن میتواند به بخشی از رقابت بزرگتر بر سر امنیت انرژی و کشتیرانی منطقه تبدیل شود. انصارالله روایت «تصرف بابالمندب» را تأیید نمیکند. یک منبع یمنی نزدیک به این گروه، گفته که انصارالله برای تهدید کشتیها در دریای سرخ الزاماً نیازی به کنترل ساحل ندارد و میتواند از مواضع دیگری اقدام کند.
رویارویی در یمن، برای عربستان یک مشکل مضاعف است. در شرایطی که تنگه هرمز با اختلال روبهروست، مسیرهای دریای سرخ و بابالمندب برای ریاض اهمیت بیشتری پیدا کرده است، اما همین مسیر نیز اکنون در معرض فشار یمنیها قرار دارد. راسل هاردی، مدیرعامل ویتول، پیشتر گفته بود اختلال در بابالمندب بر صادرات روزانه ۲ تا ۳ میلیون بشکه نفت عربستان اثر گذاشته است. سلیم الجعدبی، کارشناس اقتصادی، برآورد کرده که صادرات نفت عربستان از حدود ۷ میلیون بشکه در روز به حدود ۳میلیون بشکه کاهش یافته است. همزمان، قیمت گاز اروپا نیز به ۷۵ یورو برای هر مگاواتساعت رسیده است؛ بالاترین سطح از ابتدای ۲۰۲۳. تحت چنین شرایطی، اگر حملات به آرامکو ادامه پیدا کند، مسیرهای دریای سرخ ناامنتر شود و همزمان اختلال هرمز طولانی شود، بازار انرژی با سه فشار همزمان کاهش عرضه، افزایش هزینه حمل و بیم از گسترش جنگ روبهرو خواهد شد؛ سه عاملی که یمن را به کانون مناقشه تبدیل میکند.
