با پيروزي حزب مسلم ليگ نواز در انتخابات پارلماني سال گذشته، محمد نواز شريف در خرداد 1392 توسط پارلمان پاكستان به عنوان نخستوزيري دست يافت. وي كه سابقه نخست وزيري از نوامبر 1990 (آذر 1369) تا اوايل 1993 را دارد، در اين دوره سعي ميكند ضمن گسترش روابط خود با كشورهاي پيراموني، به ويژه عربستان، افغانستان، ايران، تركيه و چين و آسياي مركزي برنامههاي اقتصادي، به ويژه در حوزه صنعت و انرژي را احيا كند. هر چند دولت نواز شريف داراي اختلاف ديدگاه با ديگر نهادهاي قدرت در درون پاكستان به ويژه نهاد قدرتمند ارتش ميباشد، اما حضور راحيل شريف به عنوان فرمانده ارتش به نوعي ميتواند سياستهاي دولت و ارتش را به هم نزديك سازد كه نمونه آن را ميتوان در نحوه ارتباطات و تعاملات با كشورهاي پيراموني و قدرتهاي فرامنطقهاي يا نوع برخورد با چالشهاي داخلي نظير مذاكره با طالبان پاكستان ذكر كرد.
سفر نواز شريف به تهران كه نخستين سفر رسمي وي به جمهوري اسلامي ايران محسوب ميشود، به دلايل مختلف داراي اهميت راهبردي است. واقعيت اين است كه روابط پاكستان با ايران في نفسه از اهميت بسيار بالايي برخوردار است، اما شرايط و تحولات منطقه نيز بر حساسيت اين مناسبات افزوده است. در واقع تحولات جاري در منطقه، اعم از تحولات مصر، غرب آسيا (خاورميانه)، بحرين، سوريه و عراق و حتي به نوعي تحولات اوكراين در جهات و ابعاد مختلف بر روابط دوجانبه و چندجانبه كشورها تاثير گذاشته و تاثيرات اين تحولات به تدريج در آينده قابل مشاهده خواهد بود. در اين ميان وضعيت مناسبات حكومتهاي عربستان و پاكستان از اهميت خاصي در منطقه برخوردار است. واقعيت اين است كه سفر نواز شريف به ايران به نوعي براي ايجاد موازنه در روابطش با عربستان و رفع سوء تفاهمات بهوجود آمده اخير بر سر عدم كنترل جيشالعدل در پاكستان و قضيه به گروگان گرفتن سربازان ايران و. . . صورت ميگيرد. به اين معني كه پاكستان براي اينكه متهم به جانبداري از سياستهاي عربستان به ويژه در بحث سوريه، عراق و بحرين نشود، در تلاش است تا با ايجاد روابط دوجانبه هم با عربستان و هم با ايران به نوعي در سياستهاي خارجي خود موازنه برقرار نمايد. به همين دليل نيز نخستوزير پاكستان پس از سفر به تهران، به رياض نيز سفر ميكند. البته اين واقعيت را بايد پذيرفت كه روابط پاكستان با عربستان به دليل اشتراكات ديني و سياسي و نيز حمايتهاي مالي و انرژي عربستان از پاكستان راهبردي است و عربستان نيز به دليل استفاده از ظرفيتهاي پاكستان در منطقه به شدت به اين كشور توجه دارد و همين امر نشان ميدهد كه احتمال پيروي و جانبداري غير آشكار پاكستان از سياستهاي عربستان در منطقه، دور از ذهن نباشد. به هر حال نبايد فراموش كرد كه موضوعات مهمي ميتواند در رأس گفتوگوهاي دو طرف قرار گيرد كه مهمترين اين موضوعات تحولات منطقه به ويژه افغانستان و بحث خروج نيروهاي امريكايي از اين كشور، بحران سوريه و بحرين، ميانجيگري بين رياض و تهران، گفتوگو درباره پروژه خط لوله گاز ايران- پاكستان موسوم به خط لوله صلح، رفع سوء تفاهمات در خصوص گروهك تروريستي جيشالعدل و جندالله، قاچاق مواد مخدر و كنترل فعاليت اشرار در مرزها، فعالسازي همكاريهاي امنيتي بين دو كشور به ويژه در مرزها، كشتار شيعيان، گسترش روابط دو جانبه اقتصادي، راه اندازي مسير دريايي بين پاكستان و ايران (براي جابهجايي مسافر به ويژه سفر امن زائران شيعه، همچنين حمل كالا)، صادرات 3000 مگاوات برق از ايران به پاكستان و مسائلي از اين قبيل است. همچنين به نظر ميرسد با خروج نيروهاي خارجي از افغانستان سطح نفوذ و دخالت عربستان در منطقه گسترش يابد و در همين ارتباط طي ماههاي اخير تحركات ديپلماتيك عربستان سعودي (وليعهد، وزير كشور و وزير دفاع عربستان) به پاكستان افزايش يافته و بالعكس حضور راحيل شريف فرمانده ارتش پاكستان به دعوت وليعهد و وزير دفاع عربستان در مراسم اختتاميه مانور نظامي «شمشير عبدالله» و سفر نواز شريف به عربستان طي چند روز آينده، نشان از رگههايي از راهبردي شدن روابط دو كشور دارد، به ويژه كه عربستان از توافق هستهاي ايران با كشورهاي 1+5 نگران است و احساس ميكند با گسترش مناسباتش با پاكستان ميتواند به علوم هستهاي دست يابد و به نوعي كمبودهايش را در منطقه جبران كند. با همه اين تفاسير، جمهوري اسلامي ايران به گسترش روابط با پاكستان در همه جنبههاي مختلف سياسي، اقتصادي و فرهنگي معتقد و پايبند است و دشمنان بهبود روابط دو كشور همواره سعي كردهاند به روشهاي مختلف بين دو كشور اختلاف ايجاد كنند و حتي در روند اجرايي كردن توافقات اقتصادي از جمله خط لوله صلح مانعتراشي كنند. به رغم اين موانع دو كشور پاكستان و ايران اما بر ضرورت همكاري تأكيد داشته و براي ايجاد صلح، ثبات و توسعه در منطقه و وحدت امت مسلمان تلاش خواهند كرد. سخن آخر اينكه منطق ژئوپليتيك و ژئواستراتژيك حكم ميكند روابط دوجانبه ايران و پاكستان، خارج از معادلات بازي قدرتهاي بزرگ منطقهاي و بينالمللي شكل بگيرد و نبايد تعاملات با يك كشور به ايجاد اختلاف با كشور ديگر منجر شود. بر اين اساس سفر نخست وزير پاكستان به ايران و سفر مقامات ايران به پاكستان و ملاقات وي با مقامات سياسي و نظامي يكديگر تا حدود زيادي توطئه دشمنان براي تيرگي روابط بين پاكستان و ايران را خنثي خواهد كرد.
