رهبر معظم انقلاب در ديدار اعضاي ستاد مركزي اعتكاف و اعضاي سومين جشنواره سراسري علمي- فرهنگي اعتكاف با اشاره به دريافت مبالغ بالا از معتكفان در برخي از مساجد تأكيد كردند: «من شنيدهام، بعضي از اين مساجد كأنه از اين شوق و ذوق مردم استفاده ميكنند، يك پولهاي زيادي از اين كسانيكه ميروند ميگيرند؛ اينجور هم نبايد باشد.» بنا به تأكيد رهبر انقلاب پول گرفتن از معتكفان و اشتراك مالي مردم در اين امور عيبي ندارد و موجب بركت مال هم ميشود، اما بايد مراقبت كنند كه اين به يك دستگاه پولسازي و مانند اينها تبديل نشود.
حضرت امام خامنهاي اعتكاف را نمونهاي از نهادسازي دانسته و فرمودند: «نهادهايي كه در جمهوري اسلامي پديد آمد و نهالهايي كه در زمينه اجتماعي و فرهنگي و ديني سر كشيد، يكي دو تا نيست و نظام جمهوري اسلامي و انقلاب اسلامي نشان داد كه در زمينههاي گوناگون، قدرت توليد دارد، قدرت سازندگي دارد. همين نهادسازي يكي از مظاهر قدرت توليد و يكي از همين نهادها مسئله اعتكاف است.» ايشان اعتكاف و مغناطيس محبت الهي و ذكر الهي بر دلهاي جوانها و استقبال پر شور اين گروه را فرصتي مغتنم دانستند و بر لزوم برنامهريزي براي بهرهمندي از اين فرصت تأكيد كردند و عدم برنامهريزي را موجب هدر رفت نيروهاي جوان و مشتاق اعتكاف خواندند، چنانچه اين موضوع ميتواند از جمله آسيبهايي باشد كه در دل فرصت ناب اعتكاف وجود دارد.
اعتكاف؛ عبادتي از جنس رياضت
حضرت امام خامنهاي اعتكاف را اينگونه معنا كردند: «خود را محبوس كردن در يك مكان محدود و ايجاد محدوديت در خود. عُكوف يعني بسته بودن؛ خود را به يك نقطهاي منحصر كردن، براي اينكه خلوتي در دل بهوجود بيايد كه انسان بتواند فرصت ارتباط صميمي و خالص با خداي عالَم را پيدا كند. اعتكاف اين است، يعني عبادتي است كه جنبه رياضت دارد.» به باور ايشان اعتكاف از جمله عبادتهايي است كه انسان با طوع و رغبت بر خود رياضت تحميل ميكند تا درون خود را، معنويت خود را، دل خود را ارتقا ببخشد.
اقبال جوانها به اعتكاف فرصتي بيبديل
شور و شوق مردم و به طور خاص جوانان به سنت حسنه اعتكاف به گونهاي است كه با بررسي آمار حضور مردم كشورمان در اين مراسم معنوي در مييابيم همه ساله حدود 600 تا 700 هزار نفر معتكف داريم و از اين تعداد حدود 70 درصدشان را جوانان تشكيل ميدهند. بنا به تأكيد حضرت امام خامنهاي نيز اقبال مردم به اين سنت خيلي بالا است و با عنايت به شوق و عشق حيرتانگيز جوانها، اين مراسم نوراني فرصت خوبي براي آموختن و تجربه معاشرت اسلامي، ارتباط دوستانه و برادرانه با معتكفين و همچنين تعليم و تعلم معارف ديني است. ايشان با اشاره به شوق كنوني جامعه و به ويژه جوانان به اعتكاف فرمودند: «در قم در همين ايامالبيض در مسجد امام اعتكاف ميشد و شايد مجموع افرادي كه در آن شبستان اعتكاف ميكردند به 30، 40 نفر نميرسيد. تمام مظهر اين سنتِ پر مغزِ پر معنا در آن دوره همين بود؛ تنها در شهر قم و آن هم با اين تعداد اندك. رهبر انقلاب با اشاره به شور و شوق موجود در جامعه براي حضور در اين مراسم معنوي افزودند: در مساجد دانشگاهها دانشجوهاي ما، جوانهاي ما، از مدتي پيش صف كشيدهاند، نوبت ميگيرند و نوبتشان نميرسد، يعني جا نيست، وسيله نيست براي اداره آنها؛ اين شوق عمومي به اين عبادت، اينجور است. خب، اين يكي از بركات الهي و فرصتي است كه بايد مغتنم شمرد.»
جدي گرفتن آسيبشناسي اعتكاف
هر فرصتي در دل خود تهديد هم دارد و حتي مراسم نوراني اعتكاف هم از اين قاعده مستثني نيست. رهبر معظم انقلاب نيز با تذكر تهديدهاي موجود در وراي اعتكاف خطاب به اعضاي ستاد مركزي اعتكاف و اعضاي سومين جشنواره سراسري علمي فرهنگي اعتكاف تأكيد كردند: «آسيبشناسي اين مراسم را جدي بگيريد.» ايشان با بيان اينكه اعتكاف جاي عبادت است، تصريح كردند: «عبادت فقط هم نماز خواندن نيست؛ تماس خوب با معتكفين، ارتباط دوستانه و برادرانه، فراگيري از آنها، تعليمدهي به آنها، معاشرت اسلامي را تجربه كردن و آموختن؛ همه اينها فرصتهايي است كه در اعتكاف ممكن است پيش بيايد و بايد براي اين موضوعات برنامهريزي بشود.» بنا به تأكيد رهبر انقلاب عدم برنامهريزي براي جمعِ جوانِ مشتاق و شوريدهاي كه براي اعتكاف وارد مسجد شدهاند، موجب ميشود تا اين نيروها هدر بروند و احياناً زيانآفرين خواهد شد.
هدايت معنويت با پرهيز از حاشيهسازي
چگونگي برنامهريزي براي معتكفان از مسائل ديگري است كه رهبر انقلاب آن را اينگونه بيان فرمودند: «برنامهريزي بايد هوشمندانه و با توجه به معناي اعتكاف باشد.» ايشان با بيان اينكه اعتكاف براي نزديك شدن به خداست، تصريح كردند: «ببينيد چه كار ميتوانيد بكنيد كه هم دل جوان به خدا نزديك بشود، هم مغز و ذهنش به خدا نزديك بشود. وقتي انسان در درون، در دل، در باطن با خداي متعال انس پيدا كرد، در ظاهرِ زندگي فرد هم اثر ميگذارد. اين جواني كه بعد از اين سه روز از اعتكاف آمد بيرون، پاكيزه ميشود و اين برايش ذخيره است.»
حضرت امام خامنهاي با تأكيد بر ارزشمندي معنويات به دست آمده در سايه اعتكاف خاطر نشان كردند: «مراقب باشيد اين هدايت بشود، گويندگان خوبي باشند، بروند حرف بزنند، معارف ديني را به آنها ياد بدهند.» رهبر انقلاب با تأكيد بر پرهيز از جنجالهاي گوناگوني كه در حاشيهسازيهاي معمول جامعه نقش دارند، تصريح كردند: «اين سه روز را بگذاريم براي جهات معنوي. در اين سه روز، ارتباطگيري با خدا اصل باشد و براي آن برنامهريزي بشود.»
استفاده از شوق و ذوق مردم براي پولسازي
ماجراي اعتكافهاي 50 تا 150 هزار توماني كه در روزهاي اخير خبرساز شده بود، ظاهراً به استحضار حضرت امام خامنهاي هم رسيده است. مباحث پشتيباني و پذيرايي از معتكفان هم بخش ديگري از سخنان رهبر انقلاب در اين ديدار بود. ايشان در اين باره فرمودند: «البته من شنيدهام، بعضي از اين مساجد كأنه از اين شوق و ذوق مردم استفاده ميكنند، يك پولهاي زيادي از اين كسانيكه ميروند، ميگيرند؛ اينجور هم نبايد باشد. پول گرفتن از آنها عيب ندارد، بهتر همين است. كاري كه مردم كمك مالي بكنند و اشتراك مالي پيدا كنند، اصلاً بركت پيدا ميكند. از خصوصيات پول مردم و كمك مردم، بركت داشتن است. منتها مراقبت كنند كه اين به يك دستگاه پولسازي و مانند اينها تبديل نشود.»
