يك فرصت ناب براي خلوت كردن با خودت؛سه روز از بهترين روزهاي ماه خدا را مهمان خانه خدا هستي تا رو راست با خودت رو به درگاه خدا بنشيني و خود را در يك سالي كه گذشت مرور كني و براي روزهاي پيش رو انرژي بگيري. اين خلاصهاي از سنت حسنه اعتكاف است كه هر سال بيشتر از سال قبل با استقبال مردم و به ويژه جوانان روبهرو ميشود اما امسال انگار به دست و پاي اين سنت حسنه هم طنابهايي مادي بسته شده به گونهاي كه حالا اعتكاف هم درجهبندي شده و بسته به مسجد مورد نظر شما از 30 تا 150 هزار تومان قيمت دارد؛ هر چند شنيدهها حكايت از قيمتهايي بالاتر از اين هم دارد.
ايام البيض روزهاي 13 تا 15 ماه رجب ماه خدا، درهاي آسمان بيش از هميشه به روي بندگان گشوده شده و فرصتي است تا با خودمان خلوت كنيم و در خانه خدا به خويشتن خويش بازگرديم. از همين روست كه مطابق سنت حسنه اعتكاف اين سه روز را روزه ميگيرند و در مسجد معتكف ميشوند. از آنجايي كه اعتكاف در ايام البيض ماه مبارك رجب مورد استقبال زياد مردم مسلمان كشورمان است، طي سالهاي اخير مرسوم شده است تا براي حضور در مساجد و انجام عمل اعتكاف از قبل در مساجد مورد نظر ثبتنام ميكنند. هر چند در بسياري از مساجد هزينهاي براي پذيرايي از معتكفان دريافت نميشود، اما در برخي از مساجد هم هزينه اندكي براي تهيه ملزومات و پذيرايي از مهمانان سه روزه خانههاي خدا گرفته ميشود؛ هزينهاي كه تا سال گذشته از حدود 20 هزار تومان تجاوز نميكرد.
امسال اما انگار اجراي مرحله دوم هدفمندي يارانهها حتي روي موضوع معنوي اعتكاف هم اثر گذاشته است و هزينه سه روز حضور در اعتكاف در برخي مساجد چيزي معادل هزينه يك سفر داخلي دو، سه روزه است.
درجهبندي براي دريافت هزينههاي اعتكاف
اعلام قيمتهاي متنوع براي اعتكاف در مساجد مختلف ما را به ياد درجهبندي هتلها، رستورانها يا مراكز تفريحي مياندازد. حالا معلوم نيست مساجدي كه هزينه بيشتري براي اعتكاف دريافت ميكنند، سفره سحري و افطاريشان براي معتكفان رنگينتر است يا شهرت نام مسجد مورد نظر موجب ميشود تا متقاضيان بيشتري براي اعتكاف در آن مسجد داوطلب شوند و استقبال بيشتر مسئولان مساجد را ترغيب ميكند بر اساس تقاضاي بالا عرضه را مديريت كنند!
حكايت دريافت هزينههاي 30 تا 150 هزار توماني براي سه روز حضور در مسجد و عبادت و روزهداري، در درجه نخست تداعيگر آن است كه مساجد را درجهبندي كردهاند و همانگونه كه شما براي يك شب اقامت در هتلهايي با تعداد ستارههاي مختلف قيمتهاي متفاوتي را ميپردازيد، براي اعتكاف در مساجد مختلف بالا يا پايين شهر هم هزينههاي متفاوتي را بايد بپردازيد. اما اگر مسجد امام حسين (ع) 50 هزار تومان و مسجد فاطميه در ميدان تسليحات تهران 30 هزار تومان بابت هزينههاي اعتكاف از معتكفان ميگيرند و مسجدي مشهور در بالاي شهر تهران 150 هزار تومان و بيشتر، بعيد به نظر ميرسد اين ميزان پرداختي معتكفان و حتي محل جغرافيايي مسجد در بالا يا پايين شهر، تأثيري در قبولي دعا و راز و نياز معتكفان داشته باشد.
بركات ارتقاي معنويات براي جامعه
تزريق معنويات به جامعه جز آثار و بركاتي كه براي فرد و خانوادهاش در بردارد، در سلامت و بهبود ساختارهاي اجتماعي هم اثر قابل توجهي دارد. اين موضوع را ميتوان به عينه در پايين آمدن قابل توجه آمار جرم و جنايت در ايام خاصي از سال همچون ماههاي مبارك رجب، شعبان و رمضان يا ايام شهادت سرور و سالار شهيدان حضرت اباعبدالله الحسين (ع) و همچنين ايام فاطميه مشاهده كرد.
به بيان ديگر بالا رفتن معنويات در جامعه قويترين بازدارنده دروني است كه ميتواند روي رفتار افراد كنترل داشته باشد و نياز به كنترلكنندههاي بيروني را كمتر و كمتر كند. ضمن آنكه در سايه ارتباط قويتر انسان با خدا آرامشي روحي پديدار ميگردد كه هم شفاي آلام روحي است و هم در نتيجه اين آرامش روحي شاهد بهبود وضعيت جسماني افراد خواهيم بود. بنابراين بديهي است كه هر قدر در زمينه گسترش معنويات و بزرگداشت ايامي كه خداوند به واسطه وقايعي آنها را از ديگر روزها برتري داده بيشتر تلاش شود، بركات فردي و اجتماعي بيشتري در پي دارد. اعتكاف هم از جمله سنتهاي حسنهاي است كه ميتواند دوز معنويت جامعه را بالاتر ببرد. اما دريافت هزينهاي بيشتر از 50 هزار تومان براي سه روز اقامت در مسجد و ارائه دو وعده غذا براي افطاري و سحري غير معقول به نظر ميرسد. دريافت چنين هزينههايي از عهده داوطلبان اصلي اعتكاف يعني جواناني كه اغلب هم دانشجو هستند و شرايط مالي مساعدي ندارند، خارج است و حتي ممكن است آنان را ناچار به انصراف از اعتكاف كند.
ساماندهي نذورات براي اطعام و اسكان معتكفان
دريافت هزينه براي اعتكاف در مساجد در حالي است كه قطعاً نذورات زيادي در اين ايام از طرف مردم به مساجد آورده ميشود. علاوه بر اين مساجد در ايامهاي مهم سال اغلب برنامههايي دارند و اطعام شركتكنندگان در اين مراسمها نيز از جمله اين برنامههاست و هزينه اين مراسم هم غالباً از محل نذورات مردمي تأمين ميشود. بديهي است حجم افراد معتكف در مساجد كمتر از حجم افرادي است كه در مراسمهاي مذهبي شركت ميكنند.
پس با يك دو دو تا چهار تا درمييابيم هزينه 150 هزار توماني براي اعتكاف واقعاً زياد است و برگزاري اعتكاف حتي به صورت رايگان هم براي مساجد هزينه چنداني در بر ندارد. همچنان كه ورود خيرين، سازمانها، نهادها و كمك دولتي بر برگزاري هر چه پر شورتر مراسم اعتكاف، جاي دوري نميرود.
