مریم احمدی
در پی بارش برف و باران و کاهش شدید دمای هوا در اواخر زمستان سال گذشته و ادامه آن در فروردین ماه سال جاری، بروز خسارت احتمالی وارده به باغات مرکبات و از بین رفتن محصول این باغات نه تنها در میان کشاورزان و ساکنان مازندران بلکه در بین مصرف کنندگان مرکبات این استان در سراسر کشور موجی از نگرانی ایجاد کرد. دراین میان انتشاراخبار ضد و نقیض در خصوص افزایش احتمال گرانی و کمبود مرکبات در شب عید و یا نیاز به واردات این نوع محصولات از کشورهای همسایه نیز مزید بر علت می شد و بازار شایعات را داغتر می کرد.
در نیمه بهمن ماه سال گذشته بارش برف سنگین در فصل برداشت، مانع چیدن کامل میوه های روی درخت شد و سرمازدگی گریبان بیش از 20درصد درختان باغات مرکبات استان مازندران را گرفت. ازطرفی حمل میوه های برداشت شده هم به دلیل بروز مشکلاتی در تردد بین شهرهای استان های گیلان و مازندران در اثر بارش های پی درپی، به کندی انجام می گرفت و همین مسئله خود سبب افزایش قیمت ناگهانی مرکبات شد.
*******************
بنا به اعلام اتحادیه باغداران مازندران به دلیل بارش سنگین تر در غرب مازندران قسمت زیادی از پرتقال های محلی شهسواری و پرتقال توسرخ روی درخت ماند، همچنین نشست برف روی درختان موجب شکستگی شاخه ها و آسیب شدید به تاج پوشش درختان مرکبات در این مناطق شد و آسیب بسیاری به درختان میوه و گلخانه ها وارد شد.
نگرانی از بروز خسارت بیشتر به باغات مرکبات در اثر نامساعدتر شدن شرایط جوی و بارش برف سبب شد باغداران بدون توجه به اظهارات اتحادیه باغداران مبنی بر اینکه سرمای هوا تا منفی دو درجه به پرتقال ضربه نمی زند، زودتر از موعد، اقدام به برداشت محصول و فروش آنها نمایند. این مسئله خود مشکلاتی را در بازار مرکبات ایجاد کرد.
اواخر بهمن ماه عنایت الله بیابانی نائب رئیس خانه کشاورز با اشاره به اینکه تمام باغات شمال از برف خسارت ندیده است، خسارت اولیه تعیین شده به باغات را در حدود 1000 میلیارد تومان اعلام کرد. اما از آنجا که بنا به گفته مسئولان و کارشناسان میزان دقیق خسارت به باغات و بخش کشاورزی در فصل بهار مشخص می شود، رقم قابل استنادی اعلام نشد.
با این حال تحقیقات کارشناسان نشان داد که درنواحی غربی استان مازندران بیشترباغات به طور کامل نابود و ضرر هنگفتی به مرکب داران واردشد.
حتی یک ریال از خسارت هم جبران نشد
اواخراسفندماه گذشته قرار شد برای جبران بخشی از خسارت سرمازدگی ، دوهزار و ۲۵۰میلیارد ریال تسهیلات به باغدارن و کشاورزان مازندرانی پرداخت شود که از این میزان مبلغ یکهزارو ۲۹۰میلیارد ریال به عنوان تسهیلات وام و ۹۶۰ میلیارد ریال نیز تسهیلات بلاعوض در نظر گرفته شد.مبالغی که ظاهرا تنها در سطور گزارشات مسئولین باقی ماند.
در این خصوص چند روز پیش شمس الله شریعت نژاد نماینده مردم تنکابن، رامسر و عباس آباد ضمن گلایه از بی اطلاعی فرمانداران سه شهرستان رامسر، تنکابن و عباس آباد از اعتبارات تخصیص یافته برای جبران خسارتهای بحران برف گفت: بی اطلاعی فرمانداران از این موضوع نمونه ای از بی توجهی مسئولان استان به شهرستانهای غرب استان است.
وی اعلام کرد: بیش از 80 درصد خسارات وارده ناشی از بارش برف بر بخش کشاورزی بوده که متاسفانه تاکنون ریالی برای جبران آن تخصیص نیافته است.
البته بنا به گزارشات رسیده ، تا به امروز هنوز خسارت پنهان وارده به باغات مرکبات به صورت دقیق ارزیابی نشده است.
در این میان صحبت های باغداران و مرکب کاران مازنی بی توجهی به این مسئله را به خوبی نشان می دهد. چندی پیش یکی از باغداران تنکابنی در گفتگو با "جوان" گفت: اواخر سال گذشته در اثر بارش های سنگین و سرما، حدود 95 درصد درختان مرکبات چندین باغ که در مجاورت هم قرار دارند، خشک شده اند و هر چه تلاش کنیم بعید است تا چند سال آینده بتوانیم درختان را احیا کنیم. بابانژاد با بیان اینکه سرمای امسال به مقدار میوه ذخیره شده در انبارمان هم آسیب زد افزود: بسیاری از ما باغداران به جز فروش محصولات باغ هایمان راه درآمد دیگری نداریم وبا وجود اینکه امسال دستمان خالی مانده وبارها به ادارات مربوطه مراجعه کرده ایم ولی هیچ پاسخی به ما نداده اند، ظاهرا قرار نیست به داد ما برسند.
از طرف دیگر عدم توان بازپرداخت وام هایی که در دوره های گذشته باغداران برای خرید مرکبات و برداشت محصول باغشان از بانک های خصوصی گرفته اند خود بر مشکلات این قشر افزوده است.
وضعیت درختان رامسر هم بهتر از تنکابن نبود چرا که بنا به گزارشات رسیده در همان شرایط بحرانی بیش از 80درصد مرکبات رامسر هم از بین رفت. صالحی یکی دیگر از باغداران رامسری هم که ضرر بسیاری متحمل شده است به "جوان" گفت: متاسفانه در شرایط پیش آمده بسیاری از پرتقال های تامسون محصول باغم که هر سال از نظر کیفیت در استان زبانزد بود در اثر یخ زدگی از بین رفت و کمتر از یک دهم محصول سال گذشته برداشت کردم.
مجلس هم دست خالی ماند
با این حال هنوز هم وعده ها ادامه دارد. اگرچه صحبت های باغداران خسارت دیده و گزارشات رسیده حکایت از توخالی بودن قول ها و وعده ها دارد ولی ظاهرا هنوز برخی مسئولان از پای ننشسته اند. چندی پیش نمایندگان استان با جمع آوري ١٠٠ امضا در مجلس از رئيس جمهور درخواست كردند هرچه سريع تر به باغ داران مركبات كه در حادثه برف اخير دچار خسارت شدند، كمك كند .
با این حال چندی پیش بیابانی نائب رییس خانه كشاورز ايران نيز با اشاره به درخواست نمایندگان مجلس از دولت گفت: ما درخواست هاي خود را به رياست محترم جمهوري و رياست مجلس شوراي اسلامي اعلام كرديم و همه شرايط و كارشناسي ها براي كمك به باغ داران انجام شده ولي تاكنون هيچ گونه كمك و مساعدتي به باغ داران صورت نگرفته است. باغداران مازنی همچنان منتظر مساعدت دولت هستند و اگر دولت دست آنان را نگيرد سرنوشت تلخي در انتظار باغ داران خواهد بود چون اغلب باغ داران با فروش محصولات به بازپرداخت بدهي هاي خود اقدام مي كردند!
اعطاي كمك بلاعوض از محل منابع قابل وثوق در اختيار دولت در قالب كمك هاي فني و اعتباري به خسارت ديدگان بخش كشاورزي مازندران، اعطاي تسهيلات يارانه دار بابت جبران خسارت مزبور از محل منابع بانكي با حداقل مدت بازپرداخت ١٠-٧ ساله، اعطاي تسهيلات سرمايه در گردش با بازپرداخت حداقل ٢ تا ٣ ساله به خسارت ديدگان بخش كشاورزي، اعطاي كمك بلاعوض به واحدهاي عمدتا كوچك و استمهال بازپرداخت كليه تسهيلات اعطا شده سال هاي قبل به توليدكنندگان بخش كشاورزي كه بر اثر حوادث اخير دچار زيان مالي شديد شده اند از جمله درخواست های مکتوب نمایندگان مجلس از رییس جمهور بوده که تاکنون محقق نشده است.
مشکلی نیست، تکذیب می کنیم!
موج سرما و بارش های سنگین برف و ضرر و زیان های حاصل از آن به زمستان ختم نشد و در اولین ماه از فصل بهار 93 جوانه ها و شکوفه های نورسته هم از گزند سرما بی نصیب نماندند. همین مسئله در کنار خسارات زمستانی، نگرانی از کمبود تولید مرکبات در باغات استان مازندران، گرانی و استفاده از میوه های نامرغوب وارداتی را شدت بخشید.
این در حالی است که علی باقری کارشناس باغبانی اداره کل جهادکشاورزی استان مازندران در گفتگو با "جوان" با رد هرگونه احتمال کاهش تولید مرکبات در سال جاری گفت: در حال حاضر اکثر باغات تجاری استان در حال گل دهی هستند و جوانه زنی بهاره در حد مطلوب را شاهد هستیم. وی با اشاره به اینکه سرمای فرودین هیچ خللی در جوانه زنی و شکوفه دهی درختان مرکبات وارد نکرده است افزود: برای تامین مرکبات مورد نیازاستان های شمالی و سایر استانهای کشور هیچ محدودیت و مانعی در سال جاری وجود نداشته و نیازمند واردات مرکبات نخواهیم بود.
این کارشناس همچنین بر اظهارات برخی باغداران مبنی بر ازبین رفتن درختان مرکبات در اثر سرمای بهمن ماه مهر تکذیب زد و گفت: بازدید مداوم و برسی وضعیت باغات مرکبات استان نشان می دهد که درختان آسیب دیده احیا شده اند و به گل دهی رسیده اند و در سال های بعد شاهد تولید پرتقالو نارنگی و انواع میوه های باکیفیت خواهیم بود.
باقری همچنین با نفی خبر احتمال گران شدن مرکبات در سال جاری و سالهای بعد گفت: سال 92، سال پرباری برای باغات مرکبات در استان بوده و به دلیل تولید بالا در سال گذشته و کافی بودن ذخایر فعلی انبارها، قیمت در بازار متعادل است و بدون نوسان هم باقی خواهدماند.
