دولت چين براي اولين بار طي سالهاي اخير براي كرهشمالي «خطر قرمز» تعيين و اعلام كرد كه اجازه نخواهد داد شبهجزيره كره دچار جنگ و بيثباتي شود. در هشدار چين تأكيد شده كه صلح در شبهجزيره كره فقط از مسير «خلعسلاح هستهاي» عبور ميكند.
تحولات شرق دور بيش از هر موقع ديگري دولت چين را نگران كرده است. كمتر از يك هفته بعد از آزمايشهاي موشكي متوالي كرهشمالي، دولت چين ديروز با صدور بيانيهاي، درباره به خطر افتادن صلح و ثبات در شبهجزيره كره ابراز نگراني كرد. هنوز مشخص نيست كه بيانيه ديروز پكن، واكنشي به آزمايشهاي موشكي هفته قبل كره شمالي بوده است يا نه، ولي اين جزو معدود دفعاتي است كه پيكان هشدارهاي چين، متوجه كره شمالي هم شده است. به گزارش شينهوا، وانگ يي وزير خارجه چين ديروز گفت كه كشورش اجازه نخواهد داد جنگ يا بيثباتي به شبه جزيره كره برسد. او كه در حاشيه نشست پارلماني سالانه چين سخن ميگفت، تصريح كرد: «شبه جزيره كره، درب ورودي ما است. ما يك خط قرمز داريم و آن اين است كه اجازه جنگ يا بيثباتي در شبه جزيره كره نميدهيم.» وي افزود: «من معتقدم اين در چارچوب كامل منافع جنوب و شمال شبه جزيره است و جزو منافع كل منطقه نيز محسوب ميشود.» وزير خارجه چين خواستار از سرگيري زدوتر گفتوگوهاي ششجانبه شد، مسئله هستهاي در شبهجزيره را «معماي اصلي» خواند و گفت: « قبل از همه چيز، ما نيازمند آن هستيم كه از سربالايي خلع سلاح هستهاي بالا برويم. تنها خلعسلاح هستهاي ميتواند مايه صلح واقعي و پايدار شبهجزيره باشد.» او گام دوم را هم از بين رفتن بياعتمادي بين امريكا و كره شمالي و گام سوم را نيز از سرگيري مذاكات ششجانبه صلح در شبهجزيره كره دانست. اين اولين باري است كه دولت چين، پيكان تند موضعگيري خود را با تعيين خط قرمز به سمت كره شمالي ميگيرد؛ دولتي كه به طور سنتي از پشتيباني پكن برخوردار بوده است. با وجود اين حمايت سنتي، سياستهاي تسليحاتي كره شمالي به خصوص در زمينه گسترش تسليحات هستهاي طي سالهاي اخير پكن را هم نگران كرده است. منابع چيني در جريان سومين آزمايش هستهاي كره شمالي در فوريه 2013، گزارش كردند كه اين آزمايش هستهاي در شهرهاي مرزي هونچونو انتو در استانهاي يانبيان و جيلين چين احساس شده است. مركز شبكههاي زلزلهسنجي چين اعلام كرد كه لرزش 9/4 ريشتري را در جريان آزمايش هستهاي كره شمالي ثبت كرده است. تداوم اين روند اقدامات تحريككننده دولت كره شمالي نه تنها با واكنش بينالمللي روبهرو شده، بلكه دولت چين را هم طي سالهاي اخير با نگراني فزاينده روبهرو كرده است.
نگراني از مناقشات مرزي فزاينده
تحليلگران ميگويند كه دولت چين علاوه بر نگراني بلندمدتي كه از ايجاد يك دولت هستهاي در مرزهاي غربي خود دارد، از اين مسئله نيز نگران است كه جهتگيريهاي تسليحاتي پيونگيانگ، سرانجام كره جنوبي و چين را مجبور كند كه گزينه دستيابي به سلاح هستهاي را در دستور كار قرار دهند. بيانيه ديروز وزير امور خارجه چين نيز در همين چارچوب قابل تحليل و تفسير است. طي ماههاي اخير به خصوص بعد از اينكه دولت چين منطقه دفاعي هوايي را برفراز درياي زرد اعلام كرد، تنشها بين پكن و توكيو تشديد شده و روند حمايت دولت اوباما از كشورهايي كه با دولت چين درگير مناقشات مرزي يا سياسي هستند نيز بر نگرانيهاي چين افزوده است. وانگيي وزير خارجه چين روز گذشته علاوه بر هشدار درباره به خطر افتادن صلح و امنيت در شبه جزيره كره، نسبت به نقض حاكميت سرزميني خود، به دولت ژاپن هم هشدار داد. او گفت كه پكن مصمم است از «تكهتكه» سرزمين خود دفاع نمايد و بر سر مناقشات سرزميني و تاريخي، با دولت ژاپن مصالحه نخواهد كرد. او گفت: « ما از هر تكه سرزميني كه متعلق به ما است دفاع ميكنيم.»
چتر هستهاي براي اوكراين
ديروز منابع خبري فاش كردند كه دولت چين يك پيماننامه هستهاي غيرمعمول هم با دولت اوكراين دارد. بر اساس گزارش شبكه الجزيره، اين توافق روز پنجم دسامبر 2013 يعني حدود دو ماه قبل از بركناري دولت ويكتور يانكوويچ از سوي پارلمان اوكراين امضا شده است. اين توافق كه بين شي جيپينگ رئيسجمهور چين و ويكتور يانكوويچ امضا شده، يك بند غير معمول دارد و در آن آمده است كه در صورت تهديد اتمي عليه دولت اوكراين، دولت چين از آن حمايت خواهد كرد. يوليگونگ استاد روابط بينالملل و تحليلگر مسائل چين در اتريش ميگويد: «اين (توافق) براي چين غيرمعمول است. چين هيچگاه در امر سياسي اروپا دخالت نداشته است.» او در اين حال ميگويد كه ايجاد «چتر هستهاي» براي اوكراين، اين پيام غيرمستقيم را براي ژاپن دارد كه «چين هرچند از سلاح هستهاي استفاده نميكند، ولي نبايد (هستهاي بودن) آن را فراموش كرد.» اين تحليلگر امور چين ميگويد: «اين يك چهره جديد از چين را به تصوير ميكشد.»
