تجميع بيمهها و تشكيل سازمان بيمه سلامت ايرانيان، تكليف قانون برنامه پنجم توسعه است كه هم اكنون با سپري شدن حدود سه سال از اجراي اين برنامه هيچ خبري از آغاز به كار رسمي اين سازمان و تشكيل بيمه پايه سلامت ايرانيان نيست. فلسفه اين تجميع هم برقراري عدالت در سلامت است، آن هم در شرايطي كه سفرههاي رنگارنگي در نظام سلامت پهن شده و در حالي كه دهكهاي پر درآمد جامعه و همچنين صاحبان مشاغل با نفوذي همچون نمايندگان مجلس، وزارت نفتيها يا صدا و سيماييها در صورت بيماري بدون دغدغه از خرج و مخارج با تكيه بر حمايت بيمههايشان مداوا ميشوند، اقشار ضعيف جامعه كه تحت پوشش بيمههايي همچون خدمات درماني و تأمين اجتماعي هستند، هميشه دغدغه درمان را دارند زيرا بيمهها در هنگام بيماري تنهايشان ميگذارند.
عدم تجميع بيمهها در حالي است كه ظاهراً سازمان بيمه سلامت ايرانيان تشكيل شده و اين سازمان حتي رئيس هم دارد و نه فقط داراي رديف بودجه است بلكه اين بودجه در سال جاري 66 درصد رشد داشته، اما نكته قابل تأمل اينجاست كه پيشزمينه و اساساً فلسفه تشكيل چنين سازماني، تجميع بيمههاي درماني بوده است، در حالي كه تاكنون چنين تجميعي رخ نداده و از وجنات امر پيداست، قرار هم نيست يك كاسه شدن بيمهها اتفاق بيفتد. از همين رو ناگفته پيداست ساختار عريض و طويلي تحت عنوان بيمه سلامت ايرانيان بيشتر به ساختاري پوشالي و نمايشي ميماند و به قول رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي اسلامي، از بيمه سلامت ايرانيان، فقط تنها تابلوي آن نصب شده است. جالب اينجاست كه دولت و مجلس براي بسياري از نهادها بدون مشكل قانوني و ساختاري يا بودجه اختصاص نميدهند يا به بودجههايي ناچيز اكتفا ميكنند حالا چرا سازماني كه تنها از تمام ملزومات كاري تنها تابلو و مسئولش را دارد، رديف بودجه هم دارد و تازه اين بودجه در سال 93 با رشدي 66 درصدي همراه بوده؛ سؤالي است كه حتي اگر مسئولان از پاسخ به آن طفره بروند، ذهن افكار عمومي جامعه را تحريك ميكند.
وضعيت فجيع بهداشت و درمان و اجرايي نشدن قانون تجميع بيمهها، حالا صداي بهارستانيها را هم در آورده است. به طور نمونه، حسينعلي شهرياري، رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس با انتقاد از اينكه تجميع بيمهها طرحي بلاتكليف است، گفته است: تجميع بيمهها براي آن است كه بدون هيچ تبعيضي بحث عدالت در سلامت اجرا شود و همه افراد جامعه در بيمهاي پايه، خدمات مشتركي را با يك دفترچه بيمه دريافت كنند.
اينكه با رخ دادن تجميع قرار است خدمات بيمهاي طلايي براي همه افراد جامعه ارائه شود يا خدمات اقشار مورد توجه كاهش يابد و خدمات قاطبه مردم ارتقا يافته و سطحي متوسط و نقرهاي براي بيمهها در نظر گرفته شود، هنوز معلوم نيست. شايد دولت براي ارائه خدمات طلايي سلامت براي تمام مردم پول كافي نداشته باشد حتي اگر ۴ هزار و ۸۰۰ ميليارد تومان از هدفمندي يارانهها نيز در اختيار وزارت بهداشت قرار بگيرد. از سوي ديگر كم كردن رانتها و خدمات ارائه شده به آنان كه تاكنون صفر تا صد خرج دوا و درمانشان با دولت و بيمهها بود، كار سختي است؛ افرادي كه شايد نفوذشان در ساختار بيمهاي كشور مانع از تحقق تجميع شده است. به باور شهرياري هم به طور حتم تا ارادهاي جدي در دولت وجود نداشته باشد بحث تجميع بيمهها تحقق نمييابد.
