در روزهايي كه بيژن نامدار زنگنه به عنوان كانديداي وزارت براي نفت مطرح شد، موضعگيري وي درباره شركتهاي چيني و هندي زنگ هشدار را به صدا درآورد تا قراردادهاي تركمنچاي گونه با برخي شركتهاي چيني به باد انتقاد گرفته شود.
شركتهاي چيني پس از امضاي قراردادهاي ميليارد دلاري با ايران به منظور توسعه ميادين نفت و گاز و بخشهاي پايين دستي صنعت نفت، به بهانه عدم نقدينگي و بحران اقتصادي جهان، پروژهها را در دست گرفتند اما در عمل هيچ توسعهاي را در دستور كار خود قرار ندادند تا ميادين مشترك ايران به صورت ويژهاي در اختيار همسايگان قرار گيرد كه در اين ميان، كشور عراق خوشبختترين همسايه نفتي ايران لقب بگيرد.
ميدان آزادگان و يادآوران دو ميدان بزرگ نفتي كه ميان ايران و عراق مشترك است با كمكاري چينيها و سرعت بالاي طرف عراقي دستاورد خاصي براي ايران به همراه نداشت كه تنها دليل آن را ميتوان امضاي قراردادهاي كلان با چين و ارفاقهاي بيشمار شركت ملي نفت به آن دانست؛ ارفاقهايي كه با سوءاستفاده چينيها از شرايط بينالمللي ايران همراه بود.
ميدان نفتي آزادگان به عنوان يكي از ميادين پر ذخاير جهان پس از گذشت 6 سال از حضور چينيها همچنان به حال خود رها شده است در حالي كه پاداش توليد بزرگي به اين شركت CNPCI چين پرداخت شده است! پاداشي كه حق شركتهاي ايراني بود اما شركت ملي نفت در يك اقدام منحصر به فرد پاداش توليد را به كار نكرده چينيها نوشت.
عبدالرضا حاجيحسيننژاد مديرعامل شركت مهندسي و توسعه نفت در گفت و گو با مهر درباره آخرين وضعيت پيشرفت اجرايي طرح توسعه ميدان مشترك آزادگان جنوبي، گفت: از مجموع ١٨٥ حلقه چاهي كه بايد براساس برنامه در فاز نخست توسعه اين ميدان مشترك تكميل ميشد تاكنون تنها هفت حلقه چاه حفاري شده است.
اين مقام مسئول در شركت ملي نفت ايران با اعلام اينكه هماكنون 5 دكل در ميدان آزادگان جنوبي فعال است، تصريح كرد: اين در حالي است كه قرار بوده مطابق با قرارداد شركت CNPCI چين 25 دكل حفاري در اين ميدان مشترك نفتي مستقر ميكرد.
وي پيشرفت فاز نخست توسعه اين ميدان مشترك نفتي با عراق را هفت درصد عنوان كرد و افزود: توليد نفت از اين ميدان مشترك كماكان در محدوده 50 هزار بشكه در روز باقيمانده است. با اين وجود عراق به عنوان شريك نفتي ايران در اين ميدان مرزي از اواسط شهريور ماه سالجاري وزارت نفت عراق توليد نفت از ميدان مجنون (نيمه مشترك آزادگان جنوبي) را با ظرفيت 175 هزار بشكه در روز آغاز كرد.
دولت بغداد پيشبيني كرده است با توجه به پيشرفت اجرايي طرح توسعه ميدان مشترك نفتي مجنون توليد نفت اين كشور از اين ميدان مشترك با عراق به زودي به حدود ٤٠٠ هزار بشكه در روز افزايش يابد.
اوضاع يادآوران
حسيننژاد مديرعامل شركت مهندسي و توسعه نفت پاييز سالجاري با اشاره به تأخيرهاي ساينوپك چين در توسعه ميدان نفتي يادآوران، گفته بود: هم اكنون روزانه 25 هزار بشكه نفت از ميدان مشترك يادآوران توليد ميشود، با اين وجود در فازهاي بعدي به ترتيب توليد روزانه 180 هزار بشكه نفت و 300 هزار بشكه نفت از اين ميدان توليد خواهد شد.
با گذشت چند هفته از اين اولتيماتوم نفتي ايران به پيمانكار چيني، شركت ساينوپك با انتشار گزارشي در تشريح آخرين وضعيت طرح توسعه ميدان يادآوران با اشاره به پيشرفت ۸۶ درصدي توسعه بخش بالادستي و پايين دستي اين پروژه نفتي، تأكيد كرد: اين پيشرفت از انطباق ميزان پيشرفت واقعي كار با برنامه اجراي طرح حكايت دارد.
در اين بين در نشست مشترك مسئولان شركت ملي نفت ايران و ساينوپك چين دو طرف توافق كردند كه مطابق با برنامه زمانبندي تا يكسال آينده فعاليتهاي اجرايي فاز يك توسعه ميدان يادآوران به پايان ميرسد كه در اين صورت توليد نفت اين ميدان مشترك به 85 هزار بشكه در روز افزايش مييابد.
با اين وجود همزمان با فرارسيدن بهمن ماه هنوز اين وعده نفتي چينيها در توسعه ميدان مشترك يادآوران محقق نشده است ضمن آنكه تاكنون عمليات حفاري 55 حلقه چاه در ميدان يادآوران به پايان رسيده است.
كارنامه ناموفق چينيها در فاز 11 پارس جنوبي، ميدان نفتي مسجد سليمان و... نيز بخش ديگري از كمكاري چينيها در صنعت نفت ايران است كه به نظر ميرسد با ابراز آمادگي شركتهاي معتبر خارجي و همچنين توانايي شركتهاي داخلي چينيها به زودي از صنعت نفت كنار خواهند رفت تا يكي از كاسبان اصلي تحريمها چمدانهاي خود را به سمت پكن ببندند.
