در تاريخ 30 ژانويه 1968، ويتنام شمالي نيروهاي امريكايي و ويتنام جنوبي را با طرحريزي يك حمله سازمانيافته غافلگير كردند. «ويت كنگها» به تقريباً صد شهر و روستا در ويتنام جنوبي يورش بردند. با اينكه نيروهاي امريكا و ارتش ويتنام جنوبي قادر به دفع اين حمله معروف به حمله «عيد تت» بودند اين حمله به امريكاييها ثابت كرد دشمن به مراتب قويتر و سازمانيافتهتر از آن است كه گمان ميكردند. حمله عيد تت نقطه عطفي در اين جنگ بود چراكه رئيسجمهور ليندون جانسون، كه اكنون با مردم ناراضي امريكا و اخبار بد از سوي رهبران نظامي خود در ويتنام روبهرو بود، تصميم گرفت ديگر به اين جنگ دامن نزند.
نيكسون رئيسجمهور جديد امريكا بعد از به قدرت رسيدن اهداف خود با عبارت «صلح با افتخار»، «ويتنامي كردن» جنگ و مراجعت گروههاي امريكايي به كشورشان را اعلام كرد.
براساس اين استراتژي، امريكا نيروهاي نظامي خود را از ويتنام خارج ميكند و ضمن كشاندن جنگ به كشورهاي ديگر، جنگ را به نيروهاي داخلي درگير در ويتنام ميسپارد.
۴ دهه بعد از اجراي سياست نيكسون، امريكا در خاورميانه سياستي مشابه جنگ ويتنام را در پيش گرفته است. خروج نيروهاي نظامي امريكا از عراق در پايان سال ۲۰۱۱ در حالي صورت گرفت كه ۹ سال جنگ در اين كشور نه تنها هيچ دستاوردي براي مردم عراق و امريكا نداشت بلكه شكستي كامل براي سياستهاي نظامي امريكا در منطقه تلقي شد.
مسائلي از جمله تلفات سنگين نيروهاي امريكايي در عراق، نفوذ فرهنگي و مذهبي ايران در عراق و ناتواني امريكا در غلبه بر اين نفوذ و همچنين درگيري شديد و همزمان ارتش امريكا در دو جبهه پرهزينه يعني افغانستان و عراق، عواملي هستند كه ايالات متحده را در نهايت مجبور به خروج كامل نيروهاي نظامياش از عراق كرد.
به دنبال خروج امريكا از عراق و مقاومت دولت عراق در برابر امضاي پيمان امنيتي با اين كشور، واشنگتن براي حفظ منافع خود روابط پيچيده سياسي و امنيتي با دولتها و گروههاي مختلف اطراف عراق برقرار كرد. اين موضوع زمينه افزايش تنشها و درگيرهاي قومي و مذهبي در عراق شد و عراقِ پس از جنگ، رفته رفته به مأمني براي رشد گروههاي تروريستي و افراطي تحت حمايت امريكا تبديل شد.
دو سال بعد از پايان جنگ امريكا در عراق، اين كشور اكنون درگير جنگي تمامعيار با گروههاي تروريستي مرتبط با القاعده است. خشونتها در عراق طي هفتههاي گذشته به سطحي بيسابقه در سالهاي اخير رسيده است. شبهنظاميان وابسته به القاعده توانستند بخشهايي از الرمادي و فلوجه را در استان الانبار تصرف كنند و ارتش عراق را وارد كارزار كنند. دولت امريكا اكنون با يك چالش خودساخته مواجه شده است و گروههايي كه با حمايت اين كشور در عراق رشد يافتند امنيت كشوري را به چالش كشيدهاند كه مقامات امريكايي براي استقرار آن ۹ سال جنگيدند و هزينههاي مالي و جاني سنگيني متقبل شدند.
واشنگتن بايد در ظاهر خود را همسو با دولت مستقر در بغداد نشان دهد اما بر اين واقعيت نيز به خوبي اشراف دارد كه شبه نظاميان سلفي كه امروز در فلوجه و الانبار و الرمادي عليه نيروهاي ارتش عراق ميجنگند با پول، تسليحات و امكانات آموزشي و نظامي امريكا و همپيمانان منطقهاي آن كشور در سوريه و داخل عراق تجهيز و قدرتمند شدهاند.
به قدرت رسيدن گروههاي تروريستي وابسته به القاعده براي امنيت امريكا هم تهديد محسوب ميشود اما دولت عراق نيز تحت نفوذ و حمايت ايران است و تضعيف هر دوي آنها به نفع امريكا است.
جان كري وزير خارجه امريكا در واكنش به درگيري ميان ارتش عراق و گروههاي تروريستي اعلام كرد كه كشورش از دولت عراق در برابر شبه نظاميان ناراضي عراق پشتيباني ميكند؛ اما قصد ندارد كه نيروهاي نظامي خود را به اين كشور بازگرداند.
در واقع سياست جديد واشنگتن اين است كه عراقيها خودشان با يكديگر بجنگند. امريكا اعلام ميكند كه قصد دارد القاعده عراق را نابود كند و در اين راستا از نظر تجهيزات نظامي و لجستيكي به عراق كمك ميكند اين در حالي است كه سياست امريكا تاكنون، حمايت از گروههاي شورشي وابسته به القاعده در سوريه، براي تغيير رژيم بشار اسد بوده است. اگر چه واشنگتن خواستار افزايش قدرت گروههاي تندرو در عراق نيست اما دولت تحت نفوذ ايران در عراق نيز منافع اين كشور را تأمين نميكند و بهتر است كه در يك جنگ فرسايشي هر دو طرف تضعيف شوند. اين بيثباتي به مخالفان و رقباي داخلي نوري مالكي اجازه ميدهد كه بتوانند به راحتي دولت حاكم را به چالش بكشند.
استراتژي ويتناميزه كردن جنگ عراق در واقع از زمان روي كار آمدن باراك اوباما به قدرت و زماني مطرح شد كه مجموعه سياستگذاران امريكايي به اين نتيجه رسيدند كه پيروزي در جنگ عراق غيرممكن است. آنها با طرح خروج نيروهاي نظامي خود از خاك عراق كه با استقبال دولت عراق و جامعه بينالمللي مواجه شد مقدمات آن را فراهم كردند. امريكا در سال ۱۹۷۳ بيشتر نيروهاي نظامي خود را از ويتنام خارج كرد و ۲۴ هزار سرباز را در پايگاههاي خود حفظ كرد. در سال ۲۰۰۹ اين كشور سربازان خود را از عراق خارج كرد و ۵۰ هزار نيروي خود را در خاك عراق نگه داشت. امريكا در نهايت همه نيروهاي نظامي خود را از ويتنام خارج كرد و جنگ را به دست خود ويتناميها سپرد، كاري كه اكنون در عراق در حال تكرار است.
