صف پمپ بنزين را نگاه كردم تا وسط اتوبان رسيده بود. آخر هفتهها معمولاً اوضاع اين پمپ بنزين همينطور است.
وارد جايگاه شدم و منتظر بودم تا نوبتم برسد. متوجه سرفههاي شديد يكي از كارگرهاي پمپ بنزين شدم. با خودم فكر كردم در اين سرماي هوا سرماخوردگي و سرفههاي شديد همه جا ديده ميشود. وقتي نوبت به من رسيد، پياده شدم تا بنزين بزنم كه شنيدم يكي از كارگرهاي سكوي آخر پمپ بنزين رو به كارگر كناري من كرده و ميگويد: تو هنوز خوب نشدي؟ دكتر نگفت چرا شش ماهه اين اوضاع و احوالته؟
كارگر سكوي ما هم كه همچنان در حال سرفه كردن بود، گفت: رفتم آزمايش هم دادم گفت به خاطر محل كار و شغلت است، چارهاي نيست بايد ساخت!
با خودم فكر كردم يعني چه كه چارهاي نيست بايد ساخت؟! مگر ميشود در جايي كار كرد كه حقوق و درآمدش به قيمت از دست دادن سلامتي يا حتي جان كسي تمام شود؟!
گرم افكارم بود كه شنيدم از اين سر سكوي پمپ بنزين كارگر جايگاه داد زد حسين بگيرش در رفت! من كه تا سر برگرداندم ديدم كارگر ديگري به سرعت در حال دويدن پشت سر ماشين سواري مدل بالايي است آن لحظه فهميدم حسين همين كارگر است كه چند دقيقه بعد هم دست از پا درازتر بعد از كلي تعقيب و گريز ماشين فراري به پمپ بنزين برگشت.
حسين كه نفس نفس ميزد رو به همكارش كرد و گفت: اين سومي بود، فكر كنم يك باك كامل سوپر زد حدود 28 تومان.
كارگر اول كه بعداً فهميدم اسمش احمد است، گفت: راست ميگي؟! پس اين ماه بيچارهام ديگه حقوقي برام نميمونه آخه ماشين اولي هم كه بنزين زد و فرار كرد سوپر زده بود. در همين اوضاع و احوال بود كه صداي درگيري و كتك كاري از طرف ديگر پمپ بنزين به گوشم رسيد. به سرعت خودم را به سكوي درگيري رساندم و ديدم يكي از كارگرهاي پمپ بنزين خوني روي زمين افتاده است. بقيه كارگرها كمكش كردند و او را به اتاق مسئول پمپ بنزين بردند. وقتي كمي آرام شد توضيح داد كه انگار يك موتور با سه سرنشين آمدند و بنزين زدند اما وقتي خواستند فرار كنند جلويشان را گرفتم كه نامردي كردند سه نفري ريختند سرم و كتكم زدم. مثلاً به خيال خودم دلدارياش بدهم جلو رفتم و گفتم: فداي سرتان نهايتش 20 هزار تومان بود در عوض جان سالم به در برديد.
كارگر با پوزخندي نگاهم كرد و گفت: مگر همين يكبار است، در همين دو هفته شش موتورسوار بنزين زدهاند و بدون پرداخت پول فرار كردهاند از طرف ديگر فكر كرديد كسري اين پول از كجا تأمين ميشود؟! از حقوق من، از حق زن و بچه من، از اجاره آخر ماه من و هزينه بچههايم. فكرم بدجور درگير اوضاع كارگرهاي پمپ بنزين بود. يادم است دوران كودكي و نوجواني تصور ميكردم دو دسته آدم هميشه خوشبخت هستند اول شيريني فروشها كه هر وقت ميخواهند ميتوانند شيريني بخورند و دوم كارگرهاي پمپ بنزين كه هميشه جيبهايشان پر از پول است اما تازه فهميدم كه اغلب شيريني فروشها ديابت دارند و خودشان در حسرت خوردن يك عدد شيريني هستند و كارگرهاي پمپ بنزين از همه رنج كشيدهترند.
هميشه براي شنيدن درد دلهاي يك شغل و يك حرفه بايد پاي صحبت كارگرهاي آن شغل نشست. بنزين زدن، پول ندادن و فرار كردن تنها يكي از مشكلات كارگرهاي پمپ بنزين است. اكثر كارگرهاي مشغول به كار در پمپهاي بنزين به انواع بيماريهاي پوستي و تنفسي مبتلا ميشوند و همه اينها در حالي است كه هزينههاي درمانشان را بايد خودشان بپردازند و از بازنشستگي پيش از موعد يا سختي كار هم خبري نيست!
بهترين راهحل براي پي بردن به مشكلات اين قشر از كارگران پرسيدن مشكلات از زبان خودشان است.
تحمل بيماري به قيمت خرج خانه
حسن ابراهيمي، 47 ساله، كارگر پمپ بنزين
سال 65 وارد اين شغل شدم. علاقهاي در كار نبود، چون درس نخوانده بودم و حتي ديپلم هم نداشتم مجبور شدم تن به كاري بدهم كه فقط خرج خانوادهام را بدهد. آن سال حقوقم 10 هزار تومان بود، كم بود ولي كافي بود.
فكرش را بكنيد من كه آن سالها حتي از بوي عطر و ادكلن هم ميگرن و تنگي نفس ميگرفتم فقط و فقط به خاطر گذران زندگي ام آمدم در اين شغل مشغول به كار شدم. چند سال اول مدام در راه دكتر بودم. حتي وقتي جاي كارم را از كنار پمپ به داخل اتاق منتقل كردم بازهم بيماريام ادامه داشت تا اينكه پزشكان گفتند حداقل تا فاصله 150 متري بوي بنزين در مجاري تنفسي نفوذ ميكند. جالب اينجاست كه خود من بارها به پزشك مراجعه كردم و تأييد كرده كه تمام مشكلات تنفسي من ناشي از استنشاق گاز بنزين است اما وقتي به اداره كار مراجعه كردم تا بلكه هزينههاي درمانم را بگيرم كارشناس مربوطه گفت ما ميدانيم كه شما شغل خطرناكي داريد و گازهاي متصاعد شده از بنزين دستگاه تنفسي شما را دچار مشكل ميكند اما متأسفانه در قانون راهحلي براي اين موضوع وجود ندارد و شما جزو مشاغل خدماتي هستيد كه نه تنها هزينههاي درمان به شما تعلق نميگيرد بلكه سختي كارهم نداريد و بايد 30 سال خدمت تان را پر كنيد تا بازنشسته شويد!
همه بيماريها در يك شغل
مهيا صابري، كارشناس بهداشت
كمتر شغلي را ميتوانيد در جهان پيدا كنيد كه تمام معايب را يكجا داشته باشد و كارگر را به انواع مختلف بيماري جسمي، حركتي، عصبي و روحي مبتلا كند اما متأسفانه كارگرهاي پمپ بنزين در ايران و كشورهاي در حال توسعه همين شرايط را دارند.
يك كارگر پمپ بنزين به دليل شرايط عادي كه در محل كارش در كشور ما با آن مواجه است به مشكلات تنفسي و پوستي بسياري مبتلا خواهد شد اما در اين بين ممكن است اتفاقات بسيار زياد ديگري هم رخ بدهد كه باعث ايجاد بيماريهاي ديگري شود. براي نمونه استاندارد نبودن محل كار و سكوهاي پمپ بنزين سبب ميشود اين كارگرها به دليل مدام در تردد بودن به مشكلات جسمي و حركتي زيادي مبتلا شوند. البته در زمينه مشكلات و بيماريهاي اين شغل اوضاع كارگرها در كشور ما به دليل مشكلات عصبي، روحي و رواني اسفناكتر است. كارگري كه مدام بايد نگران گرفتن پول از مشتري باشد، كارگري كه مدام بايد با اضطراب سكو را با قدم زدن طي كند، كارگري كه ممكن است در روز براي گرفتن پول دنبال يك ماشين يا موتورسيكلت بدود و در آخر ماه هم بايد انتظار كسر از حقوق داشته باشد نميتواند بدون نگراني و اضطراب كار كند.
من مطمئنم چنين شرايط كار پراسترسي كارگر را به انواع و اقسام بيماريهاي روحي و عصبي مبتلا خواهد كرد. اين شرايط نه تنها بر بازدهي كاري اين كارگرها تأثير ميگذارد بلكه بر مدت خدمت آنها و سلامت بعد از بازنشستگي آنها نيز تأثيرگذار خواهد بود.
نكته مهم اين است كه مسئولان مربوطه ميتوانند با كم كردن شرايط فيزيكي بيماريزا بخش مهمي از عواقب خطرناك اين شغل را كم كنند. حتي با چارهانديشي كردن در مورد رانندگان خاطي كه از دادن پول بنزين فرار ميكنند به جاي كم كردن از حقوق كارگر هم ميشود بخش مهمي از دغدغههاي فكري اين قشر را رفع كرد.
فضايي كه بلاي جان شده!
سعيد حسيني، 50 ساله، كارگر سابق پمپ بنزين
من كارگر يكي از پمپ بنزينهاي جاده امام رضا(ع) بودم. پيش از بازنشستگيام متوجه شدم سطح پوست دستم كه در تماس با هواي پمپ بنزين بود دچار بيماري شده است. بعد از كلي آزمايش و دكتر رفتن اول گفتند كه اگزماي پوستي گرفتهام بعد از يكسال متوجه شدم اگزماي پوستي دركار نبوده و آن پوست انداختنها و تورمها نشانههاي سرطان پوست بوده است.
وقتي براي گرفتن نتيجه آزمايشم رفتم دكتر گفت بخش مهمي از بيماريام به خاطر كار كردن در فضاي آلوده و خطرناك پمپ بنزين است اما چه فايده هم به خاطر بيماريام نتوانستم دوره خدمتم را تمام كنم تا بازنشسته شوم هم هزينههاي درمان بيماري كه به خاطر اين كار برايم ايجاد شده بود، بر گردن خودم افتاد.
تمام حرفم اين است كه خود مسئولان ميدانند شغل ما چه خطراتي دارد. همه ميدانند كه كارگرها در محيطهاي زيان آور بايد هر چند ماه يكبار آزمايش سلامت بدهند اما متأسفانه هيچكس به فكر ما نيست.
من فكر ميكنم بخش مهمي از عوارض و بيماريهاي شغل ما ناشي از غيراستاندارد بودن جايگاهها و پمپهاي بنزين است. در همه كشورهاي پيشرفته دنيا اول اينكه مصرف بنزين به شدت كشور ما نيست پس حجم كارگرها كمتر از ماست. دوم اينكه تجهيزاتي كه در پمپها و جايگاهها به كار رفته استاندارد است و اجازه خروج گاز متصاعد شده بنزين را نميدهد. سوم اينكه هرچقدر سكوها و پمپهاي بنزين در كل جايگاهها از يكديگر فاصله بيشتري داشته باشند خطري كه كارگران را تهديد ميكند به مراتب كمتر است. اما متأسفانه در كشور ما طمع جايگاه داران باعث ميشود در يك سكوي كوچك حداكثر 15 متري و به پهناي يك متر، سه پمپ بنزين نصب كنند! ميدانيد اين يعني چه؟! يعني فضا آنقدر كم است كه كارگر امكان قدم زدن بين پمپها را ندارد و بايد مدام از سكو پايين و دوباره براي رسيدن به پمپ بعدي از سكو بالا برود. يعني مشكلات حركتي و عوارض جسمي، اسكلتي با مشكلات تنفس گازهاي سمي همراه ميشود و همين اتفاق ساده در مدت 30 سال فاجعه است!
مسئولان ميدانند
اما...
حامد حسيني، بازرس واحد مهندسي فرآوردههاي شركت نفت
متأسفانه برخلاف آنچه مردم تصور ميكنند كارگرهاي پمپهاي بنزين جز حقوق كارگري خودشان هيچ درآمد مازادي ندارند كه البته حقوق كارگري آنها در سال 92 كمتر از 400 هزار تومان است! جاي ناراحتي دارد وقتي به عنوان بازرس ميدانم كه يك كارگر اگر از دخل سكو كم بياورد بايد تاوانش را با حقوقش بدهد اما در مقابل مردم به راحتي ميآيند بنزين ميزنند و بدون پرداخت هيچ پولي فرار ميكنند. من خودم بارها ديدهام كه كارگر تا چندين متر دنبال خودروي متخلف دويده و آخر سر هم خسته ونفس زنان بدون رسيدن به حقش به جايگاه برگشته است. حتي چندين كارگر زمان تخليه بنزين از كاميونها به جايگاهها از بالاي ماشين به پايين پرتاب شدهاند و آسيب ديدهاند.
همه كارشناسان و پزشكان معتقدند عوامل خطرناك و بيماريزا در پمپهاي بنزين به حدي زياد است كه غيرقابل دفع است. ما به همه كارگران آموزشهاي لازم در مورد زمان خطر را دادهايم اما كمتر سازماني حاضر ميشود براي جلوگيري از خطرات جسمي و تنفسي كارگران هزينه كند.
ناگفته نماند شايد هزينه جلوگيري از بيماريهاي تنفسي در كارگران نهايتاً به خريد ماسكهاي ضدآلودگي منجر شود كه هزينه چنداني هم در مقايسه با هزينههاي درمان ندارند اما نميدانم چرا بعضي از مسئولان تا اين اندازه نسبت به مشاغل زيانآور كمتوجه هستند و حتي اسامي كارگران پمپ بنزينها را از ليست مشاغل سخت خارج كردهاند؟!
فضايي كه بلاي جان شده!
سعيد حسيني، 50 ساله، كارگر سابق پمپ بنزين
من كارگر يكي از پمپ بنزينهاي جاده امام رضا(ع) بودم. پيش از بازنشستگيام متوجه شدم سطح پوست دستم كه در تماس با هواي پمپ بنزين بود دچار بيماري شده است. بعد از كلي آزمايش و دكتر رفتن اول گفتند كه اگزماي پوستي گرفتهام بعد از يكسال متوجه شدم اگزماي پوستي دركار نبوده و آن پوست انداختنها و تورمها نشانههاي سرطان پوست بوده است.
وقتي براي گرفتن نتيجه آزمايشم رفتم دكتر گفت بخش مهمي از بيماريام به خاطر كار كردن در فضاي آلوده و خطرناك پمپ بنزين است اما چه فايده هم به خاطر بيماريام نتوانستم دوره خدمتم را تمام كنم تا بازنشسته شوم هم هزينههاي درمان بيماري كه به خاطر اين كار برايم ايجاد شده بود، بر گردن خودم افتاد.
تمام حرفم اين است كه خود مسئولان ميدانند شغل ما چه خطراتي دارد. همه ميدانند كه كارگرها در محيطهاي زيان آور بايد هر چند ماه يكبار آزمايش سلامت بدهند اما متأسفانه هيچكس به فكر ما نيست.
من فكر ميكنم بخش مهمي از عوارض و بيماريهاي شغل ما ناشي از غيراستاندارد بودن جايگاهها و پمپهاي بنزين است. در همه كشورهاي پيشرفته دنيا اول اينكه مصرف بنزين به شدت كشور ما نيست پس حجم كارگرها كمتر از ماست. دوم اينكه تجهيزاتي كه در پمپها و جايگاهها به كار رفته استاندارد است و اجازه خروج گاز متصاعد شده بنزين را نميدهد. سوم اينكه هرچقدر سكوها و پمپهاي بنزين در كل جايگاهها از يكديگر فاصله بيشتري داشته باشند خطري كه كارگران را تهديد ميكند به مراتب كمتر است. اما متأسفانه در كشور ما طمع جايگاه داران باعث ميشود در يك سكوي كوچك حداكثر 15 متري و به پهناي يك متر، سه پمپ بنزين نصب كنند! ميدانيد اين يعني چه؟! يعني فضا آنقدر كم است كه كارگر امكان قدم زدن بين پمپها را ندارد و بايد مدام از سكو پايين و دوباره براي رسيدن به پمپ بعدي از سكو بالا برود. يعني مشكلات حركتي و عوارض جسمي، اسكلتي با مشكلات تنفس گازهاي سمي همراه ميشود و همين اتفاق ساده در مدت 30 سال فاجعه است!
مردم بيمعرفت شدهاند!
سهيل محمودي، 32 ساله، كارگر پمپ بنزين
من در مدت 14 سالي كه در اين شغل مشغول شدهام هيچ مشكل تنفسي و پوستي ندارم اما به جاي همه اينها تا دلتان بخواهد مشكل اعصاب پيدا كردهام. بارها پيش آمده بر سر پول بنزين با مشتري بحث كردهام. چندين بار اتفاق افتاده البته بيشتر در بين موتورسوارها كه بنزين زدهاند اما هيچ پولي نداده و فرار كردهاند.
حتي يكي دوبار هم پيش آمده كه يك نفر با دو كارت براي يك ماشين بنزين زده اما ميخواسته از پرداخت پول اولين بنزين زدن فرار كند. اينها تنها بخش كوچكي از مشكلات ما كارگرهاي پمپ بنزين است چون تصورش را كنيد با هر اتفاق اينچنيني من يا بايد دنبال مشتري بدوم تا پول را بگيرم يا بايد بروم و تمام فيلم جايگاه را وارسي كنم تا بتوانم ثابت كنم كه او پول كم داده است.
در نهايت و بيشتر مواقع اين من هستم كه دستم به فراريها نميرسد و بايد تن به كسر حقوق بدهم چون وقتي دخل هر سكو حساب ميشود و شيفت به گروه بعدي واگذار ميشود آخر ماه هر كسري پول سكو از حقوق شندرغاز كارگر كسر ميشود. البته اين خوشبينانهترين حالت مشكلات ماست چون در بعضي موارد هم مشتري نه تنها پول نميدهد وقتي هم اعتراض ميكنيم با دوستانش سر كارگر ميريزند تا ميخورد كتكش ميزنند. در بعضي موارد هم نيروي انتظامي دخالت ميكند اما چون ما تجربه كردهايم كه وقتي غائله به شكايت و كلانتري ميكشد بايد قيد چند روز كار و حقوقمان را بزنيم پس ترجيح ميدهيم به قيمت حفظ كارمان حتي از حقمان هم بگذريم. خلاصه كلام اينكه مردم بيمعرفت شدهاند!
کارگر جایگاه بیچاره ترین ادم دنیاست ،باید در سرما وگرما،نوروز،سیزده بدروخاک باشه زلزله بیاد برف بیاد نیاد بره سرکار ،کتک بخوره،بدونه حقوق ومزایا از همه چیز محروم باشه بدونه حتی ۱روز مرخصی ،آخر هم هیچ 
