جان كري وزير امور خارجه امريكا روز پنج شنبه براي ديدار با بنيامين نتانياهو و محمود عباس رئيس تشكيلات خودگردان وارد سرزمينهاي اشغالي شد. اين نهمين سفر كري به سرزمينهاي اشغالي از زمان احراز مسئوليت وزارت امور خارجه در مارس گذشته و دومين سفر او در كمتر از يك هفته گذشته است. كري در دور جديد تلاشهاي خود دو هدف را دنبال ميكند؛ نخست متقاعد كردن طرفهاي مذاكره به توافق بر سر اصول موافقتنامه جامع و دوم ارتقاي سطح مذاكرات از طريق برگزاري نشست سران در واشنگتن. اين نشست در صورتي كه برگزار شود، چيزي شبيه نشست سهجانبه ميان اسحاق رابين نخست وزير وقت رژيم صهيونيستي، ياسر عرفات رهبر فقيد تشكيلات خودگردان و بيل كلينتون رئيسجمهور وقت امريكا در سال1993 خواهد بود كه براي امضاي موافقتنامه اسلو يا همان غزه – اريحا صورت گرفت.
اين وضعيت چند نكته را آشكار ميكند؛ نخست اينكه نشان ميدهد مذاكرات سازش بعد از نزديك به دو دهه به همان نقطه اول بازگشته است و حداكثر تلاشي كه جان كري كرده، اين است كه آن را دوباره به جريان انداخته است. دوم اينكه همچنان كه در جريان موافقتنامه اسلو، ديپلماسي پنهان به كارگرفته شد و همين امر روند مذاكرات را به نفع رژيم صهيونيستي تغيير داد، همان تجربه در قبال دور جديد مذاكرات نيز اتخاذ شده و شاخصهاي موجود حاكي از اين است كه اين مذاكرات از همان ابتدا به نفع طرف صهيونيستي پيش رفته است. اين مذاكرات زماني آغاز شد كه تشكيلات خودگردان از پيش شرط از سرگيري مذاكرات به توقف شهركسازيها در كرانه باختري عقبنشيني كرد و همين امر باعث شد اين رژيم در طول مذاكرات نيز به شهركسازيهاي خود ادامه دهد و موقعيت خود را بيش از پيش در مذاكرات تقويت كند. با توجه به اينكه شهركهاي يهودينشين واقع در كرانه باختري به لحاظ فني با چهار مسئله حياتي باقيمانده ديگر يعني: مرزهاي دولت آتي فلسطيني، آبها، آوارگان و بيتالمقدس كاملاً در هم تنيده شدهاند، لذا اعطاي اين امتياز در عرصه شهركها به منزله اعطاي امتياز در ساير مسائل حياتي به طرف اسرائيلي بوده و شواهد موجود نيز حاكي از اين است كه رژيم صهيونيستي از مذاكرات جاري براي پيشبرد مواضع خود در خصوص مسائل حياتي استفاده ميكند. ذكر دو شاخص در اين زمينه كاملاً گوياست كه در عين حال پشت پرده افزايش تحركات سياسي جان كري را نشان ميدهد. نخست اينكه در جريان سفر قبلي جان كري به سرزمينهاي اشغالي كه به همراه جان آلن مشاور امنيتي كاخ سفيد و فرمانده سابق نيروهاي امريكايي در افغانستان صورت گرفت، از طرح جديد امنيتي پردهبرداري شد كه بر اساس آن، قرار است حتي در صورت اعلام دولت فلسطيني در كرانه باختري، رژيم صهيونيستي همچنان نيروهاي نظامي خود را در دره اردن و ديگر مناطق استراتژيك كرانه باختري حفظ كند و در عين حال، فضاي هوايي اين منطقه را نيز همچنان در كنترل خود داشته باشد. گرچه اين طرح با اعتراض طرف فلسطيني روبهرو شد و حتي محمود عباس حاضر به برگزاري مصاحبه مطبوعاتي با جان كري نشد، اما نه تنها هيچ اقدامي براي دلجويي از طرف فلسطيني نشد، بلكه برعكس سه روز بعد و درست در آستانه سفر جديد كري به سرزمينهاي اشغالي موافقتنامه آبي در مقر بانك جهاني در واشنگتن امضا شد كه حل بلندمدت مسئله آب را نيز همانند مسئله شهركها و تعيين مرزهاي آتي به نفع رژيم صهيونيستي مدنظر قرار داده است. زيرا در اين موافقتنامه نيز به طور ضمني حاكميت رژيمصهيونيستي بر كرانه باختري و به خصوص منطقه حاصلخيز واستراتژيك دره اردن پذيرفته شده و مورد تأييد قرار گرفته است و علاوه بر اين، طرف فلسطيني نه تنها حق بازپسگيري حوزههاي آبي خود را در كرانه باختري از شهركنشينان صهيونيست نخواهند داشت، بلكه مجبور خواهند بود آب مورد نياز خود را از شركتهاي آب شيرين كن اسرائيلي خريداري كنند كه طبق اين موافقتنامه قرار است آب درياي سرخ را از طريق خط لوله به خليج عقبه منتقل كنند و پس از تسويه و دريافت آب شيرين، پسماندهاي آن را به بحر الميت بريزند تا جلوي خشك شدن آن نيز گرفته شود. از اين شاخصها چنين برميآيد كه دور جديد مذاكرات سازش كه با ميانجيگري جانكري به جريان افتاده و به طور محرمانه و دنبال ميشود، عمدتاً خواستهها و ملاحظات طرف اسرائيلي را در قبال مسائل حياتي پيش ميبرد و ادامه اين روند ميتواند وضعيتي به مراتب بدتر از موافقتنامه اسلو را براي طرف فلسطيني رقم بزند.
