مسجد جامع فهرج ، قديمي ترين مسجد ايران

فهرج نام آبادي كوچكي است از نواحي كرمان كه به لحاظ قدمت تاريخي واجد ارزش فراوان است. آنگونه که ازمنابع تاریخی برمی آید،این مسجد پس از فتح یزد بدست سپاهیان اسلام بنا گردیده است. نقشه این مسجد و قرارگرفتن محراب آن در محور عرضی و تزیینات بکار رفته در آن، حاکی از آن است این بنا در صدر اسلام بنا شده است. مسجد جامع فهرج به عنوان کهن ترین مسجد باقی مانده در ایران در زمان سعید بن عثمان در سال 45 ه.ق بناشده و هندسه به كار رفته در پوشش طاق هاي اين مسجد از نوع بيز است كه از شاخص هاي معماري پيش از اسلام ايران است و در اوايل قرن اول هجري، با تغييرات جزيي در تيزه آنها تداوم يافته است. دربناهای تاریخی سده های نخستین اسلامی بهره گیری ازسبک معماری ساسانی در سطح وسیعی مشهود است. اولين نشانه هاي خفيف تيزه دار شدن قوس ها كه در شكل گيري قوس هاي جناغي در قرون بعدي موثر بوده است در اين مسجد مشهود و سرآغازي است قابل درنگ براي تحول تكاملي مهندسي و معماري در ايران باستان.