امروزه در جهان، كشاورزي از اهميت ويژهاي برخوردار است چراكه يكي از معضلات آينده جوامع بشري پس از بحث تأمين آب پاك و بهداشتي، توليد مواد غذايي از طريق محصولات كشاورزي است. به همين علت، دولتها بالاترين، بهترين و بيشترين سرمايهگذاري خود را به اين امر مهم اختصاص ميدهند. در كشور ما چاي ايراني به عنوان يكي از محصولات با كيفيت شناخته شده و سالهاست علاوه بر سبد كالاي خانوادههاي ايراني در بازار برخي كشورهاي ديگر هم جا گرفته است. اما متأسفانه بيتوجهي به اين محصول با ارزش، توليد آن را با مشكلاتي مواجه كرده است كه در صورت عدم رفع آن، بعيد نيست چاي بيكيفيت خارجي، جاي چاي ايراني را بگيرد.
بسياري از توليدكنندگان چاي در كشورهاي ديگر، از چاي ايراني به عنوان محصولي با كيفيت ياد ميكنند و معتقدند از نظر كيفيت، اين محصول حرف اول را ميزند، تا آنجا كه گاهي برخي از شركتهاي معروف و صاحبنام چاي در جهان با خريد چاي با كيفيت ايراني آنهم با قيمت بسيار ارزان و مخلوط كردن چاي ايراني با محصول خودشان و افزودن انواع رنگ و اسانس شيميايي كه بعضاً سرطانزا هم هستند، محصول خودشان را به خورد ما ميدهند.
متأسفانه سالهاست برخي از افراد سودجو با واردات چاي خارجي ارزان قيمت به داخل كشور بازار را براي اين محصول ايراني تنگ كرده و كار را به جايي رساندهاند كه امروز خيلي از چايكاران، مزارع چاي خود را تغيير كاربري داده و كمكم آنها را به ويلا تبديل كردهاند و بدتر از آن براي آنكه بتوانند مخارج خانواده خود ار تأمين كنند به عنوان سرايدار در آن ويلاها با حداقل درآمد روزگار سپري ميكنند، اين زنگ خطري است كه از چند سال قبل به صدا در آمده و اگر به اين منوال پيش برود شايد در آيندهاي نزديك تنها خاطرهاي از چاي ايراني در ذهنها بماند.
به زراعي باغات در هالهاي از ابهام!
هر ساله از اوايل آذرماه تا آخر ماه صاحبان باغات چاي براي بهتر و بيشتر شدن محصولات خود عمليات به زراعي را كه شامل كفبر، كمربر و ساير عمليات هرس كردن بوتههاي چاي است، آغاز ميكنند اما به خاطر برخي مشكلات از جمله در اختيار نداشتن تسهيلات از حدود 10 سال قبل اين عمليات در باغات چاي شمال كشور انجام نشده است.
مهرداد لاهوتي، نماينده مردم لنگرود در مجلس شوراي اسلامي با تأييد اينكه از حدود 10 سال قبل تاكنون هيچ عمليات به زراعي در خصوص باغات چاي لاهيجان انجام نشده است، گفت: چايكاران توان مالي انجام عمليات به زراعي باغات خود را ندارند و بايد دولت به آنها تسهيلات ويژه و يارانه بپردازد. اين نماينده مجلس افزو: طي پنج، شش جلسهاي كه ما و نمايندگان چايكاران با وزير جهاد كشاورزي داشتيم قولهايي داده شد و اميدواريم اين موضوع هر چه زودتر انجام شود چراكه اگر بخواهيم محصول بيشتر و باكيفيتتري داشته باشيم باغات ما در آذرماه بايد به زراعي شوند.
بلاي جان چاي ايراني
ميزان مصرف چاي در داخل كشور 130 هزار تن در سال است كه از اين مقدار حدود 30 هزار تن توليد داخل و مابقي به صورت قانوني يا قاچاق وارد كشور ميشود و از آنجايي كه حجم واردات غير قانوني بالاتر از ميزان مورد نياز است و از طرفي قيمت پايين و عطر و اسانس آن باعث جذب مصرفكنندگان اين محصول شده است، لذا عملاً چايكار ايراني رغبتي به كاشت چاي ندارد. لاهوتي در اين خصوص گفت: واردات بيرويه و قيمت ارزان چاي بيكيفيت باعث شده چايكاران عطاي چايكاري را به لقايش ببخشند و طبق آمار رسيده پنج هكتار از اين باغها تغيير كاربري داده و تبديل به ويلا شدهاند و اين اتفاق در حال تكرار براي پنج، شش هكتار از باغهاي چاي منطقه است.
نماينده مردم لنگرود در مجلس شوراي اسلامي با اشاره به حمايتهاي دولت و برنامههاي آينده گفت: در جلساتي كه با وزير جهاد كشاورزي داشتيم قرار شد تسهيلات ارزان قيمت و وامهاي بدون بهره يا كم بهره در اختيار چايكاران قرار بگيرد.
همچنين قرار شد از محل عوارض واردات چاي مبلغي به چايكاران پرداخت شود. وي ادامه داد: چاي ايراني مانند برنج ايراني جزء بهترين محصولهاست و طرفداران زيادي در داخل و خارج از كشور دارد. لذا اگر به درستي حمايت شود در آينده اين محصول ميتواند يكي از مهمترين اقلام صادرات غير نفتي كشورمان باشد.
تعطيلي كارخانههاي چاي
واردات بيرويه چاي خارجي نه تنها بلاي جان چايكاران شده است بلكه اين موضوع باعث شده تا كارخانههايي كه گياه چاي را فرآوري ميكنند عملاً به تعطيلي كشيده شوند و امروز خيلي از اين كارخانهها يا به انبار تبديل شده يا اينكه محلي براي نگهداري انواع دامها شدهاند.
ايرج هوسمي، رئيس اتحاديه چايكاران كشور در اين مورد گفت: از 172 كارخانه چاي در شمال كشور 50 درصد عملاً تعطيل هستند و تنها حدود 60 تا 70 كارخانه به فعاليت خود ادامه ميدهند. وي علت تعطيلي اين كارخانهها را واردات بيرويه چاي خارجي و در انبار ماندن چايهاي سالهاي قبل دانست و افزود: هر هكتار باغ چاي در شش ماه فعاليت خود بين 125 تا 130 كارگر را جذب ميكند كه با توجه به وجود 30 هزار هكتار، 5 ميليون نفر كارگر مشغول به كار هستند اما با شرايط فعلي خيلي از اين تعداد بيكار شدهاند.
رئيس اتحاديه چايكاران كشور انحلال سازمان چاي سابق را يكي از اتفاقات ناگوار در چند سال آينده عنوان كرد و گفت: عملاً با اين اتفاقها چاي كشور و حمايتهايي كه از چايكاران ميشد به قهقرا رفت و كور سوي اميد آنها به يأس تبديل شد. هوسمي ادامه داد: چند سال قبل براي حمايت از چاي ايراني مسئولان طرحي را ارائه كردند كه طبق آن چاي ايراني بايد وارد سبد خانوادهها ميشد اما اين طرح تنها در حد حرف باقي ماند!
