رئيسجمهور افغانستان هفته آينده به تهران سفر ميكند تا با مقامات ايراني ديدار و گفتوگو كند. با توجه به اينكه پيمان امنيتي افغانستان- امريكا در ماههاي اخير روابط كابل- واشنگتن را پيچيده كرده، بحثهايي وجود دارد مبني بر اينكه موضوع پيمان امنيتي، محور اصلي گفتوگوها بين مقامات ايران و كابل خواهد بود.
به گزارش «جوان»، حامد كرزاي، رئيسجمهور افغانستان، قرار است در اين سفر با مقامات ايراني از جمله «حسن روحاني»، رئيسجمهور كشورمان ديدار و گفتوگو كند. باتوجه به اينكه كرزاي آخرين ماههاي رياست جمهوري خود را سپري ميكند، سعي دارد با سفر به ايران زمينه همكاريهاي گستردهتر با تهران را فراهم كند. در دوران 10 ساله رياست جمهوري كرزاي روابط مناسبي بين ايران و افغانستان حاكم بود و ديدارهاي متعدد سياسي و اقتصادي بين مقامات دو طرف انجام شد و مناسبات سياسي و اقتصادي بين تهران- كابل توسعه يافت. حتي حضور كرزاي در مراسم تحليف حسن روحاني، رئيسجمهور ايران، در مرداد ماه سال جاري نشاني از وجود روابط خوب بين طرفين است. وجود مرزهاي مشترك بين ايران و افغانستان و تأمين امنيت آن از سوي دو كشور در سالهاي اخير محور اصلي سفرهاي سياسي بين مقامات دو كشور بود و اكنون كرزاي در تلاش است با گسترش مناسبات امنيتي با ايران از تأمين امنيت در افغانستان بعد از دوره اتمام رياست خود اطمينان حاصل كند. پيمان امنيتي كابل- واشنگتن هفته قبل به تصويب لويه جرگه رسيد و كرزاي را مأمور كرد تا در عرض يك ماه اين توافق را به امضا برساند، اما كرزاي تاكنون اين قرارداد را به خاطر وجود ناامني در افغانستان و ادامه حملات نيروهاي ناتو به غيرنظاميان افغاني امضا نكرده است. در سالهاي گذشته در افغانستان افراطيگري حاكم بود، از اين رو امريكا با اين بهانه به اين كشور حمله كرد و هماكنون با امضاي اين قرارداد امنيتي ميخواهد حضور خود در افغانستان را رسمي كند. حضور كشورهاي خارجي در افغانستان در شرايطي كه دوره رياست جمهوري كرزاي به زودي تمام ميشود، ميتواند بار ديگر قدرت طالبان در اين كشور را افزايش دهد. زماني كه كرزاي در سال 2004، در افغانستان به قدرت رسيد خيليها ميگفتند كرزاي عروسك دست امريكا و ناتو است، اما اكنون كرزاي در مقابل امريكا و متحدان اروپايياش عرضاندام ميكند و با صراحت كامل از امضاي پيمان امنيتي سر باز زده و اين نشان ميدهد كه قدرت اصلي در افغانستان در دست دولت ملي است نه نيروهاي ناتو.
تأثير توافق ايران و 1+5 در سفر كرزاي به ايران
بعد از توافق ايران و 1+5 فضاي جديد و مطلوبي در منطقه حاكم شد و كشورهاي منطقه با استقبال از اين توافق اعلام كردند كه حاضرند روابط خود با ايران را توسعه دهند. سفر احمد داود اوغلو، وزير خارجه تركيه، به ايران در هفته گذشته توسعه مناسبات كشورهاي منطقه با ايران را نشان ميدهد و با توجه به اينكه برخي محدوديتهاي بينالمللي عليه ايران برداشته شده، زمينه همكاري ساير كشورها با ايران فراهم است. افغانستان نيز به عنوان همسايه ايران از اين توافق استقبال كرده است و اكنون سعي دارد با مستحكم كردن روابط خود با ايران بتواند مشكلات مشترك را رفع كند.
پيمان امنيتي با امريكا محور اصلي گفتوگوها
باتوجه به پيچيدگي روابط افغانستان و امريكا در ماههاي اخير به خاطر امضاي پيمان امنيتي بين دو كشور كه كرزاي امضاي آن را تا پايان سال 2013 به تأخير انداخته است، تنشي را در روابط دو طرف به وجود آورده و چالشهايي را نيز براي امنيت ايران به همراه داشته است. محمد ابراهيم طاهريان سفير سابق ايران در افغانستان در گفتوگو با «جوان» گفت كه در سفر كرزاي به ايران به احتمال زياد محور اصلي بحث بر سر موضوع پيمان امنيتي خواهد بود. زيرا ايران ديدگاه منفي نسبت به امضاي اين پيمان دارد و تنها كشوري است كه به صراحت مخالفت خود را با قرارداد كاپيتولاسيون امريكا اعلام داشته است. ايران همسايه و كشور دوست افغانستان در منطقه است و امضاي اين قرارداد با امريكا به دليل اينكه حضور امريكاييها را در منطقه براي مدت نسبتا طولاني تمديد ميكند، ميتواند براي امنيت ايران خطراتي را در پي داشته باشد. ابراهيم رحيمپور معاون وزير خارجه ميگويد امضاي معاهده امنيتي به معناي تأييد اقدامات امريكا در چند سال اخير است كه اين موضوع بهانه مناسبي را براي افراطيگري و طالبان فراهم ميكند و ميتواند تهديدات امنيتي را همچون سالهاي قبل از فروپاشي طالبان افزايش دهد. گروههاي افراطي براي ادامه اقدامات خود نياز به توجيه و بهانه مناسبي دارند، از اين رو امضاي اين معاهده امنيتي زمينه اقدامات آتي اين گروهها را فراهم ميكند. به همين خاطر ايران و افغانستان براي سرو سامان دادن به اوضاع منطقه در تلاش هستند از بروز ناامنيهاي جديد در مرزهاي دو كشور جلوگيري كنند.
