در حالي كه با آغاز فصل پاييز چشم مردم جنوب كشور هم مانند ساير مردم كشورمان براي باريدن باران رو به آسمان بود اما نخستين باران پاييزي اين شهر همچون بلايي ناگهاني راه نفس را بر مردم اهواز بست. اين باران در دو روز اول باعث شد بیش از 5 هزار نفر از شهروندان به دلیل مشکلات تنفسی به مراکز درمانی مراجعه کنند. در روزهای بعد هم مراجعات همچنان ادامه داشت و با ادامه بارندگي ها،مراجعات شهروندان با تنگي نفس همچنان ادامه دارد تا بدانجا كه به گفته معاون درمان دانشگاه جندی شاپور خوزستان در مجموع دو بارش باران میکروبی در استان ۱۸ هزار و ۱۴۱ نفر راهی بیمارستانها شدند. هر چند نماینده مردم اهواز و باوی در مجلس به تنگی نفس ۲۰ هزار اهوازی طی دو هفته اخير اشاره دارد؛ ماجرايي كه منجر به اعزام کمیتهای متشکل از دولت و مجلس به اهواز برای بررسی آلودگی هوا شده است. به باور ناصر سودانی تکرار رخداد تنگی نفس در اهواز ابهام انگیز است. وزير بهداشت هم از نامشخص بودن عامل اين حادثه سخن مي گويد و مي افزايد :ظاهراً ساکن بودن هوا و آلاینده های موجود در فضا و ترکیب شدن آن با باران این مشکل را ایجاد کرده است.
به باور سيد حسن قاضي زاده هاشمي، الهام گرفتن از اتفاقی که 60 سال پیش در انگلیس مشابه این حادثه رخ داد باعث شد که این پدیده به باران اسیدی معروف شود ولی این عناوین چیزهایی نیست که به راحتی بتوان از نظر علمی آن را ثابت و سریع درباره آن نتیجه گیری كرد.
ماجرا از كي شروع شد؟
يازدهم آبان ماه نخستين باران پاييزي از آسمان اهواز فرو ريخت؛ باراني كه آغازي بر داستان دنباله دار تنگي نفس اهالي اين شهر بود. ساسان موگهی در نشست کارگروه بررسی بیماریهای تنفسی مردم خوزستان درباره اين حادثه گفت : شهرستانهای اهواز، آبادان و دشت آزادگان بیشترین مراجعه کننده با علایم تنگی نفس را داشتند که بلافاصله پس از این موضوع کمیته بحران آلودگی به ریاست استاندار در استان تشکیل شد. در مجموع دو بارش باران 18 هزار و 141 نفر را به علت تنگی نفس راهی بیمارستانها كرده است كه از این تعداد 16 هزار نفر به صورت سرپایی درمان و یک هزار و 320 نفر بستری شدند و همچنین 11 نفر در بخش ICU تحت مراقبتهای ویژه قرار گرفتند.
پنهان کاری به جاي بيان علت
بارش ها اما همچنان ادامه دارد و به تبع گريه آسمان، اهوازي ها هم همچنان با تنگي نفس راهي بيمارستان مي شوند. با وجود اين هر چند ماجراي باران هاي بيمار كننده اهواز نمايندگان كميسيون بهداشت مجلس و برخي از مسئولان وزارت بهداشت را راهي اين شهر كرده و قرار است جلسه روز يكشنبه كميسيون بهداشت مجلس هم به اين موضوع اختصاص يابد اما ظاهرا مسئولان ترجيح داده اند آمار و ارقام كساني كه بر اثر بارش باران بيمارستاني شده اند را پنهان كنند تا اينكه علت واقعي بارانهاي بيماري زا را برطرف نمايند. شاهد اين سخن نيز اظهارات سید اسدالله موسوی مسئول اورژانس خوزستان است كه گفته است: در اهواز طي جلسهای در استانداری اين شهر به تصویب شد که هیچگونه آماري از از مراجعهکنندگان به مراکز فوریتهای پزشکی خوزستان ارائه نشود.
وی درباره آمار مراجعهکنندگان بیماریهای تنفسی پس از بارندگیهای اخیر در استان خوزستان مراکز فوریتهای پزشکی گفت: دیگر آماری به خبرگزاریها ارائه نخواهد شد.
گازهاي سمي يا آلاينده اي ناشناخته
به گفته نماینده مردم اهواز و باوی در مجلس در مورد گمانهزنیهايي كه درخصوص آلودگی هوای شهر اهواز مطرح شده ، تصریح مي گويد: برخی معتقدند به واسطه تساعد گازهای سمی مربوط به کارخانههای استانی که تبدیل به گازهای گلخانهای شده آلودگی شکل گرفته است که اگر چنین بود باید در همان باران اول این گازها شسته میشد، اما تکرار این حادثه و وجود گازها برای دفعات متوالی در هوای استان جای ابهام دارد.
ظاهرا مطابق بررسي هاي انجام شده باران اولي كه در اهواز باريده حاوي اسید سولفوریک و اسيد نیتریک بوده است. بنا به تاكيد سوداني لازم است مطالعات علمی به وسیله دستگاههای خاص در مورد ابرهای بارانزا در استان خوزستان صورت پذیرد تا مشخص شود که آیا مشکل از جو است یا گازهایی که در اثر فعالیتهای صنعتی بهوجود آمدهاند. وي معتقد است با آنکه مطالعات بهداشتی و آزمایشگاهی صورت گرفته اما هنوز نتیجهای اعلام نشده و با قطعیت نمیتوان گفت که این موضوع منشأ خارجی دارد یا داخلی و مربوط به صنایع و کارخانه نیشکر است یا به میادین نفتی و گازی.
آسمان اهواز مزرعه آلودگی ها
مریم ابریشمکار؛ سخنگوی شورای شهر اهواز در خصوص علت اصلی این حادثه مي گويد: بزرگترین معضل ما وجود صنایع سنگین در شهر اهواز است. مخصوصا مکانهای شلوغ و پرتردد مثل بلوار پاسداران که چندین چاه در آنجا وجود دارد. صنایع فولاد نیز سهم بزرگی در آلودگی شهر اهواز داشت که فولاد اکسین نیز به آن اضافه شده است. در واقع این دو مرکز صنعتی آلوده کننده در کنار هم سهم بزرگی از آلودگی هوای شهر اهواز را به خود اختصاص میدهند. بنا به تاكيد وي طبق تحقیقات انجام شده مشخص شد انواع و اقسام فلزات سنگین در هوا و آب و خاک این مناطق وجود دارد. به نحوی که مقادیر اکسیدهای منگنز، اکسیدهای نیکل، اکسید آهن و اکسید کلسیم عادیترین آلایندههاییست که در این مناطق پیدا شده است و میزان جیوه، کادمیم و سرب موجود در فضای منطقه بسیار بالاتر از میزان استانداردی است که سازمان بهداشت جهانی تعیین کرده است.
استاد دانشگاه آزاد اهواز مي افزايد: در حادثه اخیر وجود نيترات ،كربنات و سولفات شدید در هوا باعث شد اسید سولفوریک و اسیدنیتریک با باران ترکیب شده و روی سر مردم ریخته شود. دلیل اصلی این امر همان گازهایی است که از صنایع خارج شده و سطح شهر را پوشانده بود. این گازها به علت نبود همرفتی و نبود باد در منطقه چنین فاجعهای را برای مردم اهواز رقم زد.
محمدرضا آملازاده مدیرکل مدیریت بحران خوزستان اما درباره علت اين بحران اينگونه توضيح مي دهد: حدودی برای میزان شاخصهای آلایندگی هوا در سطح جهانی تعیین شده است که با بررسی این شاخصها، مشخص شد در روزهای بارندگی میزان این مواد در هوای اهواز بسیار کمتر از حد آلاینده بوده است. وي مدعي است طبق حدود تعیین شده، اگر مونواکسید کربن به 35، دیاکسید گوگرد به 140، دیاکسید نیترات به 50، گرد و غبار به 150 و ازن به 80 برسد، آلاینده خواهند بود که در روزهای بارندگی در اهواز میزان این مواد بسیار کمتر از این ارقام و هوای اهواز پاک بوده است.
بنا به تاكيد آملازاده گمانههای مختلفی در زمینه نوع آلاینده هوا در اهواز مطرح است که تا کنون هیچکدام اثبات نشدهاند.
نسخه اي براي باران
باران احيا كننده حالا ديگر به كابوس مردم اهواز مبدل شده و مسئولان هم براي رساندن اكسيژن به ريه هاي مردم خون گرم جنوب تدبيري نداشته اند. سخنگوی شورای شهر اهواز اينگونه براي فراراز آلودگي نسخه مي پيچد « قرار دادن فیلترهای قوی جلوی خروجی صنایع تا حدی از آلودگی هوا میکاهد. مسئلهٔ دیگر این است که هنگام وقوع چنین حوادثی با وجود ضرر و زیانی که ممکن است متوجه صنایع شود، میتوانیم برای کاهش آلودگی به صورت موقت صنایع سنگین را تعطیل کنیم. این امر در کوتاه مدت به صورت مسکن عمل میکند و این فرصت را به کارشناسان میدهد تا تدابیر جدیتری برای کنترل آلودگی بیاندیشند. »
بنا به تاكيد وي اگر اين منطقه نیروی انسانی خود را از دست بدهد یا صنایع سنگین، تولیداتشان را متوقف کنند، قطعا تمام درآمد کشور هم تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. بنابراین بايد فکری اساسی برای مهار آلودگی شهر اهواز و استان خوزستان كرد.
