مریم احمدی
نزدیک به 4 دهه است که شیرینی آب قم به عنوان یکی از دغدغه های مسئولان و مردم مطرح است و هر بار هم طرحی برای تحقق رویای آب شیرین روی کار می آید . اوایل سال 90 طرح انتقال آب از کوههای زاگرس به قم (که با عنوان طرح انتقال آب از سرشاخههای دز به قمرود شناخته میشود) برای تحقق خواسته مردم قم در دستور کار قرار گرفت و پس از بررسی و مطالعات کارشناسی این طرح اجرایی شد. اما پس از چند هفته در برخی مناطق،شوری جای شیرینی را گرفت !
طبق گفته مسئولان ورود آب از پایین شهر سبب شد که آب با کیفیت یکسان به تمام مناطق نرسد و برخی نقاط از آب شیرین بی بهره بمانند! به همین دلیل قرار شد با بهره برداری از سد کوچری تمام شهروندان از آب با کیفیت یکسان برخوردار شوند!
اما حالا ساخت این سد که قرار بود تنظیم کننده اصلی و نهایی آب انتقالی از سرشاخههای دز به قم باشد با صرف 200 میلیارد تومان هزینه هنوز پایان نیافته و آبگیری آن شروع نشده است.
آنگونه که مسئولان بیان میکنند اصلیترین علت تاخیر در بهرهبرداری از سد کوچری مسائل مالی و اجتماعی است که باید برای این دو مشکل چارهای اندیشیده شود تا پروژهای با این هزینه سنگین به خاطر یک سد عقیم بماند.
با این حال مدیرعامل آبفای قم آبگیری ﺳﺪ ﮐﻮﭼﺮی را نیازمند 50 ﻣﯿﻠﯿﺎرد ﺗﻮﻣﺎن دیگر دانسته و گفت: اﮔﺮ ﮐﺎرﮔﺎه ﭘﺮوژه از ﻧﻈﺮ اﺟﺮاﯾﯽﺗﻌﻄﯿﻞ ﺷﻮد ﺑﻪ ﻃﻮر ﻋﻤﻠﯽ ﺳﺪ ﮐﻮﭼﺮی اﻣﺴﺎل ﺑﻪ آﺑﮕﯿﺮی ﻧﻤﯽرﺳﺪ و دوﺑﺎره ﻣﺸﮑﻞ آب ﻗﻢ ھﻤﭽﻨﺎن ﺑﺮﻗﺮار اﺳﺖ.
سید حسن رضوی معتقد است ﺳﺪ ﮐﻮﭼﺮی ﺑﺎﯾﺪﺑﻪ بهرهﺑﺮداری ﺑﺮﺳﺪ ﺗﺎ زﻧﺠﯿﺮه اﻧﺘﻘﺎل آب از ﺳﺮﺷﺎﺧﻪھﺎی دز ﮐﺎﻣﻞ ﺷﻮد و اﮔﺮ اﯾﻦ اﺗﻔﺎق ﻧﯿﻔﺘﺪ در ﻧﯿﻤﻪ دوم ﺳﺎل ﺗﺎﻣﯿﻦ آب شهرھﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ وﯾﮋه ﻗﻢ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﻮاﺟﻪ خواهد شد.
خرداد هم گذشت و خبری نشد!
در فروردین ماه سال جاری شرکت آب منطقه ای قم از تحقق وعده ها و پیشرفت 60درصدی احداث سد کوچری
خبر داد و پیش بینی کرد تا خرداد ماه سال جاری آبگیری اولیه این سد انجام می شود و آبگیری نهایی نیز به نیمه دوم سال می رسد. طبق گزارشات رسیده تا آن زمان مشکل مالی بر سر راه این پروژه وجود نداشت و همه مراحل طبق پیش بینی جلو می رفت.
اما حالا از زمان تعیین شده برای آبگیری از سد بیش از 4 ماه گذشته و ظاهرا پیشرفت فیزیکی پروژه بر مدار نزولی سوار شده چرا که هنوز هم نه خبری از آبگیری اولیه هست و نه انجام مراحل نهایی!
سدی که قرار بود برای رفع شوری آب اهالی قم به کمک سد 15خرداد و سد گلپایگان بیاید از تب و تاب افتاد و نتوانست به زمان بهینه برای آبگیری برسد. چرا که بنا به گفته مسئولان از اواﯾﻞ اﺳﻔﻨﺪ ﺗﺎ اواﺧﺮ ﺧﺮداد ﻓﺮﺻﺖ ذﺧﯿﺮه ﺳﯿﻼب و ابگیری سد وجود دارد و با از دست دادن این زمان طلایی هیچ بهره ای نمی توان از سیلاب برد و سال آینده باید در انتظار پایین رفتن ذخیرههای سفرههای زیر زمینی و شوری بیشتر آب بود!
به هر حال آنچه که مسلم است شیرین شدن آب قم تنها از طریق احداث و آبگیری سد مذکور امکانپذیر است و تا موانع موجود بر سر راه این پروژه برداشته نشود اهالی قم همچنان باید کامشان شور بماند.
تخلیه روستا به بن بست رسید!
تخلیه روستای کوچری و جابجایی اهالی این روستا یکی از مواردی بود که برای تسریع در اجرای پروژه سد کوچری در دستور کار قرار داشت که متاسفانه تعلل در انجام این اقدام و عدم همکاری ساکنین روستا خود مانعی برای اجرای پروژه شد.
احداث سد کوچری که از سال 1387 در گلپایگان آغاز شد، تأثیرات مثبت و منفی زیادی بر این شهرستان داشت. در این میان لزوم تخلیه روستای کوچری و عدم رضایت ساکنان آن برای دست کشیدن از خانه و کاشانه خود از جمله مسائل اجتماعی بود که مسئولان این شهرستان مدتهاست با آن درگیر هستند و عدم تخلیه به موقع و البته عدم توان مالی برای اجرای این بخش از پروژه را عامل تعلل چند برابری در احداث سد می دانند.
14هکتار از اراضی رباط زیلیا جهت اسکان اهالی کوچری در نظر گرفته شده و قرار بر این است که به هر کدام از افراد متقاضی یک پلاک 300 متری اعطا شود تا خانه خود را در ان بنا نهادند و زندگی جدیدی شروع کنند. اما ظاهرا هنوزبرخی از اهالی روستا ، راضی به تخلیه خانه هایشان با شرایط مذکور نشده اند.
گویا مراحل زیرسازی و آماده سازی اراضی رباط زیلیا از ابتدای تابستان آغاز شده و برای ایجاد راه های دسترسی این منطقه نیز تدابیری اندیشیده شده است.
چندی پیش غلامرضا امینی معاون اداره راه و شهرسازی گلپایگان با اعلام اینکه جهت واگذاری مسیر دسترسی به رباط زیلیا مجوزهای لازم صادر شده ازآغاز فعالیت اجرایی مربوطه خبر داده بود.
طبق اظهارات مسئولان مربوطه، برنامه ریزی برای تشکیل تعاونیهای تولید در منطقه مذکور، تاسیس مجتمعهای دامداری و توسعه باغات در اراضی شیب دار از جمله طرحهایی است که قرار است برای تسهیل شرایط زندگی ساکنان رباط زیلیا انجام شود.
تاکیدها جواب می دهد؟!
طولانی شدن ساخت سد کوچری آن هم با توجه به نقش مهم پروژه در رفع مشکل چندین ساله آب قم، بارها سبب اعتراض ساکنین استان و البته تاکید و اصرار برخی مقامات استانی شده است. با این حال این گره روز به روز پیچ و تاب بیشتری می خورد.
چندی پیش استاندار قم با اشاره به مشکلات ناشی از طولانی شدن ساخت سد کوچری به عنوان حلقه اتصال و تکمیل زنجیره پروژه انتقال آب از سرشاخه ها به قم، بر لزوم تسریع در ساخت سد و واگذاری مدیریت کامل طرح به استان قم تاکید کرد.
کرم رضا پیریایی با اشاره به تبعات طولانی شدن ساخت این سازه مهم و در نتیجه تشدید نارضایتی های ناشی از مشکلات تامین آب شرب قم گفت: با توجه به نقش مهم و محوری این سد در تکمیل نهایی خط انتقال، باید هر چه سریع تر موانع موجود در مسیر اجرای آن برطرف شود.
وی سد کوچری را ضروری ترین بخش و حلقه اصلی برای تکمیل نهایی این پروژه عنوان کرد وبا انتقاد از کم توجهی ها و سستی های موجود در مسیر تکمیل آن، افزود: لازم است هم وزارت نیرو و هم مسولان استانداری اصفهان به عنوان دو رکن اساسی دخیل در این پروژه، در خصوص هماهنگی های لازم در چهارچوب تبیین اهداف اصلی طرح که همانا تامین آب شرب قم است و نیز مهیا کردن شرایط و بستر سریع اجرای فازهای تکمیلی طرح، به وظایف و تعهدات خود عمل کنند.
به هر حال واضح است که حل فوری مسائل و مشکلات اجتماعی و اجرایی مربوط به سد کوچری و نیز سرعت دادن به روند اجرا و تکمیل ضربتی این سد، مهم ترین و فوری ترین خواسته مردم و مسولان استان قم در بحث تامین آب شیرین است که نحقق آن جز با همکاری مسئولانه و همگانی امکانپذیر نخواهد بود.
این روزها شوری آب قم به حدی رسیده که زندگی را بر مردم این استان تلخ کرده و از آنجا که سدکوچری در حال حاضر و با توجه به گفته مسئولان سدی در برابر طرح انتقال آب از سرشاخههای دز است که عدم اتمام ساخت آن شیرینی آب در کام مردم را به سمت شوری برده و نگرانیهایی را در برای مردم و حتی مسئولان این استان فراهم کرده است، از این رو ضرورت توجه به انتقال آب به قم به عنوان یک پروژه عظیم ملی بیش از پیش احساس می شود و تعلل در این مورد اجحاف در حق ساکنان این استان است.
