آلودگی هوا، از این سر جهان تا آن سر جهان!

نفس نصف جهان هم به شماره افتاد...

 

این روزها دوباره زنگ هشدارآلودگی هوا در کلان شهرها به خصوص اصفهان به دلیل بروز پدیده گرد و غبار و ذرات معلق به صدا در آمده است. ماجرای آلودگی هوا فقط منحصر به کلان شهر اصفهان نیست؛ اخبارمنتشر شده در سال‌های قبل بحران آلودگی هوا در شهرهای بزرگ ایران مانند تهران،اراک، شیراز، تبریز و مشهد را تأیید می‌کند. البته آمار مشخصی از تعداد مرگ و میر بر اثر آلودگی هوا برای نشان دادن بزرگی فاجعه در این شهرها وجود ندارد.

هرساله پدیده گرد و غبار موجود در نواحی مرزی کشور موجب آلودگی هوا می شود و پس از مدتی آسمان کلان شهرها را آلوده می کند و معضلاتی را در این شهرها به وجود می آورد.

***

چنانچه مسؤولان امر دقت و توجه لازم را در رابطه با محیط زیست نداشته باشند زندگی در شهرها تهدید جدی به شمار می آید به طوری که سلامت مردم به خطر می افتد. این در حالی است که هنوز به گفته رییس کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر اصفهان هیچ آماری از این که سالانه آلودگی هوا چند نفر را به کام مرگ می کشاند، وجود ندارد.

این در حالی است که تجربه نشان داده با اعلام آمار و ارقام می توان برنامه ریزی علمی تری برای جلوگیری از بروز فاجعه های احتمالی در نظر گرفت و با توجه به این که بارها از سوی کارشناسان محیط زیست گفته شده آلودگی هوا یک فاجعه زیست محیطی است، فاجعه ای که زنگ خطرش در سال های متمادی به صدا در آمده اما به دلیل نبود آمار دقیقی از دستاورد آن در مرگ تدریجی شهروندان ، آلودگی هوا هر سال بدتر از سال پیش قربانیان بیشتری در کام خود می بلعد.

نکته مهم این است که باید برای رفع آلاینده ها اقدام به موقع شود تا از ورود گرد و خاک به شهرها جلوگیری شود ، اما این مهم از دست مدیریت شهری خارج است و باید در سیاست های ملی این مسأله لحاظ شود؛ البته تعامل دوسویه ایران و کشورهای همسایه برای اقدامات فیزیکی برای برزو پدیده گرد و خاک بسیار مهم است

سلامت مستلزم فرهنگ‌سازي!

اصفهان در فصل پاییز و زمستان و به خصوص در روز‌های جمعه و شنبه به دلیل ورود موج سرما و عدم وزش باد با پدیده اینورژن مواجه می شود.

کارشناسان محیط زیست هم تأکید دارند که مردم نباید در زمان بروز پدیده اینورژن از خودرو‌های شخصی برای تردد در سطح شهر استفاده کنند.

در این باره مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان در گفت و گو با خبرنگار ما با بیان اینکه برنامه‌ریزی‌های لازم برای کنترل آلودگی هوا و پدیده اینورژن در اصفهان انجام شده است، می گوید: طرح جامع کاهش آلودگی هوا به صورت ویژه در اصفهان اجرا شده است و کارگروه‌های ویژه نیز به منظور کنترل آلودگی هوا و پدیده اینورژن در اصفهان تشکیل می‌شود.

منصورشیشه‌فروش می افزاید: تشدید برخورد با خودروهایی که به صورت غیرمجاز وارد طرح زوج و فرد می‌شوند و توقف فعالیت صنایع آلاینده از مهمترین تدابیر اندیشیده شده مدیریت استان برای کاهش آلودگی‌ها در روزهای دارای وارونگی دما ( اینورژن) در اصفهان است.

وی اظهار می کند: تشديد ميزان آلودگي هوا و تهديد سلامت شهروندان ساكن شهرهاي صنعتي، مستلزم فرهنگ‌سازي گسترده درباره استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي است.

مدیرکل ستاد مدیریت بحران استانداری اصفهان ابراز اميدواري می کندكه فرهنگ‌سازي درباره استفاده كمتر شهروندان از خودروهاي تك سرنشين بتواند به بهبود وضعيت هواي اصفهان كمك كند.

در کارگروه کاهش آلودگی هوای استان اصفهان طرح جامع "کاهش آلودگی اصفهان" که از سال 81 تصویب و از سال 82 اجرایی شد، مورد بررسی قرار گرفت اما متأسفانه طی شش سال گذشته این طرح اجرایی نشد.

در سال 90 با توجه به مشکلات شهرهایی همچون تهران و اصفهان و فشار نمایندگان و اعضای شورای شهر باعث شد تا دوباره این طرح به جریان بیفتد و گفته می شود به مصوبات خوبی رسیده‌است.

در کارگروه جامع "کاهش آلودگی هوا" که اخیراً با حضور همه دستگاه‌های مسؤول در کلان‌شهر اصفهان برگزار شد مقرر گردید اقدامات نهایی تارسیدن به یک نتیجه محسوس انجام شود.

آلودگی هوا عامل افسردگی مردم

اثرات اجتماعی و روانی آلودگی هوا در قالب یک پروژه تحقیقاتی توسط دانشگاه صنعتی در اصفهان بررسی شد و براساس تحقیقات علمی انجام شده این مهم به اثبات رسید که مردم اصفهان تا 60 درصد موارد به هنگام مواجه شدن با آلودگی‌های هوا احساس ناراحتی پوستی و ریوی می‌کنند.
رئیس مرکز تحقیقات محیط زیست دانشگاه صنعتی اصفهان آینده خوبی را برای محیط زیست کشور متصور نیست و می گوید: اصفهان هم همچون دیگر شهرهای بزرگ و صنعتی کشور با فاجعه محیط زیستی روبرو است به طوری که این وضعیت اکنون به مرحله هشدار رسیده است.

حسین مرادی می افزاید: تحقیقات علمی انجام شده نشان داد که آلودگی هوا تا 50 درصد سبب افسردگی مردم اصفهان شده است.
وی با بیان اینکه بیش از 20 درصد مردم اصفهان اظهار کردند که به هنگام مواجه با ترافیک عصبانی و پرخاشگر می‌شوند، تصریح می کند: به هنگام بروز آلودگی هوا احساس خستگی، بی‌حالی، سوزش چشم، اضطراب و سردرد تا 66 درصد موارد بر مردم اصفهان عارض می‌شود.
اکنون که زنگ خطرهای آلودگی هوا به صدا درآمده اند، لازم است متولیان امر اقداماتی را به منظور کاهش آلاینده‌های جوی در اصفهان انجام بدهند و به کاهش آلاینده‌ها در فضای شهر و جامعه کمک کنند.

تشدید آلودگی‌ها هیچ توجیهی ندارد

مسأله دیگر این است که سازمان اتوبوس‌رانی اصفهان به دلیل نبود گاز ناچار به تبدیل اتوبوس‌های گاز‌سوز خود به دیزل شده است ؛ تصمیمی که با مخالفت شدید محیط زیست روبه رو شده و محیط زیست پیگیری‌های لازم را به منظور جلوگیری از این اقدام انجام داده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان به ضرورت توجه مسؤولان شهر به شاخصه‌ها و مؤلفه‌های زیست محیطی تأکید دارد و تصریح می کند که دلیل مخالفت محیط زیست با تبدیل شدن هر‌گونه اتوبوس گاز‌سوز به سوخت دیزل این است که دیزلی شدن اتوبوس‌های گاز‌سوز سبب افزایش آلاینده‌های جوی در اصفهان می‌شود.

کیومرث کلانتری با بیان اینکه محیط زیست مکاتباتی را با مجموعه‌های تأمین‌کننده گاز انجام می‌دهد تا سوخت مورد نیاز اتوبوس‌های گاز‌سوز تأمین شود، اضافه کرد: شهرداری اصفهان نیز باید پیگیری‌های لازم را انجام بدهد و محیط زیست نیز در راستای تأمین سوخت این اتوبوس‌ها به شهرداری و اتوبوس‌رانی کمک می‌کند.

وی با تاکید بر اینکه محیط زیست اصفهان باید با استفاده از راهکار‌های قانونی و رعایت برخی موارد سالم‌سازی شود، ابرازامیدواری کرد سوخت مورد نیاز برای فعالیت اتوبوس‌های گاز‌سوز هر چه سریع‌تر تأمین شود و با این اقدام شاهد کاهش آلاینده‌های جوی موجود در سطح شهر باشیم.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان کاهش آلاینده‌های جوی در سطح کلان‌شهر اصفهان را از مهم‌ترین رویکرد‌های محیط زیست می داند و ادامه می دهد: تشدید آلودگی‌های هوای اصفهان هیچ توجیهی ندارد و هیچ شخص و یا مجموعه‌ای نمی‌تواند، آلودگی‌های هوای این کلان‌شهر را افزایش بدهد.

طبق آخرین تحقیقات سازمان بهداشت جهانی آلودگی هوا دلیل اصلی سرطان و مرگ و میر ناشی از آن در جهان است . در حالی که سالیانه حدود ۲۵۰ هزار نفر در جهان از سرطان ریه مرتبط با آلودگی هوا می میرند و در نهایت ۴.۵ ملیون نفر هر ساله در ارتباط با آلودگی هوا جان خود را از دست می دهند در کشورمان نیز ۲ هزار و ۵۲۷ ایرانی به علت آلودگی هوا جانشان را از دست داده اند ضمن آنکه ۲ هزار و ۵۲۲ بیمار قلبی و ۴ هزار و ۵۲۵ بیمار تنفسی همزمان با آلودگی هوا در بیمارستان‌ها بستری می‌شوند.

به نظر مي رسد حل مشكلات زيست محيطي كشور نيازمند عزم جدي و داشتن سياست گذاري هاي بلندمدتي است كه با تغيير دولت ها خللي در اجراسازي آن ها پيش نيايد. نكته مهم تر اين است كه براي حل اين نوع از مشكلات بايد به فكر راه حل هاي اساسي و ريشه اي بود و از كارهاي نمايشي در اين زمينه اجتناب کرد.