آقاي دكتر لطفاً در ابتدا در مورد اصول اوليه كار يك دكتر داروساز بفرماييد.
اصول اوليه كار ما در سه مورد مهم خلاصه ميشود. اصل اول «كنترل نسخ» دومين اصل « بررسي تداخلات دارويي است» و اصل سوم هم «راهنمايي مصرف دارو» به مشتري است. يعني اينكه اطلاعات مصرف و تعداد نوبتهاي مصرف و اندازه و دوز هر دارو را، طبق دستور پزشك معالج به مشتري ارائه كند. اين سه مورد اصول اوليه كار هر دكتر داروساز است.
آيا سومين اصل يعني «راهنمايي مصرف دارو» همان «حق فني نسخه» است؟
بله. درست است. البته دومين گزينه پاسخ سؤال قبلي، يعني «بررسي تداخلات دارويي» هم جزء حق فني نسخ هم هست.
با اين اوصاف شما چه تعريفي از « حق فني نسخ» داريد؟
حق فني نسخه به خدماتي چون «راهنمايي مصرف دارو» و « بررسي تداخلات دارويي » اطلاق ميشود كه يك دكتر دارو خانه در قبال بيمار، يا همراه بيمارانجام ميدهد. البته موارد ديگري هم وجود دارد كه زير بخش حق فني داروخانهاي محسوب ميشوند. برخي از اين موارد عبارتند از نوشتن دستور مصرف دارو، روي داروها و پس از نوشتن توضيح كميت و كيفيت مصرف دارو به بيمار يا همراه بيمار. همچنين پاسخ به سؤالات و ابهاماتي كه در اين ميان براي بيمار، يا مشتري بهوجود ميآيد. اينها مهمترين و اصليترين زيربخشهاي حق فني نسخ محسوب ميشوند.
البته الان در اكثر داروخانهها به جز اعلام قيمت شوكه كننده دارو به بيمار، تقريباً هيچ توضيح يا اصولا هيچ ديالوگي بين دكترهاي داروساز و بيمار، صورت نميگيرد و تنها دستورات مصرف هم با دستخطهايي كه عموماً قابل خواندن هم نيست روي داروها مرقوم ميشود. در حالي كه حق فني نسخ هم تمام و كمال دريافت ميشود. چرا؟
خب اين مسئله به رفتار و عادت دكتر و پرسنل هر دارو خانه بر ميگردد. بعضيها خود را درقبال بيماري و چگونگي بهبود بيماران، مسئول ميدانند. براي همين با خرج وقت و زمان سعي دارند كه كار و رسالت خودشان را به نحو احسن انجام دهند. تا به اين وسيله هم رزق حلالي داشته باشند و هم وظيفه خود را درست انجام داده باشند.
برخي از شهرونداني كه براي طرح شكايت با سرويس اجتماعي روزنامه ما تماس گرفته بودند، شكايت كردند كه گاهي تا يك چهارم مبلغ پرداختي دارو، براي حق فني نسخه دريافت شده. آيا چنين چيزي درست است يا خير؟
بستگي به مبلغ دارو دارد. يعني اگر قيمت دارو هايشان تا زير 2 هزار تومان بوده باشد، بله. حتي بيشتر از يك چهارم دريافت هم ميشود. اما اگر مبلغ پرداختي دارو بالا بوده باشد، اين تخلف محسوب ميشود و حق شكايت براي بيمار يا همراهان او وجود دارد.
با اين اوصاف، آيا نرخ معين و مشخصي براي دريافت حق فني نسخهها وجود دارد يا خير؟ اگر وجود دارد لطفاً اشارهاي به نرخ حق فني نسخ بفرماييد.
بله نرخ معيني در اين رابطه وجود دارد. به اين صورت كه اين نرخ بندي در دو گزينه خلاصه شده است. به اين صورت كه براي داروها و اقلام زير هزار تومان، 750 تومان حق فني در يافت ميشود و براي داروهايي كه قيمتشان بالاي هزار تومان باشد، 1300تومان دريافت ميشود. حالا حق فني نسخ، از هزار تومان تا ميليون و چند ده ميليون، همان هزار و300تومان بايد به عنوان حق فني دريافت شود.
آقاي دكتر با وجود تورم شديد در بازار دارويي كشور، گاهي برخي ازداروخانهها با مواجه شدن با محدوديتهاي مالي بيماران اقدام به فروش برخي از داروها ميكنند كه به صورت قاچاق وارد كشور شده و عنوان ميكنند كه به خاطر اينكه داروهاي قاچاق ماليات نميدهند و حق گمرك و عوارض و هزينههايي از اين دست پرداخت نميكنند، ارزان و مرقوم به صرفهاند، ضمن آنكه تأثيرات مشابه و يك اندازهاي هم روي بيماران دارند. شما در اين رابطه چه توصيهاي به بيماران و مردم داريد؟
خب اين كار، خيلي كار پستي است. كاري است كه با جان مردم بازي ميكند تا در اين ميان جيب خيليها پر پول شود. مسلماً داروهايي كه تأييد شده باشند و ازراه درست به دست مصرفكننده رسيده باشد، اثر مؤثرتري در درمان دارند و عكس آن داروهايي كه از طريق قاچاق و از منابع غيرموثق به كشور وارد شود و به دست بيمار برسند، نه تنها هيچ تأثيري در درمان و بهبود مشكل بيمار حاصل نميشود، بلكه جان بيماران را هم تهديد ميكنند. چون داروهاي قاچاق ممكن است تاريخ گذشته باشند يا در ساخت آنها تخصص و دانش و تجربهاي دخيل نبوده باشند و ترفندهاي ديگري كه ما از آن بيخبريم. بنابر اين من به مردم عزيزمان توصيه ميكنم كه هيچ وقت چنين ريسكي نكنند.
با اين اوصاف شما اقدام به خريد و فروش داروهاي قاچاق در داروخانهتان كردهايد؟
نخير. هر كس كه داروخانه ما را بشناسد ميتواند در مورد اين سؤال اظهار نظر كند. ما افتخارمان اين است كه براي ماديات با جان بيماران و مشتري هايمان بازي نكردهايم.
داروهاي جنسي جزء اقلام مورد فروش شما هست يا خير؟
بله. البته به صورت محدود و داروهاي كم عارضه جنسي را ميفروشيم.
پس چرا اعلانهاي تبليغ داروهاي جنسي را در معرض ديد قرار نداده ايد؟
ضرورتي براي اين كار حس نكرده ام.
آقاي دكتر به عنوان آخرين سؤال بفرماييد كه تورم شديد قيمت دارو چه پيامدهاي سوئي براي بيماران داشته است؟
متأسفانه با چند برابر شدن قيمت دارو، خيلي از خانوادهها به خاطر محدوديتهاي مالي از درمان خود داري ميكنند. حتي مريضهايي داشتهايم كه كلي هزينه كردهاند و با تورم قيمت دارو، در مان خود را نيمه كاره رها كردهاند كه اميد وارم ترتيبي داده شود كه اين معضل، به زودي حل شود.
