صالح سليماني | آنها حوصله يا شايد حتي فرصت مطالعه نوشتههاي بلند و پايانناپذير را ندارند و در نتيجه به سه صورت عمل ميكنند: مطلب را سرسري ميخوانند تا تنها چكيدهاي از اصل موضوع دستگيرشان شود، از خواندن منصرف ميشوند، يا حتي با اشتياق شروع به خواندن ميكنند ولي مشغوليتهاي ذهني مجال پايان دادن كار شروع كرده را به آنان نميدهد. بر همين اساس، اين هفته تصميم بر آن شد تا جذابترين و در عين حال كوتاهترين اخبار حوزه جوانان و دنياي فناوري را در اختيار خوانندگان پرمشغله قرار دهيم. (روراست باشيم، خبرنگاران مجبورند گاهي براي خوانده شدن مطالبشان، از در ديگري وارد شوند.)
چشم تو چشم
از زمان جنگ سرد تاكنون، دو حريف جنگي با چنين قدرت كينهتوزانهاي به سوي همديگر حملهور نشده بودند كه حال گوگل و اپل عليه هم موضع گرفتهاند، و با اين حال، مايكروسافت است كه احساس خطر ميكند؛ دنيايي كه زماني به پيسي و لپتاپها تعلق داشت اكنون ديگر در دست موبايلها و برنامههاي بيشمار آن است. آخرين تقابل جنگ نابغهها بر سر نقشه بود، جدالي كه شركت اپل بر خلاف تمامي تلاشهايش موفق به كنار زدن Google Map به عنوان محبوبترين نرمافزار جهان براي رسيدن از نقطه A به B نشد. پس از اين شكست تحقيرآميز، اپل كاسه، كوزهاش را جمع كرد و كنار نشست. ريچارد ويليامسون، مقصر افتضاح به بار آمده، تا مرز اخراج شدن نيز پيش رفت. اما كنارهگيري اپل تنها اندكي به طول انجاميد. اين شركت در تلاشي ديگر، خيلي زيركانه برنامه يوتيوب گوگل را در جديدترين نسخه iOS خود حذف كرد تا نسخه مشابه Vimeo app را بر سر زبانها بيندازد؛ خيلي هم نامحسوس مخاطبان سودآور رقيبش را از چنگش دربياورد. آمارها دليل اين عمل را توجيه ميكند:
هر ماه بيش از يك ميليارد بيننده منحصر بهفرد بيش از 6 ميليارد ساعت را صرف تماشاي كليپهاي يوتيوب ميكنند. مسلماً غنايم اين جنگ ارزش ريسك كردن را دارد. در همين حال، Vimeo، تنها يك دهم تعداد بينندههاي يوتيوب را دارد. بر اساس دادههاي ارائه شده در سايت Compete. com، يوتيوب در ماه آگوست سال جاري 175 ميليون تماشاگر را به خود اختصاص داد و Vimeo تنها 18 ميليون نفر! بنابراين، با حذف يوتيوب از منوي سري جديد محصولات اپل، اين شركت دست از تلاش برنداشت. به نظر ميرسد اين خواسته چندان دور از دسترس هم نيست چرا كه تنها در هفته نخست ارائه iOS جديد، بيش از 200 ميليون نفر اين نرمافزار را دانلود كردند، برنامهاي كه به آنان اجازه به اشتراكگذاري عكس و ويدئوها را تنها با يك كليك ميدهد. اين در حالي است كه گوگل هم بيكار ننشسته است و به پيشرفتهاي خوبي براي جذب علاقهمندان به گوشيهاي هوشمند دست پيدا كرده است. در سال 2011، آندرويد گوگل در قياس با iOS، سهم بيشتري از بازارهاي جهاني را به خود اختصاص داد. گفتني است اين دو شركت بر سر توليد لپتاپ و نرمافزار هم با هم رقابت دارند. نبرد بزرگ ديگر اين دو بر سر فناوريهاي پوشيدني هم هست؛ عينك محاسبهگر گوگل در برابر ساعت iWatch. و حال دو حريف نشستهاند تا حركت بعدي رقيبشان را پيشبيني كنند، چشم تو چشم.
خداحافظ نوشابه انرژيزا
فروش نوشابه و نوشيدنيهاي انرژيزا در دهه اخير خيرهكننده بوده است. كودكاني كه همه روزه شاهد قهوه يا چاي خوردن والدينشان هستند، به چشم آئين باستاني و موروثي به آن نگاه ميكنند. كافيشاپها هم كه هميشه پاتوق محبوب جوانان بوده، اين كافئينخوران امروزي را به بيشفعالي بدنام كرده است و حال، ممكن است آنها به كند ذهن بودن، عطش براي سوء مصرف برخي مواد، نابهنجاريهاي رفتاري و حتي شيزوفرني هم متهم شوند. با نشانه رفتن پيكان توليد به سمت جوانان، محصولات كافئيندار روز به روز در حال افزايش است. با اين حال، متخصصان سلامت درباره تأثيرات اين مواد در طولاني مدت كمي ابراز نگراني كردهاند. تحقيقات جديد از مؤسسه علوم بينالمللي سوئيس نشان ميدهد كه كافئين مانع توسعه مغزي در سنين نوجواني ميشود و همين باعث شد تا اداره غذا و داروي امريكا (FDA) در ماه مي سال جاري اعلام كند درباره ميزان سلامتي اين نوشيدنيهاي كافئيندار تحقيقات گستردهاي را آغاز خواهد كرد.
مطالعه طرف سوئيسي به بررسي روند تأثيرگذاري كافئين بر الگوي خواب موشهاي نابالغ پرداخت. دكتر رترو هابر، از دانشگاه بيمارستان كودكان زوريخ عنوان كرده است كه مغز كودكان بنا به اتصالات بسيار زياد به شدت مرتجع است. تحقيقات دكتر هابر و تيم تحقيقاتي او پيوندهاي الكتريكي بين سلولهاي عصبي، موسوم به سيناپس، را مورد مطالعه قرار داد. اين اتصالات در نوجواني به خوبي كوك ميشوند. اما آنطور كه هابر توضيح ميدهد، احتمالاً اين بهينهسازيها در هنگام خواب انجام ميشود. در لحظه استراحت بدن، سيناپسهاي كليدي گسترش پيدا ميكنند، در حالي كه سيناپسهاي فرعي كاهش مييابند؛ تمام اينها شبكه مغزي را مؤثرتر و مغز را قدرتمندتر ميكند. متخصصان گفتهاند مطالعات بيشتري نياز است تا مشخص شود چنين رابطهاي در انسانها نيز صدق ميكند يا خير. با تمام اينها، نمونههاي اوليه نشان داده كه جوانان كافئينخور چندان خواب كافي دريافت نميكنند. محققان سوئيسي در گزارشي بيان كردند اين يافتهها ميتواند اهميت باليني نيز داشته باشد. از آنجايي كه نقطه بحراني در حذف سيناپسها كه به هنگام نوجواني بروز ميدهد، با افزايش ناگهاني اختلالات رفتاري و رواني ارتباط داده شده است. نتيجه آن ميتواند تأثيراتي چون شيزوفرني، اضطراب، سوء مصرف مواد و نابهنجاريهاي شخصيتي را در پي داشته باشد. مثل اينكه به نظر ميرسد لحظه تلخ وداع با نوشابههاي انرژيزا فرارسيده است.
دزدان ماشين، تايتانيك را غرق كردند
نسخه جديد بازي محبوب GTA در حال تبديل شدن به سودآورترين سرگرمي تاريخ است. قسمت پنجم از سري بازيهاي GTA، كه در آن بازيكنان ماشين ميدزدند و پيش از آنكه پليس سر برسد جيم ميشوند، تنها در روز اول رونمايي از آن 800 ميليون دلار فروخت. اين رقم تا روز سوم به يك ميليارد دلار رسيد. آخرين آمار صنعت بازي در سايت VGChartz. comنشان ميدهد كه تاكنون حدود 52/17 ميليون نسخه، معادل 54/1 ميليارد دلار، از آن به فروش رسيده است. شركت نيويوركي صاحب امتياز اين بازي، ميگويد تاكنون 45/5 ميليارد از فروش اين سري به جيبزده است. اين رقم از ميزان درآمدزايي دو فيلم پرفروش تاريخ سينماي جهان، تايتانيك و آواتار، و همچنين از سري فيلمهاي ارباب حلقهها بالاتر زده است. حال، جايگاه هري پاتر كه معادل 7/7 ميليارد دلار فروش كرده است، در خطر است. از آنجايي كه نويسنده اين سري، جي كي رولينگ، دست از نويسندگي برداشته است و فيلم تمامي قسمتهاي آن ساخته شده، به نظر ميرسد GTA به زودي خودش را بالا خواهد كشيد.
گفتني است كه اين بازي در سال 1995 توسط چهار جوان ساخته شد و دوسال بعد براي فروش وارد بازار شد. شركت Rockstar كه صاحب امتياز اين بازي است، پيش از آنكه نسخه
360 Xbox و3 Playstation را بسازد، آن را بر روي رايانههاي خانگي ارائه داده بود. اما بزرگترين سود اين شركت زماني خواهد بود كه 4 Playstation و Xbox One رونمايي شوند. هر دوي اين دستگاهها در ماه نوامبر ميآيند، درست پيش از شروع تعطيلات كريسمس.
اجسام در آيينه
گنگتر از آن چيزي هستندكه به نظر ميآيند
اكثر رانندگان كه به علائم هشداردهندهاي در وسط جاده ميرسند و متوجه ميشوند كه بايد تغيير خط بدهند، به دو طريق عمل ميكنند: رانندگان با فرهنگ از سرعت خود ميكاهند و بعد تغيير خط ميدهند، در حالي كه ساير رانندگان تخت گاز به سوي آخرين نقطه ممكن حركت ميكنند و با يك «لاييبازي» آني، ديگران را با يك مورد ديوانگي جادهاي پشت سر ميگذارند. اما به نظر ميرسد كه راهكار دوم، راه درستتري است. اين حركت كه به فن «ادغام زيپ» معروف است، عملي است چون از تمامي فضاهاي ممكن براي رانندگي بهره ميبرد. در بسياري از كشورهايي جهان، سبقتهاي اينچنيني مرسوم است اما در امريكا، تعارفات جادهاي منجر به نزديكي بيش از حد خودروها و در نتيجه مشكلات زيادي شده است.
تام وندربيلت، نويسنده كتاب «چرا ما اين گونه رانندگي ميكنيم» ميگويد گاهي برخي كارها كه به نظر ما نادرست ميآيند، در واقع از راهكار ديگري كه در ذهن داريم صحيحتر است. مثلاً رانندگان ماشينهاي شاسي بلند عقيده دارند كه ديد و در نتيجه تسلط بهتري به جاده دارند، در حالي كه ارتفاع آنان از زمين ميتواند گمراهكننده باشد. اين باعث ميشود تا رانندگان ماشينهاي SUV بازخورد كمتري از جاده بگيرند و گمان كنند كه آهستهتر از آنچه واقعاً هستند حركت ميكنند. جاده پر از خطاهاي ديد است. به طور مثال، در هنگام نزديك شدن قطار، افراد اغلب زمانبنديهاي نادرستي براي رد شدن از ريل دارند چراكه تخمين سرعت يك وسيله در حال حركت چندان كار سادهاي نيست. دوچرخهسواران نيز به همين شكلند. در صورتي كه كلاههاي ايمني به عنوان نمادي براي تضمين ايمني آنهاست، اين كلاهها ميتواند خطراتي را سواي محدود كردن ديد به وجود بياورد. روانشناس دانشگاه بت، ايان واكر، بر اساس يافتههاي تحقيقي نشان داده است كه موتورسواران تمايل دارند به دوچرخهسواران با كلاه و لباسهاي حرفهاي بيشتر نزديك شوند چراكه ظاهر آنان بر ارزيابي نهايي رانندگان از خطر در كمين تأثير غير قابل انكاري ميگذارد.
پس براي كاهش خطرات جادهاي ميتوان دو راهكار را پيشنهاد كرد: يكي استفاده از ماشينهاي هوشمند شركت گوگل است كه مسير بدون ترافيكهاي خستهكننده را انتخاب و همچنين نقاط كور راننده را تحت پوشش قرار ميدهد. ديگري، رانندگان كمتر است. در حالي كه راهكار دوم كمي بديهي به نظر ميرسد اما كاهش ميزان اندك ميتواند تأثيرات شگرفي را به همراه داشته باشد. شايد در نهايت نتيجه بگيريم، رانندگان با فرهنگ دستهاي هستند كه خانه ميمانند.
سيگاري جماعت را بايد ترساند
برخي دليل ترك كردن سيگار را ترس از همسرانشان ميگويند. اما شما حتماً نبايد نياز به فرد ديگري داشته باشيد تا اين عادت را از زندگيتان محو كند. تحقيقات دانشگاه جورجيا نشان ميدهد كه سايتهاي اينترنتي مرتبط با سلامت ميتواند ترك عادت نيكوتيني را براي افراد سيگاري به مراتب راحتتر كند. به بياني ديگر، اينترنت ممكن است برچسب جديد ترك نيكوتين باشد. بر اساس يافتههاي انجمن سرطان امريكا، از هر 5 مرگ در ايالات متحده، يك مورد به مصرف تنباكو ارتباط داده شده است و نزديك به 6/8 ميليون نفر در اين كشور از امراض مرتبط با بيماريهاي قلبي و ريوي رنج ميبرند. جو فوآ، محقق برجسته دانشگاه جورجيا، ميگويد سايتهاي اجتماعي و ديگر انواع آن ميتواند به انسانها جهت ارتقاي وضعيت سلامتي خود كمك كند. اين ميتواند به عنوان راهي براي بهبود سلامتيهاي مزمن يا به عنوان بخشي از طرح درمان جامعي باشد كه شامل كمكهاي آفلاين حرفهاي و توصيههاي تكميلي آنلاين باشد.
دكتر فوآ سايتهاي متعددي را تجزيه و تحليل كرد كه به طريق همپيوندي جهت ترك سيگار طراحي شده بودند. او متوجه شد كه اعضاي چنين گروههايي توانايي شناسايي شركتكنندگان جديد و ارائه كمكهايي در قالب توصيه و حمايت كردن، يافتن نقاط مشترك و اعتمادسازي، و تمام آنچه به ترك اين عادت كمك ميكرد را دارند. در چنين سايتهايي طيف وسيعي از راهنماييها قرار داده شده است كه نمونه آن «برنامه ترك» ارائه شده در سايت smokefree. gov است كه به همراه تركيبي از ترفندهايي از سيگاريهاي ديروزي در اختيار علاقهمندان قرار گرفته است. و اگر اينها جواب نداد، شايد چشم غره نامزدتان كارساز باشد.
ترانزيستورهاي ريزه ميزه امروزي
قانون مور در حال منسوخ شدن و باز كردن دريچهاي جديد به سوي انقلابي ديگر در فناوري است. در سال 1965 مؤسس شركت اينتل، گوردون مور، پيشبيني كرد كه چگالي ترانزيستورها روي تراشههاي سيليكوني حدوداً هر دو سال يكبار دو برابر خواهد شد. در نتيجه آن، بر قدرت محاسبه نيز افزوده ميشود. اين اظهارات تا حدودي حقيقت داشت. متوسط سرعت گوشيهاي هوشمند الان تقريباً 7500 برابر رايانه به كار گرفته شده در كاوشگر فضايي Voyager در سال 1977 است. اما ترانزيستورهاي ريزه ميزه امروزي حرارت زيادي هم توليد ميكنند؛ كافي است دستي به زير لپتاپ خود بكشيد. و اين طور به نظر ميرسد كه احتمال ادامهدار بودن روند رشد چگاليها را با محدوديتهايي همراه سازد. حال مهندسان دانشگاه استنفورد ادعا ميكنند كه از نانولولههاي كربني كوچك در ساخت ترانزيستور استفاده كردهاند كه براي پردازشهاي ديجيتالي آتيحياتي است. اين ايده از سالهاي 1990 وجود داشته است، زماني كه CNTها به تازگي توليد شدند، اما اغلب معايبي داشتند كه آنان را غيرقابل اتكا ميكرد. بر همين اساس، محققان استنفورد روشهاي فيزيكي را توسعه دادند كه فرآيند ساخت ترانزيستورها را پايدارتر و با الگوريتمهايي كه نواقص قبلي را برطرف كند. اين طور كه به نظر ميرسد، ماسماسكهاي ديجيتالي آينده نه تنها بينهايت سريع، بلكه خيلي هم خنك خواهند بود.
چرخههاي اقبال
چه كسي تصور ميكرد كه روزي پاركهاي سرگرمكننده به تجارت ميليارد دلاري تبديل شود؟ رقابتي در سراسر جهان براي ساخت بلندترين چرخ فلك به راه افتاده است و پولهاي ميليونها ميليون توريست را به سرعت پارو ميكند. در ماه جاري، آخرين قطعه چرخ فلك متعلق به شركت سزار در لاس وگاس امريكا قرار داده شد تا آن را به بلندترين وسيله سرگرمي در نوع خود تبديل كند. روز افتتاحيه آن، كه در زمستان امسال است، اين چرخ فلك از رقيب 168 متري سنگاپوري خود سبقت خواهد گرفت. ارتفاع اين چرخ فلك كه 190متر عنوان شده است، انتظار جذب حدود 5/4 ميليون بازديدكننده را ميكشد. اين پروژه كه در سال 2000 آغاز به كار كرد، تاكنون پول زيادي را به جيب زده است. ميپرسيد چگونه؟ مدير اجرايي چرخ فلك سزار ميگويد تماشاگران زيادي تنها براي لحظهاي چشم دوختن به عظمت آن پول دادهاند. او عنوان كرده است كه نسل بعدي چرخ فلكها داراي صفحههاي لمسي شفاف براي توصيف ديد از زواياي مختلف خواهد بود. اين ايده انقلابي چندان بدي براي تكميل نوآوري گيل فريس، سازنده اولين چرخ فلك جهان نيست. چرخ فلك 80 متري او همزمان 2160 نفر را ميچرخاند. با بليتي به ارزش 50 سنت، سودآوري اين پروژه در حدي بود كه بحرانهاي مالي زيادي را پشت سر گذاشت. و حال سكههاي درخشان زياد ديگري در چرخه اقبال آينده خوابيده است.
