خطر براي مجموعه فرهنگي، تاريخي و جهاني گلستان و احتمال خروج آن از فهرست جهاني يونسكو با صدور رأي موقت ديوان عدالت اداري مبني بر لغو كميسيون ماده 5 بيش از پيش شد؛ با لغو مصوبات اين كميسيون كه پيشتر به امضاي شخصيتهايي چون مهدي چمران، رئيس اسبق شوراي شهر تهران و محسن قاليباف، شهردار تهران رسيده بود، مالك سراي دلگشا ميتواند ارتفاع بنايش را بيش از حد مجاز مورد توافق مسئولان يونسكو افزايش دهد و اين اقدام در نهايت منجر به خروج تنها اثر جهاني پايتخت از فهرست مواريث جهاني يونسكو خواهد شد. با اين وجود، مدير امور حقوقي و املاك اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران در واكنش به اين رأي گفته است كه مالك سراي دلگشا در مقابل كاخ گلستان دور باطل ميزند!
به گزارش «جوان»، حدود سه ماه از قرار گرفتن مجموعه فرهنگي - تاريخي گلستان تهران در فهرست جهاني يونسكو ميگذرد اما هفته گذشته خبر رسيد كه مالك سراي دلگشا در حريم تاريخي اين كاخ كه پيشتر بر اين سراي تاريخي تملك كرده و با كش و قوسهاي فراوان موفق به تخريب سراي تاريخي دلگشاي سابق و ريختن پي پاساژي در قطعه زمين آن شده بود با شكايت نزد ديوان عدالت اداري خواستار افزايش ارتفاع پاساژ خود به بيش از 12 متر شده است؛ اتفاقي كه اگر بيفتد بازرسان يونسكو را مجاب به خروج كاخ گلستان از فهرست ميراث جهاني خواهد كرد. بازرسان يونسكو پيش از ثبت جهاني گلستان نسبت به ارتفاع بناهاي مجاور آن به مسئولان سازمان ميراث فرهنگي كشورمان هشدار داده و با حد ارتفاع 5/10 الي 12 متر براي سراي دلگشا موافقت كرده بودند. بر اين اساس و در راستاي اخطارهاي كارشناسان يونسكو، علويان صدر، معاون اسبق ميراث فرهنگي كشور نيز با تعاملات صورت گرفته بين شوراي شهر و شهرداري تهران در جلسه دوم بهمن ماه سال گذشته كميسيون ماده 5 شهر تهران، حد ارتفاعي سراي دلگشا را اينگونه تعيين كردند: «... به اين لحاظ مقرر گرديد تا عمق 30متر (از بر خيابان 15خرداد) پلاك مزبور (سراي دلگشا به پلاك ثبتي 1697/17029) به ارتفاع 5/10 متر و بعد از آن حداكثر به ارتفاع 12 متر طراحي و اجرا گردد.»؛ صورتجلسهاي كه حتي به امضاي مهدي چمران رئيس اسبق شوراي شهر تهران، محمدباقر قاليباف شهردار فعلي تهران، علويان صدر معاون اسبق سازمان ميراث فرهنگي كشور و معاونين اسبق وزارت راه و شهرسازي، سازمان حفاظت محيطزيست و جهاد كشاورزي هم رسيد.
در اين بين و به رغم آنكه رسانههاي مختلف كشورمان در هفته گذشته با درك حساسيت شرايط تنها اثر جهاني تاريخي پايتخت توفاني به پا كردند و نسبت به خطر خروج اين اثر از فهرست جهاني هشدار دادند اما روز گذشته ديوان عدالت اداري رأي موقت لغو كميسيون ماده 5 سراي دلگشا را صادر كرد.
بر اساس گزارش كميته پيگيري خانههاي تاريخي تهران، مالك سراي دلگشا پس از صدور رأي كميسيون ماده 5 در جلسه مورخ 2/11/1391 مبني بر ساخت 5/10 متر ارتفاع تا عمق 30 متر از بر خيابان 15 خرداد، 41 روز بعد نسبت به رأي صادره به ديوان عدالت اداري شكايت كرده بود.
شعبه اول ديوان عدالت اداري در مورخ 30/5/92 طي احكامي جداگانه خطاب به سازمان ميراث فرهنگي و شهرداري منطقه 12 اعلام ميكند: «باتوجه به سوابق و مدارك موجود نظر به اينكه اجراي موضوع خواسته مذكور موجب ورود خسارت به شاكي ميگردد، به نحوي كه جبران آن در آتيه متصور خواهد بود و ضرورت و فوريت صدور دستور موقت محرز است، لذا به استناد مواد 32 و 35 قانون تشكيلات و آئين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب 1392، دستور موقت مبني بر توقيف عمليات اجراي موضوع خواسته نسبت به شاكي تا تعيين تكليف قطعي شكايت صادره اعلام ميگردد و قرار صادره قطعي است.»
در واكنش به اين رأي، كيانوش تكلو، مدير امور حقوقي و املاك اداره كل ميراث فرهنگي و گردشگري استان تهران روز گذشته به «ايسنا» گفت كه مالك سراي دلگشا در حال زدن يك دور باطل براي گرفتن مجوز ساخت مجتمع تجارياش تا 27 متر بوده و اين اداره كل منتظر زمان برگزاري دادگاه تجديدنظر براي بررسي لغو رأي كميسيون ماده 5 توسط ديوان عدالت اداري است. اين رأي موقت در حالي از سوي ديوان عدالت اداري صادر ميشود كه پيشتر بايد ابلاغيه اين نهاد دولتي به اداره كل حقوقي ميراث فرهنگي تهران كه مسئول حقوقي دفاع در اين پرونده بود، ارسال ميشد اما از قضا اين ابلاغيه به سازمان ميراث فرهنگي ارسال شد و در نتيجه اداره كل تهران با تأخير نسبت به دفاع از اثر جهاني تهران اقدام كرد. تكلو نيز هفته گذشته در گفتوگو با «جوان» تعرض بصري سراي دلگشا به اثر جهاني كاخ گلستان را غير محتمل دانسته و گفته بود: «حتي اگر اين رأي صادر شده باشد قطعاً ما به آن اعتراض خواهيم كرد. ما از رئيس ديوان عدالت اداري و رئيس قوه قضائيه كمك خواهيم گرفت چرا كه موضوع بر سر يك اثر بزرگ ملي و جهاني متعلق به همه مردم ايران است... كه نبايد قرباني منافع شخصي يك فرد شود.»
