در حالي كه اوايل اين ماه دادگاه شهر نووروسسك واقع در جنوب روسيه با استناد به قانون مبارزه با افراطگرايي در اين كشور، استفاده از ترجمه تفسيري «المير كوليف» دانشمند آذربايجاني از قرآنكريم را ممنوع اعلام كرده و اين نسخه از قرآن كريم را به ليست سياه 20 هزار شماري كتابهاي ممنوعالچاپ روسيه افزوده بود هنوز هم در روسيه به اين اقدام دادگاه روسي انتقادهاي بسياري وارد ميشود.
پيشتر رسانههاي داخلي كشورمان و نيز برخي از مسلمانان جوامع اسلامي روسيه همچون شوراي مفتيهاي اين كشور اين اقدام را زير پا گذاشتن قانون مدنيت در قبال مسلمانان و وارد كردن حكمي افراطگرايانه عليه اقليتهاي مذهبي عنوان كرده بودند اما به تازگي سازمان اسلامي «All- Russian Muftiate» - سازمان كل مفتيهاي روسيه - با حمايت از اين حكم اعلام كرده است كه ترجمه و تفسير كوليف منطبق بر ديدگاههاي سلفيها بوده و با اسلام مرسوم در ميان مسلمانان اين كشور مغايرت زيادي دارد!
به گزارش «جوان»، ترجمه تفسيري كوليف از قرآن كريم از جمله نسخي از قرآن است كه به شكلي گسترده در جوامع مسلمان روسيه قرائت ميشود اما دادگاه روسي در اوايل ماه جاري، ترجمه كوليف از كتاب مقدسي را كه به جمعيت 2/1 ميليارد نفري مسلمانان جهان تعلق دارد ممنوع اعلام كرد. اين حكم دادگاه روسي كه قرآن كوليف را در ليست سياه انتشارات روسيه قرار ميدهد بسياري از مسلمانان روس را خشمگين كرد تا جايي كه علماي بزرگ اسلامي در روسيه درباره احتمال وقوع ناآرامي در جوامع اسلامي اين كشور و ديگر مناطق آن هشدار دادند. در عين حال شوراي استفتاء روسيه نيز بلافاصله نگراني خود را با ارسال نامهاي سرگشاده به ولاديمير پوتين رئيسجمهور روسيه اعلام كرد. پوتين بارها خواستار وحدت پيروان اديان بزرگ شده و هشدار داده است كه تنشهاي نژادي ممكن است روسيه را تكه تكه كند. شوراي استفتاء روسيه در نامهاش به پوتين، اوضاع را با خشونتهاي خاورميانه و افغانستان پس از آن كه تري جونز كشيش امريكايي تهديد به آتش زدن قرآن در 11 سپتامبر 2010 كرد، مقايسه كرده بود.
شوراي با نفوذ مفتيهاي روسيه نيز اين حكم را محكوم كرد و به كوليف فرصتي يك ماهه براي درخواست تجديدنظر در حكم داده شد اما اين يك روي ماجرا است. روزنامه گاردين انگليس طي گزارشي درباره اين حكم جنجالي دادگاه روسي نوشت: «اين ممنوعيت گيج كننده است چرا كه از دشمني كردن با 15 درصد جمعيت كشورشان كه شامل بخشهاي اعظمي از جمهوري تاتارستان و باشكورتستان ميشود چيز زيادي نصيب مقامات روسي نميشود. در اين صورت آيا ممكن است كه اين حكم تنها نمونهاي از سركشيهاي يك دادگاه بيكفايت باشد؟» گاردين ادامه ميدهد: «شايد اين طور باشد اما يك سازمان بزرگ اسلامي در روسيه اين حكم را تأييد كرده است.»
بر اساس گزارش اين روزنامه، يكي از نمايندگان سازمان «كل مفتيهاي روسيه» كه از رقباي شوراي مفتيهاي اين كشور محسوب ميشود با استناد به نقطه نظرهاي الهياتي از حكم دادگاه روسي عليه ترجمه تفسيري كوليف از قرآن كريم دفاع كرده است. فريد سلمان گفته است كه ترجمه تفسيري كوليف مطابق با ديدگاههاي سلفيها است و از اين حيث با اسلام سنتي كه نزد مسلمانان روسي مقبول است هيچ تناسبي ندارد. در روسيه برخي اين سخن را ناشي از رقابت مبهم ميان دو سازمان «كل مفتيهاي روسيه» و شوراي مفتيهاي اين كشور دانستند. گفته ميشود كه دادگاه روسي در واكنش به آن بخشهايي از تفسير كوليف درباره آيات جهاد قرآنكريم، اين تصميم را گرفته است اما برخي ديگر نيز اقدام مقامات روسي را مصداق نقض حقوق اقليتهاي مذهبي ميدانند.
قرآن كوليف اكنون به ليست سياه 2 هزار كتاب ممنوعالنشر ديگر در روسيه ميپيوندد كه در ميان آنها كتابهايي با محتواي يهودستيزي و مليگرايي افراطي و ... نيز به چشم ميخورد. روسيه اين كتابها را به سبب قانون مقابله با فعاليتهاي تندروانه مصوبه سال 2002 ميلادي به ليست سياه وزارت دادگستري خود افزوده است. در اين ليست تمام آثار و كتابهاي نازيها و نژادپرستها، مليگرايان افراطي، يهود ستيزها و متون جهادي ممنوع اعلام شدهاند. در ميان اين كتابها حتي كتاب زندگينامه موسوليني و نيز آثار گوبلز و ايدئولوگ معروف آلفرد روزنبرگ هم به چشم ميخورد.
روزنامه گاردين در بخشي از گزارش خود با اشاره به اينكه برخي از كتابهاي ممنوعه در روسيه بدون شك مروج افراطگري بودهاند خاطر نشان كرده است كه به عقيده بسياري از منتقدان اين قانون، بسياري از اين آثار ناعادلانه در ليست سياه قرار ميگيرند. اين روزنامه در ادامه خاطرنشان كرده است: «قضيه كتاب قرآن با ديگر كتب موجود در اين ليست سياه متفاوت است چرا كه اين اقدام دادگاه روسي توهيني به يك اقليت بزرگ و با ريشه در روسيه بوده است.» گاردين در پايان پيشبيني كرده است كه اين حكم به دست ولاديمير پوتين كه به شدت براي ثبات اهميت قائل است لغو شود.
