در حالي كه كشاورزان از افزايش قيمت كود در ماههاي اخير انتقاد ميكنند، وزير جهادكشاورزي با انتخاب مجري براي رسيدن به خودكفايي مجدد در گندم، تلاش ميكند و هنوز هيچ اقدام عاجلي به منظور كاهش قيمت كود يا حمايتهاي قيمتي صورت نگرفته است.
با آغاز كار دولت تدبير و اميد، بازار وعده و وعيد مديران و معاونين وزرا داغ شده است و روزانه اخبار جديدي از وعده مسئولان منتشر ميشود، روز گذشته نيز با انتشار خبر انتصاب اسمعيل اسفندياريپور به عنوان مشاور وزير و مجري طرح گندم، خبرگزاريها اعلام كردند كه ضمن رسيدن به خودكفايي در گندم، ظرف يك سال سريال سيب زميني و پياز برطرف ميشود.
در طول اين سالها توليد گندم بيش از ديگر محصولات كشاورزي دچار مشكل شد، به طوري كه خودكفايي گندم جاي خود را به واردات داد و هرساله نرخ خريد تضميني گندم و مشكلات و نقل و انتقال اين كالا در استانهاي مختلف كشور سوژه روز رسانه شده بود. در سال زراعي 92 ميليونها تن گندم به دليل ضعف مديريتي و عدم انتقال گندمهاي خريداري شده به سيلوهاي سرپوشيده، به دليل وقوع سيل در استانهاي جنوبي كشور فاسد شد و...
اكنون وزير جهاد كشاورزي وعده داده كه با تأمين بودجه از خزانه كشور مشكلات اين بخش مرتفع خواهد شد. وزير جهاد كشاورزي از قول مساعد دولت براي تأمين نقدينگي مورد نياز براي پرداخت مطالبات گندمكاران و ادامه خريد تضميني گندم در سال جاري خبر داد. محمود حجتي ميگويد: متولي تأمين نقدينگي و پرداخت بهاي گندم خريداري شده از كشاورزان، وزارت تجارت است اما وزارت جهاد كشاورزي به عنوان متولي توليد، مذاكرات و مكاتبات بسياري براي پرداخت دسترنج گندمكاران انجام داده است. وي ميافزايد: مسئولان اقتصادي دولت و خزانه، قولهاي مساعدي براي تأمين نقدينگي وزارت تجارت در اسرع وقت دادهاند تا اين وزارتخانه بتواند بهاي محصول جمعآوري شده را به موقع به كشاورزان بپردازد.
اين در حالي است كه براساس نرخ اعلام شده براي خريد تضميني محصولات كشاورزي در سال جاري، هر كيلوگرم گندم معمولي 720 و درم 750 تومان از كشاورزان خريداري ميشد اما در پي اعتراض كشاورزان نسبت به پايين بودن اين قيمت، نرخ خريد تضميني گندم مورد بازنگري قرار گرفت و در روزهاي پاياني دولت دهم 80 تومان به قيمت اين محصول اضافه شد.
گرچه مصوبه هيئت دولت براي افزايش نرخ خريد تضميني گندم از سوي معاون اول رئيسجمهور وقت به وزارتخانههاي جهاد كشاورزي، تجارت، بانك مركزي و معاونت برنامهريزي رئيسجمهور ابلاغ شد اما چند روز بعد از اين ابلاغ مراكز خريد اعلام كردند حتي براي پرداخت بهاي گندم به همان قيمت قبلي هم نقدينگي ندارند.
بر اساس آخرين آمار وزارت جهاد كشاورزي تاكنون بيش از پنج ميليون تن گندم از سوي مراكز خريد دولتي به صورت تضميني خريداري شده است اما بهاي گندم و مابهالتفاوت قيمت خريد تضميني اين محصول از نيمه مرداد ماه تاكنون پرداخت نشده است.
اكنون با توجه به اين شرايط، پس از تعطيلي طرح خودكفايي گندم در دولت نهم و دهم، حجتي وزير جهاد كشاورزي مجري جديدي براي رسيدن به خودكفايي در گندم انتخاب كرده تا مجدداً خودكفايي در اين محصول استراتژيك احيا شود.
خودكفايي محصولات كشاورزي چگونه باشد؟در اين خصوص مشاور عالي وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه خودكفايي محصولات كشاورزي بايد به عنوان راهبرد صحيح دنبال شود، نه هدف گفت: مشكل نوسان توليد سيبزميني و پياز را ميتوان ظرف يكسال برطرف كرد.
سيدمحمدحسين شريعتمدار با ۱۴ سال سابقه معاونت زراعت كه به پير زراعت معروف شده، در گفتوگو با فارس، در پاسخ به اينكه برخي ميگويند در مورد محصول كشاورزي مزيتدار بايد خودكفا شويم و بقيه را وارد كنيم، گفت: خودكفايي را ميتوان به عنوان هدف نگاه كرد يا اينكه به عنوان راهبرد صحيح كشاورزي مطرح كرد.
خودكفايي راهبرد باشد نه هدف
مشاور عالي وزير جهاد كشاورزي ادامه داد: در صورتي كه خودكفايي را به عنوان يك راهبرد صحيح كشاورزي بدانيم، براي كشور كمهزينه و پايدار خواهد بود، اما در صورتي كه خودكفايي را به عنوان هدف تعريف كنيم، امكان دارد، در يك كوتاهمدت به اين هدف برسيم، اما تبعات آن براي بخش كشاورزي زياد خواهد بود.
مشاور عالي وزير جهاد كشاورزي افزود: مثلاً اگر افزايش بهرهوري آب ملاك باشد، اقتصادي شدن كشاورزي نيز از اين رهگذر به دست ميآيد و از اين طريق ميتوانيم در بسياري از محصولات خودكفا شويم، اما اگر اصرار به خودكفايي يك محصول داشته باشيم، ميتواند به ازاي خودكفايي هزينههاي زيادي نيز داشته باشد.
توليد كشاورزي بايد به ازاي ميزان مصرف آب باشدمشاور عالي وزير جهاد كشاورزي افزود: مثلاً براي توليد يك كيلوگرم مرغ 6 متر مكعب، گوشت قرمز 15 متر مكعب و كفش 8 متر مكعب آب نياز است بنابراين بايد ضرورت توليد را براساس نياز به آب بسنجيم. شريعتمدار گفت: منطقه منا (خاورميانه و شمال آفريقا) بحرانيترين منطقه از نظر آب است و بنابراين توليد در اين مناطق بايد با رعايت اصول خاصي انجام شود. وي افزود: بايد در توليد در نظر گرفته شود كه آيا با توجه به هزينههايي كه ايجاد ميكند، ميارزد يا چه مسائل زيست محيطي امكان دارد ايجاد كند. شريعتمدار گفت: در كشور ما از طريق بهرهوري عوامل توليد و بالا بردن بهرهبري آب ميتوان در برخي محصولات كشاورزي مانند گندم به خودكفايي رسيد.
مشاور عالي وزير جهاد كشاورزي چالش آب را مهمترين مشكل در بخش كشاورزي عنوان كرد و گفت: مشكل آب بالاتر از مسئله كشاورزي است و بايد همه به فكر بهرهوري آب باشيم كه در اين صورت مشكلات زيستمحيطي و اقتصادي در آينده كمتر ميشود.
به گفته شريعتمدار، مسئله آب يك حوزه فرابخشي و فراوزارتخانهاي است و بايد نظام و كل كشور به فكر اين مشكل باشد و مشكل بهرهوري آب بايد به هر شكلي ساماندهي شود.
مشكل سيبزميني و پياز برطرف ميشودوي در پاسخ به اينكه برنامه وزارت جهاد كشاورزي براي كاهش نوسان توليد به ويژه سيبزميني و پياز چيست، گفت: نوسان توليد مسبوق به سابقه است و سايه شوم آن در سالهاي گذشته نيز به ويژه بر روي محصولاتي مانند سيبزميني و پياز سنگيني ميكرد. شريعتمدار ادامه داد: از سال 1375 كه طرح استمرار سيبزميني و پياز در كشور اجرا شد تا سال 1384 هيچ مشكلي در مورد سيبزميني نداشتيم و توليد كشور در حال تعادل بود و در مورد پياز هم 80 درصد در تعادل بود اما بعد از اينكه طرح استمرار رها شد اين گونه مشكلات آغاز شد.
مشاور عالي وزير جهاد كشاورزي با بيان اينكه در طول يكسال ميتوان مشكل ناپايداري توليد را در سيبزميني و پياز برطرف كرد، گفت: طرح استمرار سيبزميني و پياز الان هم به طور ناقص اجرا ميشود.
لزوم تخصيص يارانه به كودهاي شيميايي در پي افزايش قيمت كود و برخي نهادههاي دامي كشاورزان، مرغداران و دامداران به شدت از بالا بودن قيمتها انتقاد ميكنند و نامههاي جداگانهاي به مسئولان و معاون اول رئيسجمهور ارسال شده است. در اين خصوص عضو كميسيون عمران مجلس، درواكنش به افزايش چند برابري قيمت كود اوره، گفت: متأسفانه قيمت كود اوره در بازارمصرف تا ۴۰ هزار تومان هم رسيده كه اين مهم منجر به افزايش هزينههاي توليدي كشاورزان و همچنين گراني قيمت انواع ميوهجات و غلات به ويژه گندم و جو و نيز كاهش مصرفكننده نهايي شده است.
محمد فيروزي در گفتوگو با خانه ملت، در پاسخ به اين سؤال كه با توجه به افزايش قيمت گاز طبيعي در دولت دهم، هر كيسه كود اوره از كارخانههاي پتروشيمي به مبلغ 30 هزار تومان خريداري و با تعيين هزينههاي حمل و نقل و توزيع 35 هزار تومان به كشاورزان فروخته شود، آيا اين افزايش قيمت 5هزار توماني براي كشاورزان به صرفه بوده است يا خير؟ گفت: متأسفانه با توجه به آغاز فصل كشت و عدم نظارت دقيق مسئولان در دولت گذشته در حال حاضر بازارسياهي در بخش كشاورزي كشور ايجاد شده است.
نماينده مردم نطنز و قمصر درمجلس شوراي اسلامي، با انتقاد از اينكه متأسفانه تابه امروز هيچ سازماني پاسخگوي مشكلات كشاورزان نيست، تصريح كرد: متأسفانه افرادي كه در دستگاههاي دولت دهم رانت خواري ميكردند به هر صورتي كه توانستهاند به بخش كشاورزي كشور صدمات جبران ناپذيري زدهاند.
