يكي از مسائل مهمي كه در جامعه ما و البته ساير جوامع وجود دارد بحث تقليد است.
در بين جوانان تأثير فراوان گروههاي مرجع متأسفانه بسيار مشاهده ميشود؛ تقليدي كه در نهايت موجب كجروي آن جوان خواهد شد. بحث اوقات فراغت در ايران نيز يكي ديگر از عوامل اصلي روي آوردن به اعتياد از جمله قليان است كه متأسفانه اوقات فراغت جوانان و نوجوانان ايراني هدفمند و تعريفشده نيست و متأسفانه جهت پر كردن اين ايام امور فرهنگي، ورزشي و تفريحي و حتي برنامهاي شغلي وجود ندارد تا جوانان و نوجوانان با اتكا به آن اوقاتشان را پر كنند.
نكته ديگر هم اين است كه جوانها بدنشان مستعد دريافت مواد مخدر است. حال ميخواهد سيگار، قليان يا ديگر مواد باشد. متأسفانه اكنون موادي در جامعه مصرف ميشود كه بدن را مستعد دريافت مواد مخدر ميكند؛ چه از لحاظ تغذيهاي و چه از لحاظ پوششي، مواد مصرف شده، بسياري از جوانان و نوجوانان را آماده دريافت مواد ميكند.
در قليان حالت مسكني وجود دارد كه براي درمان دردهاي مقطعي و تأثيربخشي و براي تسكين درد نيز به كار ميرود و متأسفانه برخي به همين دليل به سراغ آن ميروند. اينها دلايلي است كه باعث ميشود جوانان به اين سمت بروند اما بايد به درمان اين مسئله نيز اشاره داشت.
بيترديد نبايد اجازه توليد، توزيع و مصرف مواد مخدر در كشور داده شود اما دولت به دليل عوارض و ماليات و حتي به اين بهانه كه اگر جلوي آن گرفته شود، قاچاق ميشود جلوي آن را نميگيرد و هر روزه نيز توزيع و مصرف آن در جامعه بيشتر از قبل ميشود. به حدي كه اكنون بسياري از نوجوانان كمتر از 12 سال نيز پاي ثابت قهوهخانههايي شدهاند كه ورودشان تنها بر روي كاغذ نصب شده در قهوهخانهها ممنوع است!
متأسفانه طي اين سالها عزمي براي جلوگيري از توقف مراكزي كه به صورت مستقيم عرضه چنين موادي را بر عهده دارند، وجود نداشته است و همچنان در دعواي مسئولان اين دود قليانها است كه غليظتر از هميشه در هوا استنشاق ميشود.
آموزش به صورت مستمر و البته فيزيكي از راههاي مهم جلوگيري از مصرف قليان است. حتي ساخت فيلمهاي بهداشتي و عرضه گسترده آن تأثير زيادي روي جوانها دارد و هر بار نيز بايد از زاويه متفاوت به اين فيلمها نگاه كرد و آنها را در رسانه ملي و ديگر اماكن عمومي پخش كرد. اين دو راهكار، جزو راهكارهاي مؤثر است و بايد از طريق مدارس و دانشگاه چنين مسائلي را به جوانان و نوجوانان گوشزد كرد اما در بين مديران چنين ارادهاي وجود ندارد و لذا بسياري مستعد انواع كجرويها و ناهنجاري شدهاند. اكنون قليان بيشتر از اينكه مورد استفاده پيران باشد توسط دختران جوان استفاده ميشود و اين جاي تأمل و بررسي دارد كه به چه دليل دختران ما كه زماني مظهر پاكي و البته مخالف سرسخت دود و دم بودند اكنون با اين دود غليظ همدم شدهاند!
سبك زندگي هم الگوهاي رفتار در زندگي است و طبيعي است كه مصرف قليان بخشي از سبك زندگي افراد چه از لحاظ زماني و چه اقتصادي و رفتاري را مورد تأثير قرار ميدهد. فرد كاري را انجام ميدهد كه نبايد انجام بدهد و لذا كار مضري را به جاي كار مفيد انجام داده است.
در برخي خانوادهها همين مخارج استفاده از قليان در بسياري از موارد بخش عمدهاي از هزينهها را در برميگيرد و حتي هستند كساني كه نان شب ندارند اما قليان را مصرف ميكنند و دست از ترك آن برنميدارند.
مواد دخاني مثل قليان يا سيگار بدن را آماده دريافت ساير مواد دخاني هم ميكند و شايد بسياري آن را قبول نكنند اما شكي نيست كه در بسياري از موارد، جوانان زيادي با همين حربه اسير مواد مخدر شدهاند آنهم در حالي كه از ابتدا تنها به سمت قليان ميرفتند اما با گذر زمان و آمادگي بدني آنها ديگر قليان كفاف رفع لذت آنها را نميداد و مجبور ميشدند پا به پاي همان كساني كه تا گذشته با آنها به قهوهخانه ميرفتند، اكنون هم پاي منقل و زغال بروند و اين نيز بيشك شروعي است براي پايان دوران طلايي و آغاز دوران سياه كه فرد غرق در سياهي آن خواهد شد.
