اگر از شما بخواهند در ذهنتان تصويري از پورياي ولي، رستم يا سهراب، رئيسعلي دلواري يا يكي ديگر از مردان تاريخساز و تأثيرگذار در اين مرز بوم را در ذهنتان مجسم كنيد نميدانم چه چهرهاي در قاب ذهني هر يك از شما شكل ميگيرد اما مطمئن هستم كه اين چهره بيني عمل كرده سر بالا يا لب و گونههاي پروتز شده ندارد، به طور يقين براي از ميان بردن چين و چروكهاي پيشاني، دور چشم يا اطراف لب هم بوتاكس نكرده. اصلاً شايد تصوير خيالي شما از اين پهلوانان كمي سن و سالدارتر و پختهتر باشد و با چهره برخي از مردان امروزي كه دنبال جراحيهاي زيبايي هستند خيلي متفاوت است. در ميان مرداني كه دور و بر خود ميشناسيم هم خيليهاشان ضمن مرتب و آراسته بودن به دنبال جراحي زيبايي نيستند اما بعضيها به اين سمت و سو كشيده شدهاند و تعداد اين بعضيها هم رو به افزايش است. به سراغ دكتر منصور بهرامي عضو ارشد انجمن تحليل رفتار ميرويم تا شخصيت مرداني كه بر خلاف هويت مردانه در سبك زندگي ايراني- اسلامي به جراحيهاي زيبايي روي ميآورند و زنواره ميشوند را بهتر بشناسيم.
از نگاه شما به عنوان يك رفتارشناس دلايل گرايش آقايان جامعه ما به سمت عملهاي زيبايي چيست؟
اصولاً افراد هر تغييري كه براي زيباتر به نظر رسيدن در خود ميدهند براي آن است كه بيشتر مورد توجه ديگران قرار بگيرند. به بيان ديگر ما با تغيير در چهره و ظاهر خود به نوعي ميخواهيم نوازش و تحسين ديگري را بگيريم چراكه اين تحسين حس خوبي را در فرد ايجاد ميكند.
حس زيبا پسندي در همه ما هست اما قبول نداريد كه برخي از افراد به زيبايي گرايش افراطي دارند؟
كساني كه در اين كار افراط ميكنند هم ممكن است در يك بحران هويت قرار گرفته و ميخواهند كمبودهايي كه به خاطر اين بحران هويت و كمبود اعتماد به نفس به آن دچار شدهاند را از اين طريق جبران كنند.
پس افزايش افراطي گرايش آقايان به جراحيهاي زيبايي هم همين است؟
افزايش گرايش آقايان به سمت عملهاي جراحي زيبايي اما به دليل همان زيبا جلوه كردن است هرچند اين كار در سبك زندگي ما جايي نداشته باشد اما وقتي تعدادي از افراد اقدام به چنين جراحيهايي كردند قبح انجام اعمال جراحي زيبايي يا ديگر كارهاي زنانه براي مردان هم ميشكند و به تدريج در جامعه نسبت به چنين رفتارهايي بيتفاوتي ايجاد ميشود.
آيا چنين رفتاري نشانهاي از تغيير سبك زندگي مردم جامعه ما نيست؟
به طور يقين گرايش آقايان به اين سمت و سو نشانهاي از تغيير سبك زندگي است و در واقع آلودگيهاي بالغ يك جامعه است زيرا در مسائل مذهبي ما جايگاه زن و مرد را به شكل متفاوتي نشان ميدهد.
با تغيير سبك زندگي در جامعه ما ارزشهايي كه در گذشته باعث ديده شدن افراد ميشد هم تغيير كرده و ديگر فرد با تحصيلات يا تواناييهاي بالا ديده نميشود و به جاي آن مدل ماشين، مارك لباس، مدل مو و مسائل ظاهري ارزش شده است پس بايد ديد كجاي جامعه نقطه تاريكي وجود دارد كه شرايط به اينجا رسيده است.
در گذشته انجام عملهاي زيبايي مختص خانمها بود اما در حال حاضر برخي از آقايان هم به اين عملها رغبت نشان ميدهند. آيا ميتوان گرايش مردان به جراحيهاي زيبايي را به زنواره شدن آنان تعبير كرد؟
تمايل به زيبايي و زيبا شدن در تمام زمينهها مورد توجه است و اين زيبايي براي بهتر ديده شدن انجام ميشود و مختص صورت و بدن نيست، ما تلاش ميكنيم شهر يا خانهاي زيباتر داشته باشيم.
براي زيبايي و زيبا شدن اما چارچوبهايي براي خانمها و آقايان گذاشته شده است كه پايه و اساس آنها برميگردد به ارزشهاي جامعه و قوانيني كه در قوم، قبيله، خانواده، شهر يا كشور ما وجود دارد. به عنوان نمونه بلند كردن مو براي آقايان در بسياري از جوامع ممكن است ناپسند ولي در برخي جوامع بيتفاوت و در برخي زيبا باشد.
از سوي ديگر نيز بايد توجه داشت زيبايي امري نسبي است كه زمان و مكان هم روي آن بسيار تأثيرگذار است. گاهي تغييرات چهره بحث زيبايي نيست و بحث ارزشهاي جامعه و ارزشهاي روز است و ديدگاههاي جامعه تأثير زيادي بر چارچوبهاي زيبايي و چهره در ميان آقايان و خانمها دارد. در اين ميان اما اگر آقايان بيايند و از ابزار و روشهايي كه خانمها براي زيباتر شدن ظاهر خود استفاده ميكنند، بهره بگيرند اين موضوع جنبه ناخوشايندي دارد و جامعه ما ديدگاه مثبتي به اين مسئله ندارد و آن را رد ميكند. رفتارهاي برخي آقايان در بلند كردن مو، برداشتن ابرو، تتو يا بوتاكس يا استفاده از زيورآلات چون در عرف و چارچوبهاي جامعه ما رفتارهايي مخصوص بانوان است بنابراين پسنديده نيست.
انجام اعمال زيبايي فقط براي جوانها نيست بلكه سنين بالاتر نيز انجام ميشود. چرا افراد مسن جامعه ما هم به اين اعمال گرايش دارند؟
گاهي افراد براي فرار از بالا رفتن سن و سال به دنبال نوعي ترمز ظاهري هستند و كسي كه در جوانياش نتوانسته است چنين تجربههايي را داشته باشد در ميانسالي و حتي پيري به اين سمت و سو ميرود.
