131 نفر از نمايندگان كنگره امريكا كه مركب از احزاب دموكرات و جمهوريخواه هستند، اخيراً با ارسال نامهاي به باراك اوباما خواستار استفاده از فرصت به وجود آمده براي برقراري روابط ديپلماتيك با ايران شدند. امضاكنندگان اين نامه از بارك اوباما رئيسجمهور اين كشور خواستهاند تا از فرصتي كه با انتخاب حسن روحاني به رياست جمهوري ايران به وجود آمده براي برقراري روابط ديپلماتيك با اين كشور استفاده كند. بر اساس گزارش رسانهها، امضاكنندگان اين نامه به 131 نفر نيز رسيده و محمد حسن آصفري از اعضاي كميسيون امنيت ملي مجلس نيز مدعي است كه بر اساس بررسيهاي آنان تا امروز تعداد امضاهاي نمايندگان كنگره به 150 امضا نيز رسيده كه البته هيچ رسانهاي بر اين آمار صحه نگذاشته است. اين در حالي است كه از ميان اين تعداد امضا كننده تنها ماهيت دو نماينده مشخص شده و باقي امضا كنندگان از افشاي هويت خود سر باز زدهاند. اما به راستي دليل تنظيم و امضاي اين نامه از سوي نزديك به يك سوم نمايندگان كنگره امريكا چيست؟در صورت توجه باراك اوباما به اين نامه و درخواست براي برقراري رابطه، الزامات جمهوري اسلامي براي اين روابط چيست؟ اين سؤالاتي است كه خبرنگار روزنامه جوان، در گفتوگو با آقايان اسماعيل كوثري و محمدحسن آصفري از اعضاي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس و همچنين فوادايزدي و محمد حسن قديري ابيانه از اساتيد دانشگاه و كارشناسان مسائل بينالملل مطرح كرده است.
اين درخواست نشاندهنده سياست كلان امريكا نيست
در همين ارتباط محمد اسماعيل كوثري از اعضاي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با اشاره به تلاش عدهاي ديگر از نمايندگان كنگره امريكا براي تشديد تحريمها عليه جمهوري اسلامي، عنوان كرد: وجود تضاد در رفتار مقامات امريكايي بر سر موضوع ايران، نشان ميدهد كه موضوع نامه 131 نماينده كنگره در خصوص برقراري روابط ديپلماتيك با ايران جزو سياستهاي كلان ايالات متحده نيست. وي در ادامه در خصوص الزامات برقراري رابطه ميان امريكا و ايران گفت: واقعيت آن است كه اگر امريكاييها واقعاً ميخواهند اين خواسته عملي شود، بايد رفتاري از خود نشان دهند كه نتايجش در عمل نيز ديده شود. به طور مثال لغو كامل تحريمهاي يك سويه عليه جمهوري اسلامي، آزاد كردن داراييهاي بلوكه شده ايران و به رسميت شمردن حقوق فعاليتهاي صلح آميز هستهاي ايران همگي جزو اقداماتي است كه ايالات متحده بايد براي برقراري رابطه آن را عملي كند.
اين عضو كميسيون سياست خارجي مجلس با اشاره به اين مطلب كه جمهوري اسلامي فقط با رژيم صهيونيستي امكان برقراري رابطه ندارد، ادامه داد: آنها 34 سال اقدامات خصمانه عليه جمهوري اسلامي انجام دادند و حالا نتيجه اين اقدامات خود را به خوبي ديدهاند و خواستار برقراري رابطهاند، اما جمهوري اسلامي بايد اين موضوع را به خوبي بررسي كند.
كوثري به درخواست جك استراو وزير امورخارجه پيشين انگليس و نماينده فعلي مجلس اين كشور براي برقراري رابطه با جمهوري اسلامي نيز اشاره كرد و گفت: تمامي اينها نشان ميدهد كه آنان در مقابل عظمت مردم ايران كم آوردهاند و ميخواهند برنامههاي خود را از طريق ديگري پيگيري كنند.
فشار پاسخگو نيست
همچنين محمد حسن آصفري ديگر عضو كميسيون امنيت ملي مجلس نيز با اشاره به اينكه بر اساس بررسيهاي آنان تعداد امضاهاي نمايندگان كنگره تا امروز به 150 امضا رسيده است، عنوان كرد: اين حركت نمايندگان كنگره امريكا نشان دهنده اثر حضور با شكوه مردم در انتخابات است و امريكاييها وقتي اين حركت مردم را مشاهده كردند، متوجه شدند كه فشار و تهديد ديگر پاسخگو نيست و بايد با مردم ايران از در منطق و گفتوگو سخن بگويند. وي به دودستگي به وجود آمده ميان دولت و كنگره امريكا نيز اشاره كرد و افزود: ايالات متحده از يك سو به دنبال افزايش تحريمها عليه ايران است و از سوي ديگر سخن از گفتوگو و ديپلماسي به ميان ميآورد و اين نشاندهنده آن است كه معلوم نيست در ايالات متحده چه گروهي تصميم گير هستند و به دنبال چه ميگردند. اين نماينده مجلس در خصوص الزامات ايران براي گفتوگو با ايالات متحده تصريح كرد: ما گفتوگو و مذاكره را زماني به رسميت ميشناسيم كه امريكا تحريمها عليه جمهوري اسلامي را كنار بگذارد و داراييهاي مسدود شده ايران را آزاد كند تا در عمل حسن نيتشان براي مذاكره ثابت شود. قطعاً امضا كردن يك نامه بيانگر حسن نيت آنها نخواهد بود.
از فرصت پيش آمده استفاده كنيم
در كنار اين فواد ايزدي، استاد روابط بينالملل نيز با اشاره به وجود اختلاف در هيئت حاكمه ايالات متحده بر سر موضوع ايران گفت: در امريكا همواره يك گروه خواهان افزايش تحريمها و حتي جنگ عليه ايران بودهاند و گروه ديگري نيز كه البته در اقليت هستند هم به دنبال تغيير در روابط و باز كردن باب گفتوگو هستند.
اين كارشناس مسائل بينالملل با اشاره به اين موضوع كه پيشتر نيز شاهد امضاي چنين نامههايي از سوي نمايندگان كنگره براي گفتوگو با ايران بودهايم، ادامه داد: به نظر من اين موضوع به انتخابات و حضور پرشور مردم در اين عرصه مرتبط است و هم اكنون فرصت خوبي براي مقامات جمهوري اسلامي به وجود آمده كه با برنامههاي دقيق و درست جايگاه اين گروه را ارتقا دهيم و به اكثريت تبديل كنيم.
فواد ايزدي با اشاره به درخواست جك استراو براي برقراري رابطه مجدد ميان ايران و انگليس هم گفت: اگرچه جك استراو هم اكنون قدرتي در انگليس ندارد اما اين گفتههاي وي در كنار نامه نمايندگان كنگره امريكا نشان ميدهد كه بخشي از نخبگان كشورهاي غربي به اين نتيجه رسيدهاند كه بايد با جمهوري اسلامي تعامل كنند و مقامات جمهوري اسلامي بايد از اين اختلاف استفاده كنند و خطرات را از كشور دور كنند.
امريكا به دنبال ضربه زدن به ايران است
محمد حسن قديري ابيانه، سفير پيشين جمهوري اسلامي در مكزيك و كارشناس مسائل بينالمللي هم با بيان اينكه ايالات متحده همواره خواستار برقراري روابط ديپلماتيك با ايران بوده، اظهار كرد: تمام جناحها و طيفهاي سياسي در امريكا خواستار رابطه ديپلماتيك با ايران هستند اما آنها نميخواهند كه اين روابط عادي باشد، بلكه به دنبال جاسوسي و تسلط بر منابع جمهوري اسلامياند. قديري ابيانه با اشاره به تشديد تحريمهاي ايالات متحده عليه جمهوري اسلامي در دورههاي مختلف ادامه داد: امريكاييها فقط بر سر اين موضوع اختلاف نظر دارند كه چه طور ميتوانند ضربات بيشتري به جمهوري اسلامي بزنند. وي با بيان اين مطلب كه برقراري روابط ديپلماتيك ايران را از خطرات امريكا مصون نميدارد، ادامه داد: سوريه و امريكا روابط ديپلماتيك خوبي داشتند اما اين روابط باعث نشد كه امريكا در سوريه توطئه نكند. اين موضوع در مصر و ليبي هم به خوبي قابل مشاهده است، بنابراين نبايد به اين حركات ايالات متحده چندان خوشبين بود.