نسيبه زمانيان| بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي قرآن با محوريت قرآن كتابي براي سبك زندگي پيش روي بازديدكنندگان قرار گرفته است و 52 بخش با اين محوريت مشغول به فعاليت هستند. ما نيز در همان آغازين روزهاي ماه مبارك طبق عادت هر ساله براي بازديد از اين مكان عازم مصلي شديم. در لابهلاي بازديد از اين بخشها به ضلع شمالي شبستان رسيديم كه فضاي كپر مانند آنجا اردوهاي جهادي را برايمان تداعي كرد. اين بخشقرآن و سبك زندگي جهادي نام دارد.
فرامرز تكنه، مسئول محتوايي اين بخش است و دقايقي با او همصحبت ميشويم. تكنه كه خودش يك جهادگر بسيجي است در خصوص راهاندازي اين بخش ميگويد: «براي اولينبار است كه بخش قرآن و سبك زندگي جهادي به همت مركز مطالعات راهبردي و هدايت حركتهاي جهادي در بيستويكمين نمايشگاه قرآن راهاندازي شده است. اين بخش 360 متر مربع دارد كه آن را به شيوه كپرهاي منطقه محروم بشاگرد آماده كردهايم. اينجا حدود 10 غرفه دارد و غرفهداران در آنها مستقر هستند.»
دكوري با كپر
وي در ادامه اضافه ميكند: «ايده اوليه اين فضا از سوي مركز مطالعات راهبردي و هدايت اردوهاي جهادي مطرح شد. گروههاي جهادي كه ميخواستند براي اشاعه و گفتمانسازي حركتهاي جهادي در لايههاي مختلف جامعه حضور پيدا كنند درنمايشگاه بينالمللي قرآن حاضر شدند، چراكه اين نمايشگاه مخاطبان خوبي از بخشهاي مختلف جامعه دارد و به مدت 25 روز هم در شهر تهران داير است بنابراين نمايشگاه بهترين فضا براي ارتباطگيري است.»
ورودي بخش قرآن و سبك زندگي جهادي با دكور و طرحهايي خاص فضايي روستايي، ساده و صميمي را به بيننده القا ميكند. در همين ابتدا عكسهايي از فعاليت حركتهاي جهادي كه روي بوم نصب شدهاند توجهمان را جلب ميكند. مسئول محتوايي بخش قرآن و سبك زندگي جهادي ادامه ميدهد: «اين بخش غرفههايي با عناويني چون عرصههاي حركتهاي جهادي از قبيل سبك زندگي جهادي، غرفه خواهران، غرفه طلاب و مبلغين، فعاليتهاي فرهنگي و جهاد عمراني، اقتصاد مقاومتي، سفيران كار و تلاش كه در امور بينالملل كار ميكنند، بخش فروش محصولات كه در روستاها و اردوهاي جهادي استفاده ميشود و غرفهاي هم به عنوان معرفي مركز و دستاوردهاي حركتهاي جهادي است.»
وي اضافه ميكند: «در واقع در غرفه طلاب حوزههاي علميه و مؤسساتي كه به صورت خودجوش در قالب تيمهاي -30 20 نفره به مناطق محروم عزيمت ميكنند، به عنوان يك گروه جهادي كارهاي عمراني، فرهنگي، آموزشي و خدماتي انجام ميدهند. در اين غرفه از طلاب براي گروههاي جهادي كه درخواستكننده حضور مبلغ يا مبلغه هستند، ثبتنام به عمل ميآيد و جزو بانك اطلاعاتي قرار ميگيرند كه هرگاه اعلام آمادگي كنند ميتوانند همراه گروههاي جهادي به مناطق محروم عزيمت كنند. در قسمت بينالملل، سفيران كار و تلاش در حركتهاي جهادي مسائل بينالمللي جهادي را پيگير ميشوند، مثل بحث كمك به مردم قحطيزده سومالي همچنين در اين قسمت دانشجويان خارجي با مدل حركتهاي جهادي ايران آشنا ميشوند.»
آجرهاي بهشتي
تكنه با اشاره به معرفي سبك زندگي جهادي به عنوان يك سبك زندگي ديني در ذيل بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي قرآن ميگويد: «سبك زندگي جهادي بسيار شفاف و مشخص است و به هر حال زندگي جهادي به عنوان يك «سبك زندگي بهتر» است. البته بايد بگويم سبك زندگي جهادي بعد از صحبتهاي مقام معظم رهبري در 31 شهريور ماه 89 كه با جهادگران ديدار داشتند، مطرح شد. ايشان در سخنان خود به افق و قلههاي حركتهاي جهادي اشاره كردند. بعد از آن هم مركز مطالعات راهبردي و هدايت اردوهاي جهادي اقدام به تضمين سند چشمانداز حركتهاي جهادي كرد. اين سند چشمانداز سال 90 در دانشگاه امام صادق(ع) به دست آيتالله مهدويكني رونمايي شد. از آن زمان بحث الگوي جهادي به عنوان يك شاخه و قاعده اصلي در حركتهاي جهادي مطرح شد و تمامي جهادگران، نخبگان، پيشكسوتان، انديشهورزان، فعالين و دلسوزان اين حركتدنبال اين بودند كه اين مهم محقق شود. همچنين بعد از صحبتهاي مقام معظم رهبري در خراسان شمالي در خصوص سبك زندگي جهادي و رويكرد نمايشگاه بينالمللي قرآن ما را به فكر راهاندازي چنين بخشي انداخت. در اين فضا سادهزيستي، محروميتزدايي، قناعت، متوقع نبودن، كار براي مردم، وقف بودن براي مردم و كمك به همنوعان مدنظر است. اينها مصاديق عيني هستند كه در سبك زندگي جهادي ميتوان به آنها اشاره كرد. حركتهاي جهادي با الگوي عملي كه به عنوان يكي از مصاديق اردوهاي جهادي مطرح ميشود، بهترين فضا براي گفتمانسازي، تبيين و اشاعه اين سبك زندگي جهادي نمايشگاه بينالمللي قرآن است كه حدود 20 گروهجهادي در اين بخش فعاليت ميكنند.»در اين بخش آجرهايي چيدهاند كه توجهمان را به خود جلب ميكند، تكنه درباره اين قسمت ميگويد: «يك قسمت ويژه در بخش سبك زندگي جهادي به نام آجرهاي بهشتي است. آجرهاي بهشتي يك غرفه بسيار كوچكي است اما مخاطبان بسياري دارد. مثلاً كساني كه ميخواهند در ساخت يك مسجد در منطقه محروم روستايي مشاركت داشته باشند، ميتوانند با خريد يك آجر نمادين در ساخت يك مسجد در منطقه محروم شريك شوند. به هر حال خيرين و كساني هستند كه شايد وقت نداشته باشند و نتوانند در اردوهاي جهادي مناطق محروم حضور پيدا كنند اما با اين روش ميتوانند در جهت رفع محروميتزدايي كمك كنند. شاكله اصلي حركتهاي جهادي، مردمي بودن و خودجوش بودن آن است و مهمترين پشتوانه و حامي محرومين، خود مردم هستند كه با كمكهاي خود در استمرار اين حركت نقش دارند.»
بازگشت به اصل خود
سبك زندگي يكي از رفتارهاي انسانها در زندگيشان است و مصاديق متفاوتي هم دارد، تكنه با اشاره به اين موضوع اظهار ميكند: «ما بايد به اصل خود برگرديم و اصل ما هم در روستاهاست و اين ساختارهاي شهري و فضاهاي اينچنيني از كشورهاي توسعه يافته به ما تحميل شده و ما بايد به فضاهاي روستايي برگرديم چراكه آن سبك زندگي اصيل است. البته نه اينكه ما تمدن را در روستاها بدانيم، به هر حال پيشرفت و تكامل در هر مجموعهاي وجود دارد اما مهم اين است كه اگر در شهر زندگي ميكنيم و از امكانات لازم برخوردار هستيم بايد با محرومان ارتباط داشته باشيم و به آنها كمك كنيم تا اين فاصله طبقاتي كم شود. اين تلاش و مجاهدت، جهاد و هجرت نوعي سبك زندگي است كه بسياري ميتوانند در اين فضا گمگشتههايشان را پيدا كنند و به تكامل برسند. با مطالعه زندگي ائمه هم ميبينيم كه آن عزيزان هم هميشه به مستمندان كمك ميكردند. ما در روايات داريم كه حضرت علي(ع) چاه ميكندند و خودشان از آب آن نمينوشيدند و ميفرمودند كاغذ و قلم بياوريد و همان جا آن را وقف ميكردند. همه اينها مصداقي از سبك زندگي است و سبك زندگي ائمه نشان از اين دارد كه در دنيا كار ميكردند اما نه براي دنيا بلكه براي خدمت به مردم.»
بازديدكنندگان اين بخش تعداد قابل توجهي را شامل ميشوند، پس آن طور كه ما مشاهده ميكنيم، در خصوص استقبال مخاطبان از تكنه ميپرسم و او در پاسخ ميگويد: «مخاطبان در نگاه اول كه وارد ميشوند به دليل فضاي روستايي و كپري خيلي تعجب ميكنند و اين فضا برايشان جذابيت بسياري دارد و بعد با غرفهها ارتباط ميگيرند و مطلع ميشوند چه دستاوردهايي انجام شده است. بازديدكنندگان با آگاهي از اردوهاي جهادي اگر تمايل داشته باشند براي رفتن به مناطق محروم نامنويسي ميكنند. برخي هم براي كمكهاي مالي به مناطق محروم داوطلب ميشوند. مردم با فعاليتهاي اقتصاد مقاومتي گروههاي جهادي آشنا ميشوند. بسياري از بازديدكنندگان ميخواهند ببينند كه هدف اين حركت جهادي و راه اين حركت جهادي به كجا ختم ميشود، به همين دليل با غرفه مركز ارتباط ميگيرند و با محصولات، نقشه راه، 15 جلد كتب رهنامه جهادي، نرمافزارهاي چند رسانهاي، نشريات، ويژهنامهها و جزوات آشنا ميشوند.» تكنه همچنين به برگزاري نشستهاي بخش قرآن و سبك زندگي جهادي اشاره ميكند: «حدود 14 نشست براي اين بخش در نظر گرفته شده كه به موضوعات متنوع و مختلفي در اين حوزه ميپردازد. چند روز پيش هم نشستي با عنوان سبك زندگي جهادي با حضور حداد عادل برگزار شد. دو روز قبل از آن نيز حدود 25 نفر از دانشجويان پاكستاني كه به ايران آمده بودند با بازديدي از اين قسمت با مدل حركتهاي جهادي آشنا شدند.»
گفتني است بخش قرآن و سبك زندگي جهادي همسو با بيست و يكمين نمايشگاه بينالمللي قرآن تا 25 ماه مبارك رمضان داير است.
