اگرچه هر تغيير مديريتي نويدبخش بهبود اوضاع و شرايط نيست، با اين حال هر تغيير مديريتي با خود تحولاتي به همراه دارد كه در دايره انصاف اغلب سازندهاند. تغيير اخير مديريت در تاكسيراني را نيز با همين نگاه قضاوت كرديم و نه چيز ديگر. خصوصاً اينكه مديرعامل جديد با برنامههايي براي بيمه و معيشت رانندگان تاكسي وارد گود شد. جدا از اينكه چقدر اين برنامهها بر اساس مطالعات محيطي تدوين شدهاند و تا چه حد اجرايي ميشوند و به جمع وعدههاي ريز و درشت نميپيوندند، اگر سازمان تاكسيراني بتواند همانطور كه مدير جوانش در بدو ورود در نظر داشت از يك مجموعه صرفاً خدماتي در حوزه حمل و نقل به ابزاري براي ارتقاي فرهنگ عمومي با كاركردهاي اجتماعي و اقتصادي تبديل شود، به ايدهآلهاي خود نزديك شده است.
اما در حال حاضر تاكسي در نگاه جامعه نه تنها ابزاري براي ارتقاي فرهنگ عمومي نيست بلكه وسيلهاي آهني است كه به عنوان پيشقراول گرانيهاي جامعه، علاقهمند به واژه دربستي، ناياب در روزهاي باراني و از نظر داشتن سهميه بنزين دولتي در طبقه مرفهين است كه وقتي سوار ميشويد بايد مواظب لباس خود باشيد كه به جايي از آن گير نكند و پاره نشود، پول خرد به همراه داشته باشيد و گرنه مبلغ كرايه به نفع تاكسيران گرد ميشود و ردي از آن در مؤسسات اتومبيل كرايه ديده ميشود كه در حين سوار و پياده كردن مسافر در كنار خيابان، علاوه بر به خطر انداختن جان مسافران سبب بروز ترافيك ميشود و احتمال بروز تصادفات منجر به خسارت را بالا ميبرد.
به عبارتي تاكسيراني هنوز در خط اول انجام وظايف يك مجموعه خدماتي مانده و ارائه خدماتش با اشكالات زيادي مواجه است. طراحي بدون مطالعه شبكه خطوط تاكسيراني، طرز رانندگي و نوع برخورد تاكسيرانان، معضل پول خرد و تعرفهها، مسافران را روي هم سوار كردن، زير پا گذاشتن كرامت مسافران و به ويژه مسافران خانم آن هم در تاكسيهاي پرايد كه صندلي عقبشان براي دو نفر مناسب است را ميتوان از جمله خدمات داخل كارنامه اين مجموعه به شمار آورد!
از طرف ديگر، نكته قابل تأمل ديگر اوضاع تاكسيرانان است كه در چند جبهه ميجنگند. بيمه و بازنشستگي براي آنها فانتزي دور از دسترسي است. پيرمرداني كه خسته از روزگار براي تأمين معاش به فرمان تاكسي زهوار دررفتهاي چسبيدهاند را حتماً ديدهايد. منزلت اجتماعي آنها گاه با چانهزني بر سر 25 تومان كرايه اضافه يا كمتر متزلزل ميشود. در حالي كه نوسازي ناوگان تاكسيراني و آثار و مواهب آن بر پاكي هوا، كاهش مصرف سوخت و ايمني سفر براي بسياري پز مديريتي ميآورد.
فقط در تهران 53 هزار و 618 تاكسي دوگانهسوز وجود دارد كه بر اساس مطالعات انجام شده و با توجه به تعداد جايگاههاي سي ان جي، هر تاكسي بايد دو بار در روز به اين جايگاهها مراجعه كند و با توجه به تراكم تاكسيها هر كدام 5/3 ساعت وقت خود را در صف گاز ميگذرانند كه سبب كاهش بهرهوري ميشود. تحمل بوق ممتد خودروهاي پشت سري وقتي مسافري در حال سوار يا پياده شدن به تاكسي است را هم به موارد بالا اضافه كنيد.
بر اساس گزارش ها، روزانه 6 ميليون نفر از طريق ناوگان تاكسيراني جابهجا ميشوند و در حال حاضر اين سازمان با وجود 80 هزار دستگاه تاكسي برترين و بزرگترين ناوگان جهان به شمار ميآيد. اين آمار نشان ميدهند كه در حوزه تاكسيراني، سختافزارها فراهم است و كاستيها در اين رابطه مربوط به نرم افزار يا طراحي شبكه حمل و نقل و مديريت آن است؛ در حالي كه اين مشكلات با يك نگاه كلان و فرابخشي به سرعت قابل حلند. برپايي كارگروهي متشكل از نمايندگان دولت، مجلس، شوراهاي اسلامي شهر، شهرداري و راهنمايي و رانندگي ميتواند جلوهاي از اين نگاه كلان باشد. كيفيسازي پايانهها و تجهيز آنها به امكانات استاندارد براي آسان كردن 3 ميليون جابهجايي در روز، نياز به ايجاد پهلوگاههاي جديد براي آسايش مسافران در هنگام پياده و سوار شدن، كاهش مشكلات ترافيكي و توجه به هوشمندسازي ناوگان تاكسيراني در جهت تحقق نظارت صحيح و پرداخت كرايهها بر اساس نرخهاي مصوب و مكانيابي دقيق تاكسيها از ديگر اقداماتي هستند كه ميتواند تاكسيها را از انفعال امروزشان رهايي ببخشند.
علاوه بر اين ايجاد يك صندوق سرمايهگذاري يا يك سپرده سرمايهگذاري سودده يا سرمايهگذاري در يك كار سودده و تضمين شده از محل پرداخت حق بيمه بازنشستگي تاكسيرانان يا پسانداز آنها و حمايت از اين قشر ميتواند علاوه بر ايجاد ثبات در نرخ كرايه تاكسيها و افزايش اعتماد عمومي به اين ناوگان، از حقوق تاكسيرانان در قبال نوسانات اقتصادي جامعه محافظت كند.
اين سرمايهگذاري به ويژه در زماني كه موارد پيشبيني نشدهاي مانند آنچه در ماههاي اخير و به دنبال تحريمها و سوءمديريتها، افزايش قيمت را رقم ميزنند، براي كمتر شدن فشار به مسافران تاكسيراني از طرفي و جلوگيري از ضرر تاكسيداران از سوي ديگر راهكار مؤثري به نظر ميرسد. داشتن بيمه، پرداخت مزاياي جانبي مثل عيدي به مناسبتهاي مختلف، تشويق تاكسيرانان نمونه، اعطاي بن خريد كمكي، سبد كالا و از اين دست اقلام از محل سرمايهگذاريها، علاوه بر ارتقاي سطح منزلت و معيشت تاكسيرانان، آنان را از موج گرانيها پياده ميكند و اين مسئله در كلانتر به كاهش ترافيك و افزايش اعتماد به شبكه حمل و نقل عمومي ميانجامد.
در اين مرحله است كه ميتوان اميد داشت هر تاكسي ميتواند يك خانه فرهنگ سيار در شهر باشد و كاركردهاي ايدهآل تاكسيراني مثل جريانسازي در فرهنگ عمومي اميدوار بود و براي آن برنامهريزي كرد.
در اين مسير تكيه و اعتماد به ناظراني از ميان شهروندان و جذب و جلب ايده از سوي مشتريان تاكسيراني كمك بزرگي در كاهش آسيبهاي ناشي از پراكندگي شبكه حمل و نقل عمومي به نام تاكسي و كنترل كيفيت و بهرهوري آن و در يك كلام مديريت مؤثر اين شبكه است.
