خبرگزاري رسمي سوريه سهشنبه 19 مارس 2013 بيانيهاي را منتشر كرد كه طبق آن معارضان مسلح در شهرك خانالعسل واقع در استان حلب از سلاح شيميايي عليه افراد غيرنظامي استفاده كردهاند كه منجر به كشته شدن 15 نفر و در تصحيح خبري بعد 25 نفر، شده است. اين خبر و وقايع بعد از آن مراحل نخستين قصه كاربرد تسليحات شيميايي در سوريه بود. امريكا با حمايت تلويحي از ادعاي معارضان مسلح سوري وارد اين مناقشه شد و جي كارني، سخنگوي كاخ سفيد، با بياعتبار خواندن حكومت سوريه به صورت تلويحي از ادعاي معارضان حمايت كرد. موضع كاخ سفيد در استفاده سياسي از فاجعه خانالعسل براي فشار بر حكومت سوريه بود تا آنكه در پنجشنبه 13 ژوئن و به صراحت اتهامات خود را بر حكومت سوريه وارد كرد. بن رودز، معاون مشاور امنيت ملي امريكا، در يك كنفرانس تلفني با خبرنگاران اعلام كرد كه دولت سوريه از «سلاحهاي شيميايي، از جمله گاز سارين در مقادير پايين اما در چندين مورد و براي مقابله با مخالفان استفاده كرده است». دولتهاي بريتانيا و فرانسه در سايه و هماهنگ با اين سياست امريكا حركت خود را عليه نظام سوريه پيش بردند و چند روز قبل از اين سخن رودز، موضع خصمانه و اتهامات علني خود عليه دولت سوريه را اعلام كردند. لوران فابيوس در 5 ژوئن و در مصاحبه با شبكه 2 تلويزيون فرانسه گفت كه «شكي نيست كه حكومت سوريه و همدستانش مسئول استفاده از گاز سارين بودهاند». وزارت خارجه بريتانيا در اين تاريخ و با بيانيهاي مدعي شد: «اطلاعات محدود ولي قانعكنندهاي وجود دارد كه حكومت سوريه از سلاحهاي شيميايي استفاده كرده و همچنان ميكند.»
اين كشورها با وجود تمام اين اتهامزنيها هيچگاه مورد مشخصي در مورد استفاده دولت سوريه از سلاح شيميايي مطرح نكردند و تنها به كليگويي و اتهامزني عليه نظام سوريه اكتفا ميكردند اما فاجعه خانالعسل چيزي نبود كه اين كليگوييها جوابگوي آن باشد و بايد با بررسي مدارك و شواهد موجود جواب مشخصي در مورد آن داده شود. دولت سوريه از 19 مارس خواستار دخالت سازمان ملل و تحقيق در مورد فاجعه خانالعسل شد و سازمان ملل تيم تحقيق به سرپرستي آكه سلستروم را مأمور تحقيق اتهامات و كاربرد تسليحات شيميايي در خانالعسل كرد. نگاهها با تعيين اين تيم به سازمان ملل و نتايج تحقيقات دوخته شد و ائتلاف غربي عليه سوريه نيز از همان زمان روند اتهامزنيهاي خود را تشديد كردند تا آن روند تحقيقات سازمان ملل را تحت تأثير قرار بدهد. به همين دليل بود كه تيم تحقيق سازمان ملل از ابتداي كار با مشكلات زيادي روبهرو شد و نميتوانست منافع ائتلاف غربي به رهبري امريكا را ناديده بگيرد. با وجود اين، كارلا دلپونته به عنوان بازرس ارشد سازمان ملل روز دوشنبه 6 مي چيزي گفت كه همه را متوجه واقعيت امر در سوريه كرد. او در اظهارات خود به بررسيها از قربانيان حملات شيميايي، پزشكان و كاركنان بيمارستانهاي محلي در كشورهاي همسايه سوريه اشاره كرد و اعلام كرد كه «شهادت قربانيان نشان ميدهد مخالفان مسلح دولت سوريه از گاز سارين استفاده كردهاند». نكته جالب توجه در اين است كه خانم دلپونته در حالي استفاده مخالفان مسلح نظام سوريه از تسليحات شيميايي را تأييد كرد كه او استفاده دولت سوريه از اين تسليحات را رد كرد و گفت كه مدركي از اين امر به دست نيامده است. اين اعلام موضع از سوي دلپونته يك شوك خبري و رد كامل بر اتهامات ائتلاف غربي بود زيرا با توجه به سابقه و جايگاه او در سازمان ملل ديگر نميشود موضع او را به راحتي رد كرد. فشارهاي ائتلاف غربي بر سازمان ملل در نهايت موجب شد تا كميسيون تحقيق بينالمللي مستقل سوريه كمي بعد از اعلام نظر دلپونته بيانيهاي منتشر كند.
اين كميسيون در بيانيه خود اعلام كرد كه در حال حاضر نميتواند در مورد اتهامات مطرح شده در مورد استفاده دولت سوريه يا مخالفان از سلاح شيميايي اظهار نظر كند و به اين وسيله، اظهارات قبلي خانم دلپونته را مورد ترديد قرار داد و به اين وسيله، تا اندازهاي هدف ائتلاف غربي را در خنثي كردن سخنان دلپونته برآورده كرد. كميسيون تحقيق بينالمللي در بيانيه خود وعده داد كه در روز دوشنبه 3 ژوئن (13 خرداد) نتايج بررسيهاي خود را در قالب بيانيهاي رسمي اعلام خواهد كرد. اكنون، هفتهها از اين تاريخ گذشته و كميسيون تحقيق بينالمللي به وعده خود عمل نكرده است تا تكليف استفاده از تسليحات شيميايي در سوريه از سوي سازمان ملل معلوم شود. تعلل اين كميسيون قصه تسليحات شيميايي سوريه را دامنهدار و پر از ابهام كرده اما اين تعلل تكليف دو موضوع را مشخص كرده است؛ اولين موضوع در نفوذ و دخالت ائتلاف غربي و به خصوص امريكا است كه تعلل كميسيون در انتشار بيانيه در 3 ژوئن به دليل همين نفوذ و دخالت است چراكه كميسيون تحقيق بينالمللي در آن بيانيه اظهارات خانم دلپونته را رد نكرد و در همين حد آن اظهارات را تأييد كرد.
موضوع دوم استفاده دولت سوريه از تسليحات شيميايي است كه تعلل كميسيون در انتشار بيانيه نهايي دليلي بر عدم استفاده دولت سوريه است چراكه اگر كوچكترين نشانهاي يافته بود، آن را تحت تأثير دخالتهاي ائتلاف غربي اعلام ميكرد. در هر صورت، بايد گفت كه قصه كاربرد تسليحات شيميايي سوريه تا اينجاي كار به ضرر دولت سوريه نبوده و اين مخالفان مسلح هستند كه در رديف اول اتهامات قرار گرفتهاند.
