با آغاز سال ۱۳۷۱ سيستم بانكداري ايراني ما وارد مرحله تازهاي شد كه در آن فناوري الكترونيك نقش عمدهاي را در بانكداري و سرويسدهي به مشتريان ايفا ميكرد. اين مرحله ورود ۱۲ دستگاه خودپرداز (ATM) يا همان عابر بانك بود كه اين محموله بزرگ توسط شركت «ايران ارقام» با هدف فروش به بانك ملت وارد بازار ايران شده بود. اما با اختلافي كه بين شركت وارد كننده و مسئولان بانك ملت پيش ميآيد مديرعامل بانك سپه خودپردازهاي مورد بحث را خريداري و در اولين ماههاي سال ۱۳۷۱ آنها را راه اندازي ميكند و اولين كارت (ATM) بهنام «سعيدعسكري اناركي» كارمند فني بانك سپه و اولين نصاب خودپردازها صادر ميشود و درمدت كوتاهي مورد توجه و اقبال قشر تحصيلكرده به ويژه متخصصان فني قرار ميگيرد.
اين خودپردازها كه در ابتدا قابليت جاي گذاري اسكناسهاي ۱۰۰، ۲۰۰، ۵۰۰ و هزار توماني را داشت و جمعاً با ۲هزار برگ اسكناس، مبلغ ۳ ميليون و ۶۰۰ هزار تومان را دردل خود جاي ميداد و مشتري ميتوانست در هر روز تا سقف ۳۰هزار تومان برداشت كند. اينجا بود كه به مرور تعداد كارمندان بانكها روز به روز بيشتر ميشد و مناسبات مناسب با زندگي شهرنشيني مدرن بر سيستم بانكداري حكمفرما شد. اما در اين ميان سارقاني كه دل در گرو سرقت بانك داشتند، شاهد بهوقوع پيوستن آمال و آرزوهاي خود بودند چرا كه آنها ميپنداشتند كه رؤساي دلسوز بانكها گوشت نقدينگي را سر راه گربه طمع آنها قرار دادهاند وگاو صندوقها را از زير زمينها و دهليزهاي تنگ و تاريك به بهترين جاي ممكن منتقل كرده و به اين ترتيب پروسه مرد افكن سرقت را محض رضاي خدا، براي سارقان زحمتكش، سهل و آسان كردهاند. اما غافل از اينكه طراحان و توليدكنندگان خودپردازها براي چيرگي بر معضل سرقت طراحي دوربينهاي مدار بستهاي را براي اطراف و اكناف خودپردازها تدارك ديدهاند. اينجا بود كه سارقان دندان طمع سرقت از بانكها را كشيدند و سوژههاي خود را از بين مشتريان بانكها انتخاب كردند. اينجا بود كه روي راههاي جديد سرقت از عابر بانكها متمركز شدند و با توجه به اينكه ديگر سرقت در شب و برخورداري از خواب طعمههاي سرقت ديگر كارايي نداشت به راههايي متوسل ميشدند كه اين بار بايد سرقت را در روز روشن و در مقابل ديد دهها چشم بيدار عملي ميكردند.
روشهاي سرقت از خودپردازهاي (ATM) عابر بانكها۱) اولين شگردي كه براي سرقت از خودپردازها به كار گرفته شد، جيب بري، كيف زني و خفتگيري از مشتريان عابر بانك بود. به اين صورت كه سارقان در يك تيم دو يا چند نفري مشترياني را كه براي برداشت پول به خودپردازها مراجعه ميكردند زير نظر گرفته و با تعقيب آنها در فرصتي مناسب نقشه خود را عملي ميكردند. اين راه در سرقت از مشتريان بانكها هم مورد توجه سارقان بود. اما از طرفي ريسك زيادي را به همراه داشت.
۲) در اين مقطع سارقان عزيز با بهرهگيري از حوزه كلاهبرداري به طرح نقشههايي پرداختند كه در آن مشتريان بانكها بعد از عمل سرقت تا چند ساعت متوجه جريان نميشدند و در اين چند ساعت سارقان محترم از محل عمليات سرقت دور شده و ساير اقدامات امنيتي را به جا ميآوردند. اولين شيوه سرقت كه سارقان اقبال خوبي به آن نشان دادند و در سطح گسترده كشوري انجام شد اين بود كه آنها به صورت انفرادي حول و حوش خودپردازها پرسه ميزدند و با شناسايي طعمههاي خود كه افراد مسن يا كساني بودند كه به هر علتي توان انجام پروسه دريافت، انتقال، واريز و... را نداشتند و برحسب نياز خود از جوانان و در واقع سارقان كمك ميگرفتند. اينجا بود كه سارق با دريافت رمز و كارت چنين افرادي در اولين فرصت كارت تحويل گرفته را پنهان ميكرد و با كارت سوخته يا سرقت شده ديگري كه خود همراه داشته با انجام عملياتي صوري درخواست طعمههاي خود را انجام ميداده. سپس با بهانهاي كه مثلاً كارت شما سوخته يا شبكه خراب است، كارت سوخته را به آنها عودت ميداده واز محل متواري و با به خاطر سپردن رمز كار ت در اولين فرصت اقدام به برداشت ۲۰۰هزار تومان كرده و به خاطر محدوديت سقف برداشت، با كارت به دست آمده خريد ميكردند و اين حكايت همچنان ادامه داشت تا زماني كه فرد مالباخته متوجه اشتباه خود شده و براي جبران و ممانعت از سوءاستفادههاي ديگر به راهكارهاي قانوني متوسل ميشد.
۳) يكي ديگر از راهكارهاي سرقت و سوءاستفاده ازعابربانكها كه چند مدت مورد توجه سارقان و كلاهبرداران حرفهاي قرار گرفته بود، به اين صورت عملي ميشدكه آنها مشتري خاص خود را درصف انتخاب كرده، سپس آشفته و دستپاچه به او مراجعه ميكردند و با عنوان كردن اين توضيح كه بچهام در بيمارستان نياز به پول دارد و من سهم ۲۰۰هزار توماني امروز را از خودپرداز دريافت كردهام و امكان دريافت مبلغ بيشتر را ندارم. بعد از طعمه خود ميخواستند ۲۰۰هزار تومان از حساب خود را به صورت نقدي به او(سارق) تحويل دهد. او نيز متقابلاً
۲۰۰ هزار تومان را به صورت كارت به كارت به حساب طعمه واريز ميكند، بنابراين وقتي كه سارق پول نقد را دريافت ميكرد، با شگردي حرفهاي عملياتي غيرواقعي انجام ميداد و ادعا ميكرد كه مبلغ به حساب طعمه واريز شده و از او ميخواست حسابش را چك كند و خودش به بهانه حال نامناسب فرزندش و الزام حضور خود در بيمارستان عذرخواهي كرده و از صحنه ميگريخت.
۴- اما چهارمين شيوه سرقت از خودپردازهاي بانكي اينگونه بود كه سارق با پيدا كردن خودپردازي در محلهاي خلوت، با دستكاري دستگاه خودپرداز و چسبكاري در باز شوندهاي كه در پايان پروسه دريافت، پول از آنجا خارج ميشود، نقشه خود را عملي ميكرد، به اين صورت كه در اين وضعيت مراحل اوليه پروسه پرداخت وجه به درستي انجام ميشود اما درست در آخرين مرحله كه مرحله پرداخت وجه ميباشد، به نظر ميرسد كه خودپرداز به خاطر نقص فني درست عمل نميكند. در حالي كه دستگاه وجه نقد را هم پرداخت ميكند اما به خاطر چسب كاري و مسدود شدن در بازشونده پرداخت، اسكناسها روي هم تلنبار ميشود و سارق در موقعيتي مناسب به خودپرداز مراجعه و وجه نقد حاصل از اين كلاهبرداري را سرقت ميكند.
اما آخرين ترفندي كه براي سرقت از خودپردازها به كار گرفته شد مربوط به پنجشنبه هفته گذشته ميباشد كه توسط مالباخته به سرويس اجتماعي روزنامه جوان گزارش شد. بايد توجه نمود كه زمان در اين شيوه سرقت نقش بسيار مهمي را ايفا ميكند زيرا سارقان در ميان روزهاي هفته تنها در روزهاي پنجشنبه نقشه سرقت خود را عملي ميكنند. با اين اوصاف در پنجشنبه گذشته خانمي تنها كه با اتومبيل خود در گوشه خيابان توقف كرده بود و گويا منتظر كسي بوده، ميبيند كه خانم ديگري(سارق)شتابان و به تعجيل وارد اتومبيل او شده و با تهديد چاقو از او ميخواهد حركت كند. راننده خانم حركت ميكند. بنا به درخواست سارق مقابل يكي از خودپردازها توقف ميكند و راننده با دريافت ۲۰۰هزار تومان كه همان لحظه از خودپرداز ميگيرد به انضمام كارت و رمز كارت به سارق، از هم جدا ميشوند و خانم مالباخته پس از اين اتفاق سريعاً پليس را در جريان امر قرار داده بود. همانطور كه گفته شد زمان در اين شيوه سرقت، نقش مهمي دارد زيرا روز بعد از سرقت روز جمعه است و مالباخته نميتواند براي مسدود كردن حساب خود و سوزاندن سيمكارت و ساير اقدامات امنيتي به ادارات مراجعه نمايد و دراين فاصله سارق يا سارقان فرصت زيادي براي خريد و در واقع خالي كردن حساب مالباخته و قرباني خود دارند. همانطور كه اين خانم مالباخته توضيح داد روز شنبه كه اقدامات لازم راانجام داده بود براي چك و مسدود كردن حساب خود به بانك ميرود و متوجه ميشود كه يك ميليون و ۳۰۰ هزار تومان از حسابش كسر شده كه با احتساب ساعت و گوشي تلفن همراه و طلاجات اين خانم دچار ضرري
۵/۲ ميليون توماني شده است.
با اين وجود پليس دو توصيه مهم را حياتي ميداند كه براي مقابله با سرقتهاي اينچنيني هميشه از قفل بودن درها و بالا بودن شيشهها پشت چراغ قرمز و كلاً در حال حركت يا پشت ترافيك مطمئن شويد و روي گوشيهاي تلفن همراه خود، رمز بگذاريد تا اگر گوشي شما به هر دليل دست سارقان و افراد سوءاستفادهگر افتاد، امكان سوء استفاده نداشته باشند، ضمن اينكه توصيههاي قبلي پليس را بايد جدي گرفت تا با روابط و اقدامات متقابل با پليس موقعيتهاي سوءاستفاده را به صفر برسانيم و در اين رهگذر شاهد عدم سوءاستفادههايي شويم كه متأسفانه در اكثر موارد حاشيه اين سرقتها با اقداماتي خشن و غيراخلاقي و غيرانساني به پايان ميرسد.
راحتترش اینه که پنجشنبه ها بیرون نریم 
