زنده رودی که روزی زندگی می بخشید، امروز فقط نام زنده رود را با خود یدک می کشد و پیکر بی جانش مدت هاست در وسط شهر افتاده است. هر رهگذری زمان عبور از کنار زاینده رود، خاطرات خوش روزهای زنده بودن زنده رود را در قاب چشمانش مرور می کند و با بغضی در گلو از کنار آن رد می شود.
بنابر آمار و ارقام، اصفهان در نوروز ۹۲، بیش از سال های گذشته پذیرای مهمانان نوروزی بود که از شهرهای دور و نزدیک برای گذران تعطیلات نوروزی خود به اصفهان آمده بودند. اما علی رغم وعده هایی که برای جاری شدن آب زاینده رود در ایام تعطیلات نوروز داده شد، در نوروز ۹۲ هم چشم مردم اصفهان و مسافران نوروزی به زنده شدن زنده رود روشن نشد.
به سی و سه پل می روم تا حس و حال درونی مسافران نسبت به خشکی زاینده رود را جویا شوم. مسافران با حالتی بُهت زده به تماشای پیکر بی جان زاینده رود نشسته اند و برای آن ها باورکردنی نیست که زنده رود، این فرزند برومند اصفهان، امروز به این وضعیت افتاده و مردم شاهد مرگ بی سر و صدای آن هستند.
امواج زاینده رود امسال چشم مسافران را نوازش نمی کند و آن ها با دیدن پیکر ترک خورده زنده رود شوکه می شوند. قایق هایی که روزی، مردم را سوار بر دامان زاینده رود می کرد، امروز در گوشه ای از ساحل کز کرده اند. دیگر از هیاهوی پرندگان و مرغان دریایی که سواحل شمال کشور را برای ما تداعی می کردند خبری نیست و گهگاهی تنها چند کلاغی که بر فراز زاینده رود در حال پرواز هستند دیده می شود. نسیم بهاری که روزی نوازش گر صورت ما بود، حالا طوفان شنی به پا می کند و گرد غم را بر سر مسافران می پاشد...
کارون خودمون با اون آب گل آلودش از اینجا بهتره
افشین ۳۱ ساله که به همراه خانواده اش از اهواز به اصفهان آمده از خشکی زاینده رود گله می کند و می گوید: "ما این همه راه را از اهواز کوفتیم اومدیم اصفهان که یه آب و هوایی عوض کنیم، دیدیم اینجا که هیچ آبی نیست و پر از گرد و خاکه. قرار بود وقتی رسیدیم به یه سری از فامیل ها هم زنگ بزنیم که به اصفهان بیان و به جمع ما اضافه بشن، ولی وقتی دیدیم زاینده رود خشکه دیگه به اونا زنگ نزدیم؛ گفته بودن برای عید آب رو باز می کنن ولی حالا خودمون هم از اومدن به اصفهان پشیمون شدیم. همون کارون خودمون با اون آب گل آلودش از اینجا بهتره. واقعاً اصفهان زبانزد کل شهرهای ایرانه. یه اصفهان بود و یه زاینده رود و سی و سه پل. ولی حالا مسافرا باید بیان کنار خاک بشینن و از خاک ها و رودخونه خشک شده عکس بگیرن."
آدم میاد اصفهان و می بینه زاینده رود خشک شده، مات و مبهوت می مونه
سارا ۳۰ ساله اهل شیراز که به همراه همسر و دو فرزندش، اصفهان را برای گذراندن تعطیلات نوروز انتخاب کرده می گوید: "از دور که رودخونه را دیدیم اصلاً باورمان نمی شد که این همون زاینده رود باشه. اومدیم سی و سه پل، دیدیم رودخونه خشکه خیلی ناراحت شدیم، اتفاقاً همین الآن داشتیم با همسرم درمورد خشکی زاینده رود صحبت می کردیم. همه افتخار اصفهان به زاینده رودش بود، چند سال قبل که اومدیم اصفهان، اصلاً نمی شد اینجا نشست. خیلی منظره زیبایی داشت، پر از خرچنگ های بزرگ بود. ولی الآن که آدم میاد اصفهان و می بینه زاینده رود خشک شده، مات و مبهوت می مونه."
هیچ فرد و استانی حق نداره مالکیت آب کوه و سرچشمه ای را متعلق به خودش بدونه
محمد ۵۵ ساله اهل کرج که به همراه دختر و همسرش به اصفهان آمده می گوید: "خشک شدن زاینده رود واقعاً اسَفناکه، اینجا یه رودخونه فصلی نبوده که بعضی اوقات سال آب داشته باشه و حالا بگیم خشک شده، سالیان سال بوده که آب توی این رودخونه جاری بوده. هیچ فرد و استانی حق نداره مالکیت آب کوه و سرچشمه ای را متعلق به خودش بدونه. مثلاً شما حساب کن رودخونه کارون که از کوه های استان چهارمحال و بختیاری سرچشمه می گیره، حالا بالادستی ها بگن چون از کوه های ما سرچشمه می گیره پس خوزستان هیچ حقی برای آب کارون نداره و بذارن کارون هم خشک بشه.
من نمی دونم بی کفایتی مسوولان یا چه چیز دیگه ای باعث شده این رودخونهی زیبا خشک بشه، ولی مسوولان شهر باید خجالت بکشند که چرا این رودخونه را به وضعیت قبلش برنگردوندن. طبیعت بکری که سالیان سال تو حاشیه زاینده رود بود نابود شده، اصلاً دیگه طبیعتی باقی نمونده که مردم بخوان از اون لذت ببرن، حیات پرندگان و محیط زیست و کشاورزی لطمه خورده. مردم اصفهان هم از لحاظ روحی آسیب دیدن. اینجا دیگر زنده رود نیست، مرده رود است. اصلاً زنده بودن اصفهان به زاینده رود بود که از بین رفت."
از مسافرت به اصفهان پشیمون شدیم
مهسا ۲۸ ساله ساکن قم که به همراه همسر و فرزندش برای گذراندن تعطیلات نوروز به اصفهان آمده خیلی جدی می گوید: "از مسافرت به اصفهان پشیمون شدیم، فکر نمی کردیم رودخونه خشک باشه. وقتی اومدیم دیدیم این طوریه خیلی جا خوردیم.
ما بیشتر به خاطر زاینده رود بود که به اصفهان اومدیم، چون اصفهان بدون زاینده رود هیچ صفایی نداره. قرار بود دو سه روزی اصفهان بمونیم ولی حالا تصمیممون عوض شد و می خوایم بریم مشهد."
آب که تو رودخونه نباشه، انگار اومدی تو کویر بی آب و علف
مهدی ۳۲ ساله اهل همدان که با دوستانش به اصفهان آمده می گوید: " آب که تو رودخونه نباشه چه فایده، انگار نه انگار. اصلاً انگار اومدی تو کویر بی آب و علف. اگه می دونستم رودخونه خشکه اصلاً نمیومدم، چون اصلاً ارزش اومدن نداره. خوبی و قشنگی سی و سه پل به آب داشتنش بود، حالا که خشک شده دیگه ارزشی نداره. به نظرم اگه همه این توریست ها و مسافرها می دونستن زاینده رود خشک شده اصلاً به اصفهان نمیومدن، چون مردم بیشتر به خاطر زاینده رود و طبیعت حاشیه اونه که به اصفهان میان."
فکر نمی کردیم مسوولای شهر بزرگی مثل اصفهان نتونند وضعیت آب رودخانه را به حالت قبل برگردانند
مرجان ۴۵ ساله اهل اردبیل که به همراه همسر و سه فرزندش به اصفهان آمده می گوید: "خب اصفهان یه شهر تاریخیه و بین شهرهای ایران خیلی معروفه. ما نمی دونستیم که زاینده رود خشک شده. وقتی رسیدیم اصفهان، اولین جایی که اومدیم همین سی و سه پل بود. خیلی جا خوردیم دیدیم رودخونه معروف زاینده رود خشک خشک شده، عین کویر.
از چند نفر از همشهری های شما پرسیدیم، گفتن که رودخونه خیلی وقته به این وضع دراومده و البته خیلی هم ربطی به خشکسالی نداره. اما جداً فکر نمی کردیم مسوولای شهر بزرگی مثل اصفهان نتونند وضعیت آب رودخانه را به حالت قبل برگردانند."
وقتی دیدم زاینده رود خشک شده خیلی تو ذقم خورد
پارسا ۲۱ ساله ساکن تهران که به همراه پدر و مادر و برادرش، اصفهان را برای گذراندن تعطیلات نوروز انتخاب کرده می گوید: "من خیلی تعجب کردم که آب زاینده رود خشک شده، یعنی اون چیزی که از زاینده رود تو ذهنم بود این بود که الآن که اصفهان می یام زاینده رود شب های باصفایی داره، طبیعت بکر و زیبایی داره و آدم از دیدن خرچنگ ها و ماهی هایی که کنار آب می یان لذت می بره.
وقتی اومدم دیدم زاینده رود این طوری شده خیلی تو ذقم خورد. البته اصفهان جاهای تاریخی زیبایی مثل منارجنبان و چهلستون و عالی قاپو داره ولی سی و سه پل و زاینده رود یه چیز دیگه ای بود."
انگار شهر اصفهان مرده ست
رویا ۳۰ ساله ساکن تهران که به همراه همسر و دو فرزند و خانواده همسرش به اصفهان آمده می گوید: "همین الآن که داشتیم از کنار رودخونه رد می شدیم بحث ما همین خشکی زاینده رود بود. خیلی ناراحت کننده ست و احساس بدی پیدا کردیم که رودخونه به این وضعیت دراومده. اینجا یه موقعی یه رودخونه زیبا بود ولی حالا چیزی جز گرد و خاک اینجا نیست. چند سال پیش که اصفهان اومدیم زاینده رود آب داشت، ولی حالا فکر کنم یه سالی باشه که رودخانه به خودش آب ندیده باشه. انگار شهر اصفهان مرده ست یعنی اصلاً نشاط نداره. ما خودمون هم همین حس رو پیدا کردیم. از مسافرت به اصفهان پشیمون شدیم، چون ما فقط اومدیم زاینده رود را ببینیم ولی الآن که خشکه اصلاً به درد نمی خوره. حالا که اومدیم سی و سه پل، مدام بچه ها می گن اینجا کجاست ما رو آوردین، بریم تو ماشین و بریم یه شهر دیگه."
چیزی جز یه خاطره از زاینده رود باقی نمونده
رسول ۲۵ ساله از بوشهر که با تعدادی از دوستانش، اصفهان را برای گذراندن تعطیلات نوروز انتخاب کرده می گوید: "ما فقط به خاطر آب و هوا و زاینده رود بود که اصفهان را برای سفر انتخاب کردیم، چون گفته بودن آب زاینده رود رو برای عید باز می کنن ولی حالا که اومدیم می بینیم رودخونه خشکه و عین کویره و آب رو هم باز نکردن. به نظرم اگه هر کدوم از اصفهانی ها بیان و یه لیوان آب توی رودخونه بریزن مسوولای شهرتون یه کم به خودشون می یان و یه فکری برای این رودخونه قشنگ که حالا چیزی جز یه خاطره ازش باقی نمونده می کنن."
دیدنش اعصاب آدمو خورد می کنه
مریم ۱۸ ساله ساکن کرج که با همسرش به اصفهان آمده می گوید: " از اومدن به اصفهان پشیمون نیستیم ولی خوب آدم ناراحت میشه که می بینه این رودخونه با این قدمت تاریخی به این وضع دراومده. ما تو تلویزیون که دیده بودیم این طوری نبود. الآن اومدیم ناهارمون را اینجا بخوریم به دهنمون زهر شد، یه قاشق غذا می خوردیم یه نگاه به رودخونه خشک شده می کردیم.
خب هر کس باشه غصه اش می شه، اصلاً نمای خوبی نداره. اینجا یه روزی رودخونه بوده و نشاط و شادابی برای مردم ایجاد می کرده ولی حالا به این وضعیت دراومده و دیدنش اعصاب آدمو خورد می کنه."
بی اعتماد به زاینده رود می نگرم، نمی دانم آیا زمانی خواهد رسید که دوباره آب حیات در رگ های خشکیده پیکر بی جان زاینده رود جاری شود و آن را زندگی دوباره ای بخشد یا هرگز آن زمان را نخواهم دید؟؟؟...
