كافي است به آمار و ارقام پزشكي قانوني درباره كشته شدگان و مجروحان سفرهاي نوروزي نگاهي بيندازيد. آمار بالاي تصادفات اين ايام را به كام تمام هموطنان تلخ ميكند و حتي قلب رهبر فرزانه انقلاب را به درد ميآورد. اين در حالي است كه پيشگيري و كاهش آمار تصادفات جادهاي امر غير ممكني نيست.
سفرهاي نوروزي را ميتوان سين هشتم سفره هفت سين دانست. تعطيلات نوروزي و آغاز سال تازه بهترين فرصت براي تجربه تازه هاست و ميتوان از رهگذر سفرهاي بسيار، پختگي را تجربه كرد. اما گاهي وقتها همين خامي كار دستت ميدهد و براي پخته شدن بايد هزينههاي گزافي را بپردازي؛هزينهاي كه به قيمت تصادف، از دست دادن سلامتي و حتي مرگ و از دست دادن عزيزان تمام ميشود.
علل تصادفات نوروزي
اگر بخواهيم كمي كارشناسانهتر به بحث تلخ تصادفات نگاه كنيم در مييابيم كه علتهاي اين اتفاق به دو دسته كلي تقسيم ميشود. پس بديهي است كه به تناسب علتها بايد توصيهها و راهكارهاي پيشگيري از تصادفات جادهاي را هم به دو دسته كلي تقسيم كرد. گره كور كاهش آمار تصادفات از يك سو در دست مسئولان و از سوي ديگر به مردم و بياحتياطي و بيتوجهي به قوانين راهنمايي و رانندگي بر ميگردد.
تكليف قانون براي كاهش تصادفات
اگر سري به قانون برنامه پنجم توسعه بزنيد با تبصرههايي مواجه ميشويد كه دولت را موظف كرده ميزان تصادفات و سوانح جادهاي را كاهش دهد. مطابق بند ۳ ماده ۱۶۳ قانون پنجم توسعه تا پايان اين برنامه ميزان تصادفات جادهاي را هر سال ۱۰ درصد كاهش دهد به گونهاي كه تا پايان برنامه ميزان مرگ و مير ناشي از اين حوادث به نصف كاهش يابد. براي بررسي اين روند اما كافي است به آمار و ارقام ارائه شده از سوي پليس راهنمايي و رانندگي و سازمان پزشكي قانوني مراجعه كرد. سالانه ۲۳ تا ۲۷ هزار نفر بر اثر تصادفات جادهاي كشته و حدود ۳۰۰ هزار نفر مجروح ميشوند. اين در حالي است كه آمار شهدا و مجروحان هشت سال دفاع مقدس نيز از همين حدود تجاوز نميكند. از سوي ديگر به گفته رئيس دانشگاه علوم پزشكي تهران، كشور ما در حوزههاي ضايعات نخاعي در رتبههاي اول جهاني قرار دارد. عوامل مهم در كاهش آمار تصادفات ايمني وسائل نقليه، ايمني شبكه معابر، توسعه حمل و نقل عمومي و سرعت در امداد و نجات است كه پيشرفت در هركدام از اين عوامل ميتواند ضعف عامل ديگر را جبران كند.
جادههاي نا امن
يكي از مقصرين اصلي اين تصادفات اما جادههاي ناايمن هستند. ايمني راهها از وظايف اصلي وزارت راه و ترابري است كه هنوز در بسياري از خطوط مواصلاتي به طور جدي اجرايي نشده است. به گفته محمود مظفر براساس آمارهاي سازمان امداد و نجات هلال احمر، محور نائين- اصفهان پرخطرترين جاده كشور در امسال بوده است.
خودروهاي نا ايمن
يكي از عوامل مهم ديگر در تصادفات و سوانح جادهاي تردد خودروهايي است كه از ايمني لازم برخوردار نيستند. در حوادث جادهاي ميتوان به روشني ردپاي خودروهاي غير استاندارد را مشاهده كرد كه اين مهم نيازمند نظارت بهتر و سختگيري بيشتر وزارت صنايع بر خودروسازان است. روز گذشته نيز سردار احمدي مقدم، فرمانده نيروي انتظامي در ديدار جمعي از دستاندركاران سفرها و خدمات نوروزي با رهبر معظم انقلاب ضمن ارائه گزارش عملكرد نيروي انتظامي گفت: انتظار اين است كه خودروسازان نيز براي ايمني بيشتر خودروها تلاش جديتري انجام دهند.
سرعت در امداد رساني به حادثهديدگان
هر چند ميزان سرعت امداد رساني به حادثه ديدگان ناشي از سوانح جادهاي تأثيري در ميزان تصادفات ندارد اما با كاهش ضايعات و پيشگيري از آسيبهاي جدي به طور معناداري مرتبط است. به گفته دبير كل جمعيت هلال احمر اين جمعيت براي ارائه خدمات امدادي به بيش از ۳۰ ميليون نفر برنامهريزي كرده است و ۲ هزار پايگاه اين سازمان از ۲۴ اسفند ماه كار خود را آغاز كرده و تا صبح روز ۱۷ فروردين آماده خدمترساني به مردم هستند. رئيس سازمان امداد و نجات نيز با اشاره به تمهيدات ويژه براي پوشش همهجانبه طرح نوروزي افزود: امسال با در نظر گرفتن هزار و ۲۱۹ پايگاه موقت و سيار، ۱۴۶ هزار و ۶۴۰ نيروي عملياتي و ۱۷ بالگرد، رشد ۵۱ درصدي را در طرح نوروزي داشتهايم.
توسعه حمل و نقل عمومي
با توسعه حمل و نقل عمومي و به خصوص حمل و نقل ريلي به عنوان يكي از ايمنترين راههاي سفر ميتوان از حجم سفر با خودروهاي شخصي كاست و به اين ترتيب به ميزان قابل ملاحظهاي ميزان تصادفات جادهاي را كاهش داد.
نقش مردم در بروز حوادث و سوانح
در اين ميان اما نميتوان از سهم مهم و تأثيرگذار خود مردم در ميزان حوادث و سوانح به سادگي گذشت. بر اساس پژوهشهاي انجام شده روي حوادث جادهاي در ايران عوامل تصادفات رانندگي از چهار ناحيه انسان، جاده، وسيله نقليه و محيط مورد شناسايي قرار گرفته است. انسان مهمترين مقصر سوانح است و ناديده گرفتن مقررات و خطاهاي رانندگي، خستگي و خواب آلودگي، مصرف مواد مخدر و الكل، رانندگي در نور كم و سرعت غيرمجاز از جمله موارد شايع عامل انساني در تصادفات هستند.
رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي
بيترديد رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي كليد طلايي كاهش سوانح و حوادث جادهاي است. هميشه ميتوان از مسير هم به اندازه مقصد لذت برد و به قول معروف دير رسيدن بهتر از هرگز نرسيدن است. از همين رو سرعت غير مجاز و بيتوجهي به هشدارهاي پليس سهم عمده تخلفات در ايجاد تصادفات جادهاي را به خود اختصاص ميدهد. پرهيز از سرعت و سبقت غير مجاز نيز يكي از اساسيترين نكات است.
پشت فرمان چرت نزنيد
پرهيز از رانندگي در حالت خواب آلودگي نيز يكي از توصيههاي كليدي كارشناسان به رانندگان خودروهاي شخصي در سفر است. بر اين اساس لازم است تا افراد پس از چند ساعت رانندگي در جاي امني توقف كرده و مدتي استراحت كنند.
مجهز سفر كردن
به همراه داشتن وسايل ايمني و مجهز بودن به تجهيزات لازم همانند زنجير چرخ و حتي همراه داشتن مواد غذايي خشك يكي از توصيههاي ديگري است كه در صورت بروز شرايط خاص ميتواند تبعات بروز حوادث را كاهش دهد تا سفر نوروزي به يكي از بهترين خاطرات زندگيمان تبديل شود نه خاطرهاي تلخ كه يادآورياش برايمان زجر آور است.
