وقف سنتي اقتصادي و جلوهاي از مشاركت اجتماعي مردم در اداره امور جامعه است كه كاركردهاي فرهنگي، سياسي و حتي بينالمللي نيز بر آن مترتب است. از طرفي بخشي از افراد جامعه به لحاظ اثرگذاريشان ميتوانند طلايهداران اين سنت حسنه باشند. «اعظم غلامزاده بيز»، اهل و ساكن گچساران، كارشناس ارشد جامعهشناسي و معلم اين رشته در دبيرستانهاي شهر خود است. او انتخاب راه وقف و نيت خاص آن را كه فراهم كردن سرپناه براي دختران و زنان بيسرپناه است، ثمر آشنايياش با مشكلات اجتماعي ميداند كه حاصل تخصص و ۱۴ سال سابقه تدريس در دبيرستانها است. غلامزاده، ۳۳ ساله است و از اين لحاظ جزو جوانترين واقفان كشور به شمار ميرود. او يك فرزند دارد و در صورت توفيق، براي دوباره وقف كردن تأكيد دارد. گفتوگوي «جوان» را با اين واقف جوان ميخوانيد.
خانم غلامزاده! درباره وقفي كه انجام داديد كمي صحبت ميكنيد؟اين موقوفه زميني است به مساحت ۲۰۰ مترمربع با كاربري مسكوني واقع در شهرستان گچساران كه حدود ۳۰ ميليون تومان ميارزد.
هرچند فهم نيتهاي خير سخت نيست اما بهتر است از زبان خودتان بشنويم. از اين وقف چه نيتي داشتيد؟اين زمين براي دختران و زنان بيسرپرست و نيازمند كه سرپناه ندارند، وقف شده است.
چه شد كه با اين نيت دست به وقف زديد؟قبلاً در يك دبيرستان دولتي شبانه روزي تدريس ميكردم. اغلب افرادي كه آنجا تحصيل ميكردند، از نظر مالي ضعيف بودند. يا پدر و مادر نداشتند يا پدر و مادرشان قدرت تهيه سرپناه براي آنان را نداشت. اين مسئله من را تحت تأثير قرار داد و از همان وقت دوست داشتم بتوانم براي اين افراد كاري كنم.
خانوادهتان با اين كار شما مخالفتي نكردند؟نه، با اينكه همه در جريان كارم بودند اما هيچ كدام مخالفتي نداشتند. از بچگي خانوادهام حتي از صبحانهاي كه خودمان ميخورديم ميدادند تا براي همكلاسيهاي فقير و ندارمان ببريم. معتقدم زمينه ذهني كار خير از خانواده نشأت ميگيرد. مادرم هميشه از هر چيزي كه داشتيم سهمي هم براي دوستان و همكلاسيهايمان در نظر ميگرفت.
تعريف شما از وقف چيست؟وقف مصداق چيزي است كه انسان در راه رضاي خدا ميبخشد. همين فكر كه در راه رضاي خدا آن را ميدهد لذتبخش است بنابراين حتي اگر از بهترين چيزش هم بگذرد به انسان آرامش ميدهد.
به نظر شما گذشتن از مال سخت نيست؟سخت است ولي براي من سخت نبود و من خوشحال بودم. چون در زندگي هيچ چيز براي انسان نميماند و بعد از مرگ چيزي با خود نميبرد.
چرا اين سرمايه را براي آينده فرزندتان نگه نداشتيد؟مطمئنم كه خدا روزي فرزندم را ميدهد و به زندگي خودم و فرزندم كمك ميكند.
خانم غلامزاده! شما فرد پولداري هستيد؟نه، پولدار نيستم. زماني كه نيت كردم اين زمين را وقف كنم، تنها سرمايه زندگيام بود.
آيا اين تفكر كه واقفان افراد پولدار جامعهاند درست است؟نه، اين تفكر درستي نيست. انسانها با نيت و اعتقادشان زندگي ميكنند. اگر اعتقادات يك فرد قوي باشد، ميتواند از هر چيز بزرگي بگذرد. مردم به اين دليل چنين تفكري دارند كه با زندگي واقفان آشنايي ندارند. تا قبل از اين من هم فكر ميكردم واقفان ثروتمندند، در حالي كه خودم تنها سرمايه زندگيام را وقف كردم.
ساخت اين زمين را خودتان تقبل كردهايد يا بر عهده سازمان اوقاف است؟خودم ميسازم و بعد تحويل سازمان اوقاف ميدهم.
نظرتان درباره اينكه موقوفه شما در مسيري غير از نيتتان صرف شود، چيست؟اگر باز هم استفادهكنندگان نيازمند باشند خوشحال ميشوم اما اگر بفهمم كسي استفاده كرده كه نياز ندارد، علاوه بر اينكه ناراحت ميشوم و در توصيهام به ديگران تأثير ميگذارد، نظرم هم نسبت به سازمان اوقاف عوض ميشود.
چه مسيري را در تربيت فرزندتان انتخاب كردهايد تا او هم به كار خير تشويق شود؟سعي ميكنم از همين ابتدا كه دخترم ۵/۳ ساله است، يادش بدهم كه وسيلههايش را به ديگراني كه ندارند بدهد يا وسايل و اسباببازيهايي را كه لازم ندارد، با ميل خودش به ديگران و كساني كه احتياج دارند ميبخشم. علاوه بر اين از همين الان با مسائل قرآني آشنايش ميكنم. در رفتارش ميبينم كه او هم علاقهمند شده و با دقت به قرائت قرآن و اذان گوش ميدهد. از طرفي روزي حلال هم روي روحيهاش تأثير ميگذارد و گرايشش را به كار خير بيشتر ميكند كه من بر اين مسئله تأكيد دارم.
به نظر شما براي معرفي سنت حسنه وقف به مردم چه كارهايي بايد صورت بگيرد؟هفته وقف خيلي اقدامات خوبي ميشود كه بايد ادامه پيدا كنند. اگر اقشار تأثيرگذار جامعه مثل معلمان و واعظان با آثار اقتصادي و بركات اجتماعي وقف آشنا شوند، آنها هم به نوبه خود سر كلاس درس، در ميان جمع همكاران و محيط كارشان اين مسئله را به آنها منتقل ميكنند. من در سخنرانيهاي محرم و صفر، در جلسات بعد از نماز در مساجد يا در جلسات خاص نشنيدهام در مورد وقف صحبت و به آن پرداخته شود.
فكر ميكنيد اثرات اجتماعي و اقتصادي وقف چيست كه در اسلام بر انجام آن تأكيد شده است؟وقف فقر و نداري را از بين ميبرد و از مشكلات اجتماعي ناشي از فقر مثل طلاق و اعتياد جلوگيري ميكند. اگر با كار خير يك نفر فقط يك نفر هم نجات پيدا كند و آن يك نفر، يك نفر ديگر را نجات دهد، همينطور تعداد زيادي نجات پيدا ميكنند.
به نظر شما علت بيتوجهي مردم به سنت وقف در سالهاي اخير چيست؟وقف را خيليها ميشناسند ولي همه به كاركردهاي مثبت آن اعتقاد ندارند. علتش هم بياعتمادي به سازمانهاي دولتي متولي امور وقف است كه نتوانستهاند موقوفهخواري را ريشهكن و دست سودجويان و فرصتطلبان را از باقيات الصالحاتي كه مردم در راه خدا بخشيدهاند، كوتاه كنند.
