سالها پيش كارشناس و ميهمان يك برنامه زنده تلويزيوني بودم. بنا بود يكي از مسئولان مهم فرهنگي مملكت هم به برنامه بيايد و ما اساسي سؤال و جوابش كنيم، اساسي اساسيها! نه آن طوري كه «مرتضي حيدري» مقابل آقاي احمدينژاد دست به سينه مينشيند و فقط نقش كاتاليزور و تأييدكننده دارد!
وقتي من به استوديو رسيدم، يك «تاريخ بيهقي» زير بغلم بود. تهيهكننده و مجري مشهور برنامه پرسيدند: اين براي چيه؟ گفتم: با مسئوليت مهم ايشان، ميخواهم جلوي ميليونها بيننده لاي اين كتاب را باز كنم. بگويم شما فقط يك خط اين كتاب رو از رو بخوان! بگذاريد مردم بدانند سطح سواد يك مسئول ارشد فرهنگيشان چقدر است! اما داد تهيهكننده درآمد. گفتم: باشد. بخش بر دار كردن حسنك را از قبل علامت ميگذارم. همان را ميآورم. آن را كه ديگر بايد بتواند بخواند. اگر نه، چطور بر چنين مسئوليتي تكيه زده. اما باز هم تهيهكننده و مجري همصدا مخالفت كردند. مجري كه از دوستان قديميام بود، گفت: حسين جان! يقين كن اين بنده خدا شعرهاي «قيصر امينپور» را هم نميتواند بيلكنت و اشكال بخواند. اذيتش نكن. مدير و آدم خوبي است و... از اين حرفها. گفتم: برادر من! اين كافي نيست. برود مدير صنعتي شود، مدير ورزشي يا هر جاي ديگر. آنكه به اين عرصه ميآيد بايد...
دردسرتان ندهم. نشد و آن كار را نكرديم. حالا چند روز پيش يك خبرگزاري، گزارشي را به نقل از وزارت آموزش و پرورش منتشر كرد. آنجا مسئولان متفكر اين وزارتخانه فهرست مطولي از كتابها را رديف كرده و پيشنهاد دادهاند دانشآموزان ششم ابتدايي اين كتابها را مطالعه كنند. در شمار اولينهايش همين تاريخ بيهقي است و بقيه؛ «قابوسنامه» (تصحيح غلامحسين يوسفي)، «مثنوي معنوي» (تصحيح نيكلسون)، «لطايف الطوايف»(فخرالدين علي صفي)، «كيمياي سعادت» (امام محمد غزالي) و... و دهها كتاب مشابه ديگر. به راستي اين عزيزان در چه جهاني سير كرده و در كدام كشور زندگي ميكنند؟
لاالله الا الله! در سطح كارشناسي و كارشناسي ارشد هم بسياري از دانشجويان از پس اين كتب كه جزو متون تخصصي آنهاست، برنميآيند. حتي كتابخوانهاي حرفهاي اين حوزه هم كيمياي سعادت را كه دستشان ميگيرند، بدون راهنما و استاد قادر به پايان بردنش نيستند. اول بايد يكي به آنها بگويد چرا اين كتاب را امام به چهار بخش «ربع عبادات» و «ربع معاملات» و «ربع مهلكات» و «ربع منجيات» تقسيم كرده و... آخر دانشآموز ششم ابتدايي ما ميتواند «لطايف الطوايف» فخرالدين علي صفي را بخواند؟ يكي ديگر از كتابها هم «كليله و دمنه» بود. جالب آنكه در تمام موارد لطف كرده و مصحح را نيز معلوم كرده بودند، «كليله و دمنه» به تصحيح «مجتبي مينوي»! و دانشآموز ابتدايي بايد در آنجا بخواند:«... زينهار تادر ساختن توشه آخرت تقصير نكني كه بنيت آدمي آوندي ضعيف است و پر اخلاط فاسد، چهار نوع متضاد و زندگان آن را به منزلت عماري چنانكه بت زرين كه به يك ميخ تركيب پذيرفته و...» به خدا اين دوستان هم خيلي خجسته و خوشحالند!
