اخبار و گزارش های گاه به گاه رسانه ها افزایش درصدی کالاها را گوشزد می کنند وکم شدن قدرت خرید مردم، با قدم زدن در میان بازارهای شهر لمس شدنی است.
این بار قیمت ها نه به دلیل نزدیک شدن به شب عید نوروز که از ماه ها پیش رشد خود را آغاز کرد و به طور مستقیم بر اقتصاد خانواده ها تاثیرگذاشت.
دولت اما تصمیم گرفته است برای جبران فشار های وارد شده به مردم طی توافقاتی که با مجلس شورای اسلامی انجام داده به صورت نقدی و برای هر نفر بین ۷۰ تا ۱۰۰هزار تومان به عنوان کمک شب عید به کسانی که یارانه دریافت می کنند، بپردازد.
اما آیا می توان با پرداخت این مبلغ بالا رفتن قیمت ها را در شرایطی که برخی از اجناس به نسبت ماه های قبل از ۱۰ تا ۵۰ درصد افزایش داشته جبران کرد و آیا به طور کلی پرداخت پول نقد می تواند راهکار مناسبی برای کاهش فشاراقتصادی مردم باشد؟
تجربه پرداخت نقدی پول را می توان در همین سالهای در حال عبور مشاهده کرد.
اگرچه بالا رفتن قیمت ها و افزایش تورم دلایلی مختلفی دارد، اما بدون شک یکی از دلایل آن طی سال های اخیر رشد نقدینگی در بازار است.
سونامی افزایش قیمت در بازار از زمان اجرای فاز اول هدفمندی یارانه ها آغاز شد و این روند رشد تا حدودی منطقی و قابل پیش بینی نیز به نظر می رسید، اما با نوساناتی که در بازار ارز پیش آمد و افزایش فشار تحریم ها، قیمت ها در بازار به شکل افسار گسیخته ای خودنمایی کرد.
در این میان نقش پرداخت نقدی یارانه ها را نباید در ایجاد تورم نادیده گرفت، اگر چه بسیاری از اقتصاددانان، رشد حجم پول و نقدینگی در یک اقتصاد را به خودی خود بد نمیدانند و معتقدند: در صورتی که این افزایش، با رشد اقتصادی کشور متناسب و هماهنگ باشد، حتی وجود آن لازم است، اما با توجه به کاهش روند رشد اقتصادی کشور و رسیدن آن به سطوح پايين در برآورد و گزارشهای اخیر، شتاب گرفتن نقدینگی پدیدهای محسوب می شود که به نظر میرسد تنها به افزایش سطح قیمتها و کاهش قدرت خرید در کشور منجر شده است.
بررسی آمارها مشخص میکند که نقدینگی در ۸ ماهه ابتدایی سال ۹۱، به میزان ۷۲ هزار میلیارد تومان افزایش داشته و از رقم ۳۵۲ هزار میلیارد تومان در پایان اسفند سال ۹۰، به رقم ۴۲۴ هزار میلیارد تومان در آبانماه رسیده است. به همین ترتیب حجم این متغیر پولی در بازه ۸ ماهه، با رشدی معادل ۳/۲۰ مواجه بوده است.
این رشد نقدینگی در شرایطی که تولید در کشور با مشکلات متعدد دست و پنجه نرم می کند بدون شک موجب می شود توزيع درآمد به نفع طبقات غیرمولد صورت گیرد.
در این شرایط قیمت ها مجدد با افزایش مواجه خواهد شد و از طرفی فاصله طبقاتی بین دهک ها به طور نهفته بیشتر خواهد شد.
در حال حاضر بیش از ۷۴ میلیون ایرانی ماهانه یارانه نقدی ۴۵۵۰۰ تومانی را دریافت میکنند. براساس اعلام مسئولان دولتی، دولت ماهیانه حدود ۳۴۰۰ میلیارد تومان یارانه نقدی به ایرانیان پرداخت میکند.
حال در نظر بگیرید با پرداخت این کمک باز هم حجم نقدینگی افزوده خواهد شد و این درست در زمانی است که به واسطه بیشتر شدن تقاضا باید روی بازار کنترل بیشتری صورت بگیرد. نباید از یک سوراخ دوباره گزیده شویم. تزریق پول در مقابل عرضه محدود یعنی بحران جدی تر!
مطمئناً اگر پول واریز شود و بنگاهها و دلالان اقتصادی آن را بمکند، عایدی مردم قابل توجه نخواهد بود.
به نظر می رسد این کمک نقدی نوعی فرار به جلو باشد، حل مشکل کوه از قله و نه از دامنه. نظارت و مدیریت بازار باید استراتژی نخست باشد و سپس می توان در مورد راهکارهای افزایش قدرت خرید مردم به بحث نشست.
