«سر به مهر» فيلمي كه عشق را به نماز گره مي‌زند

الناز خمامي زاده

در ميان فيلم‌هاي بسياري كه سالانه حول محور خيانت و عشق ساخته مي‌شوند «‌سربه مهر» از نادر فيلم‌هايي است كه موضوع عشق را اين بار نه به خيانت بلكه به نماز و دغدغه‌هاي متداول انساني براي ابراز ايمان گره زده است. فيلم داستان دختري است كه بار مشكلات بسياري را در زندگي مجردي خود بر دوش مي‌كشد. او خجالتي است و شديدا از كمبود اعتماد به نفس رنج مي‌برد. او راه گريز از مشكلات و مصائبش را وبلاگ‌نويسي و به اشتراك گذاشتن گره‌هاي زندگي خود مي‌داند؛ در اين بين گاه از سوي خوانندگان وبلاگش نظراتي را نيز دريافت مي‌كند اما هيچ يك به كارش نمي‌آيد و او را از تيرگي مشكلاتي كه به آن دچار است بيرون نمي‌آورد تا جايي كه در يكي از سكانس‌هاي فيلم كه مشكلاتش را براي خوانندگان به اشتراك مي‌گذارد جملاتش را با اين عبارت به پايان مي‌رساند كه لطفاً هيچ نظري نگذاريد... او به عنوان شخصيتي كه پيشتر حتي يكي از دوستان نمازخوانش را به سخره مي‌گرفته است در تغيير مسيري آني با خدا قرار مي‌گذارد كه نماز بخواند و در عوض خرده مشكلات زندگي‌اش اعم از پيدا كردن كاري مناسب و ازدواج حل شود. اين اتفاق براي او مي‌افتد و دوستي با خدا بهتر از دوستي غير مستقيم او با انسان‌هاي خدا برايش نتيجه بخش مي‌شود. . . هر‌چند موضوع اصلي فيلم دغدغه‌هاي دروني او براي ابراز دين و شهامت ابراز نماز خواندنش است. موضوعي كه به نظر مي‌رسد گره‌هاي فيلم براي طرح آن چندان قوي طراحي نشده است! دختر در مواجهه با نامزدش شجاعت لازم را براي ابراز نماز خواندن ندارد؛ اما تماشاگر نامزد او را شخصيت بي‌دين و متجردي نمي‌بيند تا با حس دشواري او در بيان حقيقت همذات‌پنداري كند. مردي كه خصيصه‌هاي دين محور شخصيتي خود را در نحوه برخورد با دختر و نيز آن سكانس از فيلم كه جا به جايي اثاثيه منزلش با آسانسور آپارتمان را جايز نمي‌داند بروز مي‌دهد. اين مرد شخصيتي معتقد است.

او كنتراست شخصيتي چنداني با شخصيت دختر ندارد و از اين حيث شك و ترديدهاي شخصيت اول فيلم براي ابراز دينش به همسر آينده خود و ترس از دست دادن او از نكات باور‌ناپذير فيلم بود. يكي ديگر از گره‌هاي فيلم تلاش دختر براي پيدا كردن مكاني به غير از خانه شخصي‌اش براي اداي فريضه نماز بود. بي‌شك براي دختري آن هم از طبقه پايين اجتماعي راه‌هاي فراواني براي گريز از چنين موقعيتي را مي‌توان يافت. پناه بردن به مسجد يا حتي حياط خانه همسايه يا هر مكان ديگري ملموس تر و باور‌پذير‌تر از گريز زدن هر دمگاهي او به فرودگاه است. با وجود همه اين نواقص فيلم «سر به مهر» را مي‌توان اثري قابل قبول از جنس سينماي دين محور دانست. فيلمي كه در پايان همه آن چيزي را كه تماشاگر در انتظارش بود در بر داشت. دختر دين و نمازش را به نامزدش ابراز و پاسخ و شريك آينده زندگي خود را دريافت كرد؛ پاسخي كه ضمانت به تحقق پيوستن ازدواج بود اما او در سكانس آخر مناجات با خدا را به پاسخ به همسر آينده‌اش ترجيح داد.