فارس: با اعلام خبر کشته شدن آخرین گروگان نروژی در حادثه گروگانگیری پایگاه ان امیناس، عملا پرونده این حادثه بسته شده است. البته گروگانگیری در پایگاه ان امیناس، وابسته به شرکت استات اویل، عملا با عملیات آزادسازی خونین گروگانها به پایان رسیده بود اما مشخص نبودن سرنوشت تعدادی از گروگانها، مخصوصا گروگانهای نروژی سبب شده بود تا این پرونده همچنان به صورت مفتوح باقی بماند.
اگرچه مقامات غربی و حتی رسانههای کشورهای اروپایی درگیر در حادثه گروگانگیری الجزایر علاقهای به بررسی این پرونده خونین ندارند اما این حادثه پیامهای زیادی برای مخاطبان بین الملل خود داشت.
شکست امنیتی غرب در الجزایر
از زمان آغاز حادثه گروگانگیری در پایگاه ان امیناس در ماه ژانویه، مقامات غربی اطلاعات صحیح و موثقی از وضعیت گروگانها و گروگانگیران نداشتند. حتی تا زمان پایان حادثه گروگانگیری تعداد دقیق گروگانها، ملیت آنها و نحوه وقوع حادثه مشخص نبود. بعدها در بیانیه پایانی منتشر شده توسط دولت الجزایر مشخص شد که گروگانگیرها ۳۲ تن بودند که سه تن از آنها الجزایری و متخصص در ساخت بمب و مواد منفجره بودند و از یکی از کشورهای همجوار الجزایر وارد این کشور شدند.
نکته قابل تامل اینکه علاوه بر شهروندان الجزایری، اتباعی از کشورهای کانادا، هلند، لیبی، تونس، یمن، مصر، سوریه و مالی در بین گروگانگیرها بودند و بیشتر آنها از کشورهای همجوار وارد الجزایر شده بودند.
در طول مدت گروگانگیری بارها مقامات انگلیسی، نروژی و فرانسوی نسبت به ناآگاهی خود نسبت به وضعیت گروگانها اذعان کردند. ینس استولتنبرگ نخست وزیر نروژ و مقامات شرکت استات اویل بارها از نامشخص بودند و پیچیده بودن اوضاع در الجزایر سخن گفتند. مقامات انگلیسی نیز از خطرناک بودن اوضاع در الجزایر سختن میگفتند اما اطلاعات دقیقی در این خصوص ارائه نمی دادند. به عبارت بهتر باید گفت که مقامات غربی حتی با استفاده از ترفندهای پیچیده اطلاعاتی و امنیتی نتوانستند مختصات حادثه تروریستی در الجزایره را ترسیم کنند.
عدم ترسیم این مختصات امنیتی سبب سردرگمی مقامات غربی نسبت به حادثه در پایگاه امیناس شد. تنها مسئله ای که دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس بر آن تاکید داشت عدم مشخص بودن ابعاد حادثه بود. این در حالی بود که رسانه ها و خبرگزاری های غربی مانند فرانس ۲۴ اخباری مبنی بر کشته شدن گروگانهای انگلیسی در الجزایر مخابره می کردند.
عملیاتی که غرب را غافلگیر کرد
دقیقا سه روز پس از آغاز حادثه گروگانگیری در الجزایر شاهد اقدام نسجیده ارتش الجزایر در آزادسازی گروگانها بودیم. در این عملیات ارتش الجزایر ۳۴ گروگان و ۱۵ گروگانگیر کشته شدند! یعنی تعداد گروگانهای کشته شده بیش از دو برابر تعداد گروگانگیران بود. هرچند مقامات الجزایری وجود صدها گروگان در مقابل ۳۲ گروگانگیر را فاکتوری برای عادی جلوه دادن تلفات عملیات نجات خود می دانستند اما واقعیت امر این بود که عملیات آزادسازی اولیه اولیه گروگانها با شکست مواجه شد.
در این میان تلاش دستگاههای امنیتی غرب برای تشخیص هویت قربانیان عملیات نجات ارتش الجزایر بینتیجه بود. تنها خبری که از پایگاه امیناس مخابره شده بود به وجود دهها جنازه در این مرکز باز می گشت. بدون شک از دل این خبر نمی شد به اطلاعات دقیقی در خصوص قربانیان و ملیت آنها دست یافت!
در اینجا بود که مقامات نروژی و انگلیسی اعلام کردند که باید در انتظار شنیدن اخبار بدی از الجزایر بود. به عبارت بهتر دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس و ینس استولتنبرگ نخست وزیر نروژ افکار عمومی خود را برای شنیدن خبر مرگ گروگانها آماده کردند. اما این مقامات نتوانستند نسبت به کمکاریهای خود در خصوص حوادث الجزایر توجیه قانع کننده ای داشته باشند.
کشورهای غربی متفق القول بودند که الجزایر بدون اطلاع آنها عملیات نجات خونین گروگانها را آغاز کرده است. این در حالی بود که مقامات الجزایری اعلام کردند بهترین تصمیم ممکن را در مواجهه با گروگانها گرفته اند. حتی دولت ژاپن در این خصوص سفیر الجزایر را احضار کرد و مراتب شدید اعتراض توکیو را نسبت به عملیات نجات گروگانها اعلام کرد. آنچه مسلم است اینکه در عملیات نجات گروگانها میان کشورهای غربی و دولت الجزایر همکاریهای امنیتی لازم وجود نداشته است. در صورت وجود این همکاری امکان پیشگیری از تلفات وجود داشت. با این وجود این همکاری بین دولتی صورت نگرفت. البته می توان ادعای مقامات غربی مبنی بر عدم کنترل بر گروگانگیران را پذیرفت اما نمی توان عدم همکاری دستگاههای امنیتی الجزایر و غرب را توجیه کرد.
سکوت مقامات غربی در خصوص حادثه امیناس
در برهه فعلی شاهد سکوت مقامات غربی در خصوص واقعه امیناس هستیم. در این خصوص مقامات و حتی رسانه های کشورهای غربی به ابراز تاسف در خصوص کشته شدن گروگانها اکتفا می کنند. در کشور نروژ از ینس استولتنبرگ نخست وزیر تا کینگ هارالد پادشاه این کشور نسبت به کشته شدن شهروندان خود در الجزایر ابراز تاسف کرده اند اما هیچ یک از آنها علاقه ای نسبت به واکاوی و ریشه یابی حادثه گروگانگیری در پایگاه امیناس ندارند. به نظر می رسد مقامات کشورهای غربی باید به سه سوال اصلی در خصوص حادثه گروگانگیری در الجزایر پاسخ دهند؟
۱- نقش نقایص امنیتی پایگاه ان امیناس و عدم محافظت کامل از آن در وقوع حادثه گروگانگیری تا چه اندازه بوده است؟ آیا در صورت بیشتر بودن ضریب امنیت این پایگاه گازی اساسا حادثه گروگانگیری می توانست تحقق یابد؟
۲- آیا کنترل امنیتی صورت گرفته بر پایگاه گازی ان امیناس پس از حادثه کروگانگیری کافی بوده و به صورتی دقیق اعمال شده است؟
۳- آیاسطح همکاریهای امنیتی بین دولتهای غربی و کشور الجزایر در قبال حادثه گروگانگیری در امیناس مطلوب بوده است؟ اگر این مطلوبیت وجود داشته، عملیات خونین ارتش الجزایر بیشتر به کشته شدن گروگانها انجامید چگونه قابل توجیه است؟
در نهایت اینکه کشورهای غربی در جریان حادثه گروگانگیری در الجزایر شست سختی را هم به لحاظ نظامی و هم به لحاظ امنیتی پذیرفتهاند. به نظر میرسد هم اکنون مقامات غربی به جای واکاوی دلایل این شکست در حال فرار از آن و پاک کردن صورت مسئله هستند. رفتاری که قبلا نیز در بین سیاستمداران غربی سابقه داشته است.
