نرخ بیکاری در کهگیلویه و بویراحمد بالاست و مردم اين استان زرخيز كشورمان كه در سرچشمه رودهاي خروشان و دشت هاي سر سبز ، نشسته اند سالهاست چشم انتظار اقدامي مناسب از سوي مسئولان براي اشتغال زايي و ايجاد فرصت هاي برابر براي كاهش مشكلات اقتصادي اند ، كاري كه اگر در موعد مقرر انجام نشود موج مهاجرت ها براي جست و جوي كاري مناسب به استان هاي همجوار باعث برهم خوردن تعادل اشتغال و از بين رفتن فرصت هاي سرمايه گذاري مي شود. كلنگ كارخانه سيمان «سپو»ي دهدشت كه يكي از مصوبات دور دوم سفرهاي استاني هيات دولت بود ،در دهه فجر سال ۱۳۸۶ با حضور استاندار کهگیلویه و بویراحمد، نماینده مردم شهرستانهای کهگیلویه و بهمئی در مجلس شورای اسلامی، فرماندار کهگیلویه و تعدادی از مسوولین محلی،به زمين خورد و قرار بود اين كارخانه با مشارکت بخش خصوصی در زمینی به مساحت ۷۰ هکتار و با حجم سرمایه گذاری یک هزار و ۱۰۰میلیارد ریال اعتبار ريالي و ۱۸میلیون ۷۵۴ هزار یورو اعتبار ارزی احداث شود. اين كارخانه قرار بود با تولید روزانه سه هزار و ۳۰۰ تن و سالانه یک میلیون تن انواع سیمان پرتلند ، براي ۴۰۰نفر بطور مستقیم و براي بیش از ۶هزار نفر اشتغال غیر مستقیم ايجاد كند.طرحي كه قرار بود ظرف سه سال احداث شود ولي هم اكنون ۷ سال از آغاز مطالعات و ۵ سال از تاريخ كلنگ زني آن مي گذرد و هم اكنون تنها يك تابلو و يك محوطه فنس كشي شده است كه زمان مشخصي براي به بهره برداري رسيدن اش اعلام نمي شود.
۷ سال گذشت و هنوز...
پس از پنج سال از کلنگ زنی هنوز كار ساخت پروژه سیمان "سپوی" دهدشت به جايي نرسيده و در تعطیلات بسر می برد ، طرحي كه قرار بود عامل اشتغال جوانان بیکار دهدشتی باشد،در ماه هاي پایاني عمر دولت دهم هنوز محقق نشده است و مثل بسياري از مصوبات ديگر سفرهاي استاني دولت به اين استان از جمله طرح ساخت پتروشيمي «دهدشت» ناتمام، بر زمین مانده است.
ساخت كارخانه سیمان "سپوی" دهدشت وعده اي بود كه هيات دولت در دومين سفر خود به کهگیلویه و بویراحمد وعده داد و قرار بود ظرف سه سال به بهره برداري برسد و حالا پس از پنج سال از كلنگ زني هم اكنون تعطيل است و از دور همچون اثري باستاني به نظر مي رسد.
مطالعات ساخت این کارخانه از قبیل اکتشاف و تامین مواد معدنی مورد نیاز در سال ۸۴ به پایان رسید و مجوز آن به نام بخش خصوصی صادر شد تا آغازي بر مشاركت پررنگ بخش خصوصي در طرح هاي عمراني استان باشد. از سال ۸۴ تا دهد فجر ۸۶ كه اين طرح كلنگ زني شد ،برای ساخت این کارخانه، زمینی ۸۰هکتاری در منطقه "سپو" واقع در ۱۵ کیلومتری شهر دهدشت خریداری و تملک شد ،اما پروژه ای که قرار بود تا پایان سال ۸۹ به بهره برداری برسد و اشتغالزایی بالغ بر ۴۵۰ نفر به طور مستقیم و بيش از ۲ هزار نفر غیر مستقیم ایجاد کند، رسما تعطيل است و پيمانكار آن مدت هاست در خارج از استان به سر مي برد.
گره اي كور به نام «سپو»
نماینده مردم شهرستان هاي کهگیلویه، بهمئی و چرام در مجلس نيز تعطیل بودن كارگاه اجرايي اين طرح را تاييد كرده مي گويد: عملیات اجرایی این پروژه در سال ۸۷ شروع شد و قرار بود در پایان سال ۸۹ فاز اول این پروژه به بهره برداری برسد در آن زمان ۱۳میلیارد تومان از سوی بانک مرکزی و بانک های ملی و صادرات کهگیلویه و بویراحمد برای پروژه ملی سیمان« سپو» در شهرستان کهگیلویه سرمايه گذاري انجام شد، كه اگر براساس گفته مسئولان بانکهای استانی، سرمایه گذار ساخت كارخانه ظرف شش ماه بعد از دریافت آن تسهیلات به تعهدات خود عمل كرده بود اين كارخانه بايد تا فاز اول احداث مي شد و قسمتي از آن طي اين سال ها به بهره برداري مي رسيد.
حجت الاسلام سید علی محمد بزرگواری با بيان اينكه سرمایه گذار نیز مدعي است «برای این پروژه بیش از ۱۳ میلیارد تومان در زمینه خرید زمین، حفر چاه و تجهیزات هزینه کرده ايم » ادامه مي دهد: بانک های عامل اين پروژه از سرمایه گذار این طرح شکایت كرده اند و يكي از دلايل معطل ماندن و تعطيل شدن اين طرح ناتواني از حضور سرمايه گذار و پيمانكار پروژه به علت تحت پيگرد قضايي قرار گرفتن از جهت شكايت سيستم بانكي، در استان است .
منتخب مردم استان در مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه این کارخانه پس از ساخت علاوه بر تامین نیاز سیمان پروژه های عمرانی منطقه، می توانست به دلیل نزدیکی به بندرهای جنوبی و مرزهای غربی کشور، به توسعه صادرات استان نیز کمک کند، پروژه «سیمان سپو» دهدشت را به کلافی سردرگم تشبيه مي كند و مي افزايد: در حال حاضر از يك سو بانک های عامل ديگر به سرمایه گذار تسهیلات پرداخت نمی کنند و از سويي پيمانكار به علت مرور زمان و استهلاك سرمايه و افزايش قيمت نهاده ها از عمل به تعهدات خود ناتوان است.
نبود سرمایه گذار مشکل پتروشیمی و سيمان
نماینده شهرستانهای کهگیلویه ، چرام و بهمئی در مجلس در ادامه با بيان اينكه «پتروشیمی دهدشت نيز ديگر طرح معطل مانده استان است كه پس از پنج سال از کلنگ زنی، تنها فنس کشی شده است»، کمبود اعتبار و نبود سرمایه گذار بخش خصوصي را از عمده دلایل تاخیر در ساخت پروژه های پتروشیمی و سیمان “سپوی” دهدشت مي داند.
حجت الاسلام سید علی محمد بزرگواری مي افزايد: پتروشیمی دهدشت نیاز به سرمایه گذار دارد، زيرا استقبال خوبی از پذیره نویسی اوليه این طرح نشد وکل پذیره نویسی این طرح ۸ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان بود.
بزرگواری با بیان اين مطلب كه «هم اکنون نمی دانیم این مبلغ در چه بانکی است و سود آن به جیب چه کسانی می رود»، ادامه مي دهد: یک تشکیلاتی به عنوان پتروشیمی دهدشت ایجاد شده و به این نام حقوق هم می گیرند اما شش سال است که هیچ کاری انجام نشده است.
وي با اشاره به ديدار مجمع نمايندگان استان با وزير راه و شهرسازي در خصوص حل مشكل بخش هاي توليد استان تصريح مي كند: مهندس نیکزاد با وسواس و جدیت خاصی پیگیر امور و رفع مشکلات و روند پیشرفت طرح ها و پروژه هاست و امیدواریم با تلاش و پیگیری های استاندار، همکاری مجمع نمایندگان استان، تلاش مسئولین استانی، شهرستانی و همراهی مردم هر چه سریعتر پروژه های استان به نتیجه برسند.
«پتروشيمي» هم راه «سيمان» را مي رود
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت کهگیلویه و بویراحمد نیز با بيان اينكه برای رفع مشکلات این پروژه و تسریع در احداث آن پیگیری های لازم در حال انجام است ، مي گويد: کارخانه سیمان سپو بر اساس آخرین تکنولوژى پیشرفته اروپا در صنعت سیمان و با سرمایهگذارى بالغ بر ۳۵۰ میلیارد ریال و اعتبارات ارزی ۲۳ میلیون یورو در حال احداث است و با به بهره برداري رسيدن اين طرح اشتغال زايي مناسبي در منطقه صورت مي گيرد.
داریوش دیودیده، با اشاره به ظرفیت ۳۳۰۰ تن تولید روزانه این طرح ،تعداد فرصت های شغلی مستقیم و غیرمستقیم پیش بینی شده اين طرح را بيش از ۲۵۰۰ نفر برآورد كرده و مي افزايد:كارخانه سيمان «سپو» تنها طرح عظيم توليد اين استان نيست كه مشكلات ساخت دارد و طرح«پتروشيمي دهدشت»نيز ديگر طرح بزرگ توليدي و اشتغال زاي اين منطقه است كه در صورت به بهره برداري رسيدن نزدیک به چهار هزار شغل ايجاد خواهد كرد، اما همچنان وضعيت اش مشخص نيست.
ديوديده با اشاره به اينكه طرح پتروشیمی «دهدشت» نيز به اندازه طرح سيمان «سپو»قدمت دارد، ادامه مي دهد: اين طرح از سال ۸۵ کلنگ زنی شده و باوجود تمام فعالیت های صورت گرفته تاکنون این پروژه پیشرفت فیزیکی چندانی نداشته و مهمترین اقدامات انجام شده برای راه اندازی طرح پتروشیمی «دهدشت» تا امروز شامل آماده کردن زمین، اخذ سند ،مطالعه توپوگرافی، تغییر کاربری، مطالعات زیست محیطی، فنس کشی ، ساخت دیوار محوطه، خاکبرداری پلان اولیه و خرید دانش فنی بوده است و اين طرح تولیدی هم اکنون نزدیک به ۲۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اميدواريم با تخصیص یافتن تسهیلات مورد نياز، روند ساخت آن در ماه های آینده بهتر شود.
جوانان همچنان منتظر
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت کهگیلویه و بویراحمد در حال از پيگيري مشكلات پروژه هاي استان از نزديك خبر مي دهد كه در آخرين بازديد خود در آذر ماه از مکان پیش بینی شده برای اجرای پتروشیمی دهدشت ،مهمترین چالش ساخت این واحد صنعتی را پرداخت نشدن تسهیلات ازسوی بانکهای عامل خوانده و قول داده بود مجموعه تحت امرش با راغب کردن بانکها و رایزنی با مسوولان استانی و کشوری این مشکل را برطرف كند.
همچنين مجمع نمايندگان استان نيز بارها از رايزني با شبكه بانكي و هيات دولت براي اختصاص تسهيلات كارگشا به طرح هاي معطل استان خبر داده اند اما اين وعده ها در حالي داده مي شود كه ، کهگیلویه منطقه ای سرشار از مواد معدنی است و با بهره برداری از آن ها زمینه رشد و شکوفایی اقتصادی، پیشرفت صنعتی، درآمدزایی و اشتغال پایدار براي اين منطقه محروم فراهم مي شود ، اما خیل عظیم جوانان بیکار دهدشتی، هر روز که از کنار این پروژه هاي معطل می گذرند و هنوز منتظرند تا ببينند مسئولان چه زماني مي خواهند با احداث اين پروژه هاي عظيم آن ها را صاحب شغلی آبرومند كنند.
