فارس: حمید بقایی طی یادداشتی در پایگاه اطلاعرسانی دولت با عنوان «پایلوت ترانزیت شرق کشور» آورده است: منطقه آزاد چابهار به موجب بند ج ماده یک قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران در مساحتی برابر با چهار ده هزار هکتار در منتهی الیه شرقی خلیج چابهار در سال ۱۳۷۲ تاسیس شد.
این منطقه با تمام زیباییها و جاذبههای گردشگری خود، با قرار داشتن در مجاورت دریای عمان و آبهای بین المللی جهان در اقیانوس هند قابلیت تبدیل شدن به بندر مگاپورت را دارد.
از میان سه کریدور حمل و نقل جهانی بر اساس نظر کارشناسان سازمان ملل متحد، دو کریدور آن از ایران میگذرد و چابهار به مثابه جنوبیترین نقطه کریدور شرقی غربی جهان از اهمیت شایان ذکری برخوردار است.
این کریدور از دروازه ابریشم در چین آغاز میشود و با گذر از استان کانتون در چین به کشورهای آسیای جنوب شرقی میپیوندد، و در طی این مسیر وارد کشور هندوستان شده و از طریق شهرهای کلکته، جایپور، حصیر آباد ، کراچی و بنقاسم به بندر چابهار میرسد. از این رو بندر چابهار، محل تلاقی دو کریدور حمل و نقل بینالمللی شمال- جنوب و شرق – غرب است. این موقعیت استراتژیک اهمیت چابهار را برای ایفای نقش محوری برای توسعه شرق کشور نشان میدهد.
چابهار دروازه ترانزیت شرق ایران برای رونق تجارت و ترانزیت شرق کشور محسوب میشود. این بندر میتواند امکان جذب سرمایه گذاری کشورهای آسیای میانه و روسیه را فراهم کند تا با ورود کالاهای خود به این منطقه علاوه بر تسریع در امور ترانزیتی و گمرکی از معافیتهای قانونی منطقه آزاد استفاده کنند.
چابهار پایلوت فعالیتهای تجاری و بازرگانی با کشورهای همجوار است، به طوری که فعالیتهای بازرگانی خارجی در آن از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. این بندر به لحاظ موقعیت ویژه خود در مقایسه با بندر عباس میتواند شرایط مناسبی را برای ارایه خدمات و تسهیلات به کشورهای همسایه و همجوار مانند هندوستان، پاکستان، افغانستان، عمان و کشورهای آسیای میانه به وجود آورد. هرچند این کشورها خود به موقعیت اقتصادی چابهار آشنایند.
از این رو باید بستری فراهم شود تا آنها نیز بتوانند فعالیتهای خود را با اقتصاد منطقه چابهار پیوند زده و حوزه سرمایه گذاریهای تولیدی، تجاری و ترانزیت خود را گسترش دهند، و این یک بازی برد برد اقتصادی در عرصه بینالمللی است که آنها بتوانند حوزه عملیات سرمایه گذاری را به بندر چابهار بکشانند.
آماده شدن زیرساخت های ترانزیت در بندر چابهار،موقعیت دسترسی آنها به آبهای آزاد را تسریع کرده و حتی باعث کاهش مدت حمل کالای آنها که از طریق دریای مدیترانه بین ۴۵ تا۷۰ روز به طول می انجامد، به ۷ الی ۱۰ روز کاهش داده می شود.
لازم به توضیح است در حال حاضر سالانه حدود ۳۰ میلیون تن کالا از سوی کشورهای مختلف به سمت آسیای میانه ترانزیت میشود، اگراین کالاها از طریق بندر چابهار به مقصد مورد نظر آنها انتقال یابند مدت زمان حمل کالا تا حداکثر هفت برابر کاهش مییابد، و این بزرگترین مزیت اقتصادی منطقه آزاد چابهار برای کشورهای کشورهای آسیای میانه و از جمله کشورهایی مانند هندوستان و غیره است تا توجه بیشتری به سرمایهگذاری و آماده شدن زیر ساختها در مسیر بندر چابهار انجام دهند.
ضمن آنکه باید شرایط مناسبی برای راه اندازی زیرساخت های مورد نیاز منطقه آزاد چابهار از طریق فعالیت های بخش خصوصی ایجاد کرد تا زیرساختهای مربوطه نیز با مشارکت کشورهای آسیای میانه پیش برده شود، آن چنانکه آنها میتوانند کالاهای خود را با هزینه کمتری از بندر چابهار ترانزیت کنند.
در این خصوص دولت جمهوری اسلامی آماده است تا زمینههای لازم را برای مشارکت و سرمایه گذاری بخش خصوصی داخلی و خارجی از جمله سرمایهگذاران کشورهای همجوار فراهم کند تا زمینه لازم برای تحقق این نگاه برد برد اقتصادی از طریق منطقه آزاد چابهار بوجود آید.
بهرهگیری از تمام ظرفیتهای موجود برای انجام طرحهای توسعه بندر چابهار با هدف افزایش ظرفیت اسکله ها و بنادر از جمله سیاستهای دولت برای ارتقا سطح مبادلات تجاری و بازرگانی و ترانزیت کالا میان کشورهای همجوار و از جمله میان کشورهای سازمان همکاری اقتصادی اکو است.
به همین منظور نمایشگاه فرصتها و سرمایهگذاری مناطق آزاد را در ۲۵ الی ۲۸ مهرماه ۹۱ در محل خانه ایران در شهر دوشنبه کشور تاجیکستان برگزار کردیم. هدف از برگزاری این نمایشگاه معرفی فرصتهای سرمایهگذاری ایران و توسعه فعالیتهای تجاری، صنعتی و نیز رشد و گسترش مناسبات فرهنگی میان کشور ایران و تاجیکستان است.
در این نمایشگاه توجه به شرکتهای ایرانی در تاجیکستان از جمله دیگر هدفهایی است که برای تقویت ترانزیت، و تقویت این شرکتها که در کشورهای آسیای میانه و به خصوص تاجیکستان حضور دارند. شرکتهای ایرانی در حال حاضر در این کشورها در بحث ترانزیت همکاریهای خوبی دارند و سیاست بر این است که این همکاریها تقویت شده و مورد حمایت قرار گیرد.
برنامه هایی دردست داریم تا بتوانیم مانند این نمایشگاه را در سایر کشورهای آسیای مرکزی و حوزه قفقاز برگزار کنیم. در عین حال با انتصاب قائم مقام اجرایی وزیر و معاون محترم توسعه فناوری اطلاعات و تجارت الکترونیک وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان عضو هیئت مدیره سازمان منطقه آزاد چابهار سعی کردهایم تا از توان اجرایی ایشان برای بهرهبرداری از تمام ظرفیتهای موجود در توسعه فعالیت های منطقه آزاد چابهار بهره گیریم.
بنابراین تحقق اهداف، راهبردها و اقدامهای لازم برای فعال سازی و توسعه محور ترانزیت و حمل و نقل شرق کشور از جمله اقدامات دولت برای توسعه بندر چابهار و رشد مبادلات تجاری و تسریع در امور ترانزیت کالا است. بدیهی است توسعه بنادر و ایجاد خطوط راه آهن، حلقه لجستیکی دریایی، هوایی و زمینی از جمله زیرساختهای مورد نیاز برای تبدیل بندر چابهار به عنوان بندر مگاپورت کشور است.
اجرای عملیات طرح توسعه بندر چابهار شامل احداث بندر شهید بهشتی و موج شکن بزرگ چابهار از جمله طرحهایی است که با هدف افزایش ظرفیت بندر شهید بهشتی تا سقف ۶ میلیون تن در سال برای تقویت ترانزیت کالا و رشد تجارت انجام گرفته است.
اجرای پروژه خط آهن چابهار، زاهدان، مشهد نیز میتواند علاوه بر نقشی که در توسعه اقتصادی کشور و بهبود فضای کسب و کار در استان سیستان وبلوچستان و استانهای مجاور داشته باشد، باعث رقابت در عرصههای مختلف اقتصادی به ویژه رقابت در صنایع ترانزیتی و صنایع معدنی کشور شود، چون که حدود ۷۰ درصد از مواد معدنی کشور در جنوب شرق ایران هستند.
از این رو توجه کامل به اجرای مفاد اقتصاد مقاومتی به منزله استفاده از فرصتها به بهترین وجه وتبدیل تهدیدها به فرصت است. ایجاد کارگروه اقتصاد مقاومتی برای اجرای مفاد آن در منطقه آزاد چابهار به منزله استفاده بهینه از مزایای رقابتی و اجرایی کردن مفاد قانونی آن است. چنانچه باید با تجاری سازی ظرفیتهای اقتصادی در مناطق آزاد از جمله منطقه آزاد چابهار بتوان راهبرد مناطق آزاد را در خدمت کامل اقتصاد کشور درآورد، واین وظیفه مدیران مناطق آزاد را در این برهه زمانی صد چندان میکند.
معاون اجرایی رئیس جمهور و دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
