دیابت یا بیماری قند نوعی بیماری خاموش ناشی از بروز اختلال در متابولیسم (سوخت و ساز) بدن انسان است كه به دلایل گوناگون ظاهر می شود و با درجه های مختلف با كمبود انسولین یا پاسخ ندادن به انسولین در بدن بیمار همراه می باشد.
نیمی از بیماران دیابتی" نوع دو" از بیماری خود آگاهی ندارند و بیماری این افراد به طور كاملا تصادفی تشخیص داده می شود.
در این بیماری که یكی از تهدیدهای سلامت است ، هر ساله تعدادی قربانی و هزینه های سربار درمانی زیادی را به كشور و استان تحمیل می كند. مشاركت همگانی مردم برای مقابله با این بیماری ، حساسیت و كیفیت خدمات بهداشتی، درمانی و آموزشی را در این زمینه بالا می برد.
دیابت شایع ترین بیماری جامعه جهانی است که پیوسته رو به افزایش می باشد، این بیماری رایج ترین علت بسیاری از کوری ها ، نارسایی های کلیه و قطع پا ، پس از تصادف رانندگی در ایران است زیرا عروق ریز را گرفتار و همه دستگاه های حیاتی بدن را مبتلا می کند به گونه ای که هیچ قسمتی از بدن از این بیماری در امان نیست .
***
رئیس هیات مدیره خیریه دیابت استان اصفهان در این باره می گوید : اگر هزینه هر بیمار دیابتیک را ۱۱۰ دلار فرض کنیم و در وضعیت خوش بینانه ۸ تا ۱۰ درصد جامعه دیابت داشته باشند که البته به باور برخی استادان دانشگاه این آمار بالاتر است ، سالانه حدود ۱۰ میلیارد دلار هزینه درمان دیابت در ایران است، زیرا بیماران به عوارض کلیوی با هزینه ۱۰ برابر و عوارض قلب و پیوند با هزینه ۲۰ برابر دچار می شود .
دکتر محمد علی عطاری با اشاره به این که در هر ۱۰ ثانیه یك نفر بیمار دیابتی در دنیا فوت می كند، می افزاید : متاسفانه در ایران آمارگیری در این خصوص انجام نشده و اطلاع دقیقی در دست نیست .
وی اظهار می کند: ۹۵ درصد از افراد دیابتیک بیماری خود را کنترل نکرده و برای ادامه روند درمان ابراز بی میلی می کنند که در اثر آن به بیماری افسردگی مبتلا می شوند در حالی که افراد مبتلا به دیابت ۱۳ سال زودتر از افراد سالم در معرض آسیب و خطر جسمانی قرار می گیرند .
رئیس هیات مدیره خیریه دیابت استان اصفهان با بیان این که ۱۰ تا ۲۵ درصد از افراد جامعه دارای کبد چرب هستند ، بیماری دیابت و چاقی را از مهمترین علل ایجاد کبد چرب دانسته و معتقد است که در حال حاضر شیوع دیابت نوع دوم در کودکان ، تغییر الگوی سبک زندگی افراد جامعه ، فرصت نداشتن افراد برای ورزش ، گسترش استفاده از فست فودها و میل افراد برای خوردن غذاهای آماده ، زنگ خطر دچار شدن بسیاری از افراد جامعه به بیماری دیابت را به صدا در آورده است.
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در ادامه به معرفی انواع بیماری دیابت پرداخته و می گوید: در دیابت نوع اول سلول های بتای "لانگرهانس" تخریب شده و سبب کاهش مطلق ترشح انسولین می شود، در نوع دوم به تدریج کاهش ترشح انسولین و مقاومت در برابر آن در بدن پیدا می شود ، در نوع دیگر دیابت به سلول های بتا آسیب عملی وارد می شود و نوع دیگر این بیماری "کیست پانکراس"است که به دلیل مصرف داروهای مختلف و مواد شیمیایی ایجاد می شود و نوع دیگردیابت حاملگی است .
دکتر عطاری در پاسخ به این پرسش که "دیابت به چه میزان قند خون گفته می شود"، تصریح می کند: میزان قندخون افراد ناشتا تا ۹۹ میلی گرم درcc ۱۰۰ خون طبیعی است ، از ۹۰ تا ۱۳۰ مستعد دیابت (پری یابتیک) و بالاتر از آن دیابت تلقی می شود.
وی تاکید می کند: از آنجا که دیابت بیماری خاموش با پیشرفت آهسته است ، افراد به ظاهر سالم ولی با مشخصاتی که در ادامه می آید هم باید آزمایش قند خون بدهند: آنهایی که وزن بالا با اندکس توده بدنی (وزن تقسیم بر قد×قد(متر) BMI) ۲۵ تا ۱۸ داشته باشند طبیعی هستند، آنهایی که تحرک ندارند، افرادی که خویشاوند درجه یک دیابتی دارند ، زنانی که کودکان بالای ۵/۴ کیلو به دنیا آورده اند ، افرادی که فشار خون ۱۴۰ روی ۹۰ یا بالاتر دارند، افرادی که سابقه بیماری عروق مغزی دارند، مردانی که دور شکم بیش از ۱۰۲ سانتی متر و زنانی که دور شکم بیش از ۸۸ سانتی متر دارند و بالاخره تمام افراد بالای ۴۵ سال باید آزمایش قند خون بدهند .
به گفته رئیس هیات مدیره خیریه دیابت استان اصفهان ، افراد مستعد دیابتیک و افراد بالای ۴۵ سال اگر سالم هم باشند و علایم خطر در آنها مشهود نباشد نیز هر سال باید آزمایش بدهند.
دیابت را کنترل کنید
مهمترین عوامل ایجاد دیابت بی تحرکی ، استرس ، مصرف غذاهای چرب و شیرین ، فست فودها و دخانیات به شمار می رود که با توجه به عوامل یاد شده می توان با کنترل استرس ، فعالیت برنامه ریزی شده ورزشی ، قطع دخانیات و مصرف کمتر غذاهای پرچرب و شیرین دیابت را کنترل کرد .
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پیشنهاد هایی دارد از جمله اینکه استادان ، دانشمندان ، واعظان و خطیبان نماز به مردم در این رابطه اطلاع رسانی کنند ، دیابت در کتاب های دبستانی ، دبیرستانی و دانشگاهی وارد شده و آموزش داده شود، اجرای طرح غربال گری در سراسر کشور به صورت علمی و نظام مند ، اجرای برنامه انجام شده توسط شهرداری تهران با استقرار اتوبوس های دیابت در گذرگاه ها و میدان های بزرگ شهر جهت بیماریابی ، در دستور کار قرار گرفتن راهکارهای تشویق مردم یا مجبور کردن آنها به انجام ورزش و موقعیت گذاری های مناسب جهت پارکینگ های عمومی یا ورزش کارکنان توسط شهرداری ها و وزارت ورزش، گرفتن آزمایش قند خون هنگام استخدام افراد برای مؤسسه های دولتی یا غیر دولتی و در زمان ازدواج نیز آزمایش قندخون برای افراد باید انجام شود تا با آگاهی قبلی زندگی مشترک خود را آغاز نمایند، زیرا دیابت باعث بی میلی و ناتوانی جنسی زودرس در افراد می شود.
مساعدت خیران برای ساخت اولین خانه دیابتی های اصفهان
مؤسسه خیریه دیابت استان اصفهان تنها مؤسسه خیریه بهداشتی - درمانی در اصفهان است که به منظور کمک به بیماران دیابتی و آموزش و کنترل این بیماری در سال ۷۸ در معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تشکیل شد و هم اکنون با حضور هیات امنایی متشکل از افراد قدیم و جدید دانشگاهی ، خیران و معتمدان اصفهان در طبقه بالای ساختمان جوادالأئمه واقع در چهارراه شکر شکن اصفهان مستقر است.
این مرکز به ارایه خدمت در زمینه های مشاوره تغذیه ، روان شناسی ، ورزش و دارویی – آزمایشگاهی می پردازد و تقویت کننده نظام مقابله با بیماری دیابت محسوب می شود که با شعار آموزش ، کنترل و پیشگیری برای پر رنگ کردن بحث پیشگیری خدمت رسانی می کند.
مدیر عامل خیریه دیابت استان اصفهان در گفت و گو با "جوان" با اشاره به این که مؤسسه خیریه دیابت اصفهان در مسیر خدمت رسانی به بیماران دیابتی فعالیت می کند ، می گوید : در این مؤسسه دستور غذایی تحت نظر آیین نامه خیریه دیابت که توسط پزشکان فوق تخصص دیابتیک مهیا شده است ، به بیماران ارائه می شود.
محمد طیفوری تاکید می کند : در صدد ساخت و تأسیس مراکز کنترل دیابت در هر گوشه شهر و استان اصفهان هستیم تا مردم ضمن مراجعه برای کنترل و آموزش از تازه های این بیماری با خبر شوند.
وی به احداث ساختمان اول مؤسسه واقع در خیابان بلال ، چهارراه پنجم که مجهز به داروخانه ، آزمایشگاه و بخش می شود ، اشاره کرده و با بیان این که در حال حاضر مراحل سفت کاری آن به اتمام رسیده است ، ادامه می دهد: در حال عقد قرارداد جهت نازک کاری ساختمان هستیم که امیدواریم با حمایت مستمر خیران و بازدید جامعه خیر و نیکوکار از این ساختمان، به زودی این طرح ساخته شده و پایگاه ثابت و مطمئنی جهت ادامه خدمت به بیماران دیابتی باشد.
مدیر عامل خیریه دیابت استان اصفهان با بیان این كه مؤسسه خیریه دیابت اصفهان حدود هشت هزار و ۶۰۰ بیمار دیابتی ثبت نام شده را تحت پوشش قرار داده است، می افزاید: رسانه های مختلف استان تلاش های زیادی برای معرفی این بیماری به مردم انجام داده اند.
طیفوری با یادآوری این که این ساختمان به تنهایی پاسخگوی نیاز اصفهان نیست و باید ساختمان های دیگر نیز ساخته شود، با اعلام شماره حساب های ۱۷۰۶۰۱۶۵۶۱ بانک ملت شعبه چهارراه نقاشی ، همیاری مردم خیر اصفهان را برای کمک به بیماران خواستار شد.
وی بیان می کند : چنانچه خیران زمین یا ساختمانی برای برپایی پایگاه بیماریابی ، آموزش ، کنترل و پیشگیری دیابت اهدا کنند ، این مؤسسه آماده سازماندهی و راه اندازی این مراکز خواهد بود.
طیفوری در پایان تصریح می کند : با توجه به هزینه های سرسام آور درمان خیران می توانند به بیماران دیابتیک بی بضاعت کمک کنند، زیرا این بار سنگین با همت یک سازمان یا چند نفر به منزل نمی رسد .
