هنرمندان در طول تاريخ با خلق اثر هنري در جهت پيشبرد اهداف مردمي حضور مؤثري داشتهاند و اين راه همچنان ادامه دارد. اين موضوع در جريان (فتنه ۸۸) در قالب هنر در شاخههاي مختلف بار ديگر خود را نشان داد و منجر به برگزاري يادواره بصيرت با هدف احياي ارزشها و آگاهيبخشي شد. دومين دوره يادواره از سوي معاونت امور هنري ديماه سال جاري در سه بخش «هنرهاي تجسمي»، «موسيقي» و «تئاتر» برگزار ميشود. درباره يادواره تجلي بصيرت، هنرمندان سه رشته مذكور نظراتي دارند كه انعكاس آن را ميخوانيد.
تفهيم بصيرت
رضامهدوي، موسيقيدان و استاد دانشگاه، معتقد است بيشتر هنرمندان پيشفرضهايي درباره بصيرت دارند ولي آنگونه كه لازم است، مشغوليت و آگاهيسازي ذهني در طيف هنرمندان درباره بصيرت شكل نگرفته است. مهدوي مبحث بصيرت و آگاهسازي ذهن انسانها و توجيه بودن نسبت به مسائل روز سياسي را نيازمند يكسري ابزار ميداند و ميگويد: موسيقي، رسانه مهمي در تفهيم موضوع مهمي چون بصيرت است. اين استاد دانشگاه ميافزايد: براي آشنايي گروههاي اجتماعي با مفاهيم بصيرت، همياري و همكاري طيفهاي موسيقي احتياج است تا دست به دست هم دهند و با برگزاري نشستهاي تخصصي درباره بصيرت به يك دستاورد جمعي برسند.
استقبال بيش از انتظار
بهرام كلهرنيا، طراح گرافيست ميگويد: هر قدمي كه براي آگاهيبخشي برداشته ميشود، در طول زمان تبديل به سند جدي خواهد شد. عضو هيئت مديره انجمن صنفي طراحان گرافيك كه داوري بخش تصويرسازي دومين يادواره بصيرت را به عهده داشته است، تأكيد ميكند: استقبال از يادواره بصيرت با اين رويكرد و خاصيت بيش از حد انتظار بود. انتظار ميرفت از يادواره به اين ميزان استقبال نشود، ولي خلاف آن ثابت شد و علاقهمندان با شوق و علاقه پا به جلو گذاشتند. كلهرنيا نتيجه كارها را در خور توجه ميداند و ادامه ميدهد: پس از به نمايشدرآمدن آثار دومين يادواره بصيرت، با برگزاري ميزگرد و همايش و دعوت از صاحبنظران بايد كارها نقد و تحليل شود و از منظر انديشه به آثار نگاه كنيم كه چه رخ داده است.
جاودانگي هنر
رسول اوليازاده، رئيس خانه عكاسان نيز معتقد است در هر زمان و عصري هنرمند با خلق اثر وظيفه دارد خودش به بصيرت برسد سپس جامعه را به آگاهي برساند، چون هر اتفاقي كه با هنر آميخته شود، جاودانه و ماندگار خواهد شد. وي ميگويد: از ۱۴۰۰ سال پيش تاكنون در تمام زمينهها هنرمندان مرتبط با هنرهاي تجسمي چون عكاسي، نقاشي و گرافيست وقايعي كه اتفاق ميافتد را به تصوير ميكشند و به جامعه ارائه ميدهند. وقتي اين حركت در قالب هنر انجام ميشود، ماندگاري آن بيشتر است. اوليازاده توضيح ميدهد: در هر زمان و عصري هنرمند با خلق اثر وظيفه دارد خودش به بصيرت برسد سپس جامعه را به آگاهي برساند.
هنر و نوآوريهاي جديد
مصطفي كمال پورتراب، آهنگساز و پژوهشگر معتقد است واژه بصيرت معنا و مفهوم عميقي دارد و ديدگاه وسيعي به مردم و هنرمندان نشان ميدهد. وي ميگويد: برگزاري اينگونه رويدادها و جشنوارهها توسط سازمانها بسيار مثبت است و در فرهنگ مملكت تأثير بسزايي ميگذارد. اين آهنگساز ميافزايد: با خلق آثارهنري، هنر حركت رو به جلويي پيدا ميكند، چون هنر پوياست و بنا به دلايل سياسي، اجتماعي و اقتصادي در جا نميزند و همچنان با استفاده از نوآوريهاي جديد به كار خود ادامه ميدهد.
نتيجه، به شرط برنامهريزي
رحمت اميني، نويسنده و كارگردان تئاتر نيز عقيده دارد برگزاري يك يادواره نظير تئاتر بصيرت در صورتي مفيد است كه برنامه مناسبي براي برگزاري آن وجود داشته باشد؛ چراكه تئاتر ميتواند محل تبلور يك رويداد باشد. وي ميگويد: برگزاري جشنواره شرط لازم براي ارائه كارهاي مناسبتي است اما براي نتيجه گرفتن شرط كافي نيست و بدون برنامهريزي خوب به نتيجه نخواهد رسيد. اميني ميافزايد: در كنار استراتژي برگزاري بايد توجه داشت كه هر پديده اجتماعي كه در قالب هنر بازگو ميشود، قابليت حفظ پديده را در خود داشته و آن را اشاعه ميدهد كه در نهايت منجر به زنده نگاه داشتن در اذهان عمومي خواهد شد.
هرچه كار شود باز هم كم است
رسول نجفيان توجه جشنواره بصيرت به استعدادهاي جوان به ويژه در تئاتر را اقدامي درخور تجليل ميداند و ميگويد: تشويق مالي و معنوي هنرمندان جوان ميتواند بازتاب مثبت خوبي براي ادامه اين راه باشد. البته وي معتقد است: يكي از راههاي مبارزه با معضلات اجتماعي و روشنگري عمومي، برگزاري جشنواره است كه نسل جوان را درگير خودش ميكند و استعدادها از آن طريق كشف ميشود. برگزاري جشنواره فيالنفسه خوب است و به ويژه اگر مشاركت افراد دور از مركز و مناطق روستايي را هم داشته باشد. به باور اين بازيگر تئاتر و تلويزيون، از ويژگيهاي خوب جشنواره بصيرت، توجه به همه آثار و بالا بودن سطح انتخاب است. او ميگويد: هرچه تعداد آثار برگزيده بيشتر باشد، جوانان بيشتري وارد معركه هنر و هنرمندان بيشتري كشف ميشوند تا در آينده براي مردم خود مفيد باشند.
تئاتر، عنصر آگاهيبخش
امير دژاكام، نويسنده و كارگردان تئاتر نيز توضيح ميدهد: در زمان فعلي وظيفه بيشتر مديران است تا شرايطي را فراهم كنند كه به روشنگري كمك كند. تئاتر هم عنصر آگاهيبخشي بوده و هست و ميتواند در جنبههاي مختلف و با تأكيد بيشتري مورد توجه قرار بگيرد.
كارگردان نمايش «ساقي» به دسيسههاي نيروهاي خارجي كه به ثروت و موقعيت كشور چشم دارند، اشاره ميكند و ميافزايد: درحاليكه اشخاصي اميد دارند نيروهاي خارجي ميتوانند در اين مملكت كاري از پيش ببرند و اشتباه ميكنند، برگزاري يادواره بصيرت در بخش تئاتر هم قدمي است تا عقل جمعي كنار هم بيايند و مشكلات را به دست خودمان حل كنيم. اين استاد دانشگاه رديف بودجه و امكانات لازم براي اين يادواره را مهم ميداند و ميگويد: با زمانبندي درست و دقيق و مشخص بودن سقف و كف بودجه ميتوان اين يادواره را كه تأكيدي بر آگاهي بخشي است، با كيفيت مناسبتري برگزار كرد.
