وقتي از مرزهاي كشورت عبور ميكني و به دوردستها ميروي؛ وقتي ميداني كه اين بار مكالمهات با بقال سر كوچه ديگر به زبان مادريات نخواهد بود و وقتي دلت لك زده براي يك وعده غذاي وطني، آن موقع است كه مصاحبت با ساكنان آن سرزمين غيرمادري درباره ايران ميتواند آرام بخش وجودت باشد.
اينبار مقصد زياد دور نيست، همين همسايه قديمي بغل دستيمان، همين تركيه است.
اسلام؛ نقطه اشتراك دو ملت
تركيه حدود ۷۲ ميليون نفر جمعيت دارد كه حدوداً ۷۵ درصد آن اهل تسنن و ۱۵ تا ۲۵ درصد هم اهل تشيع هستند. با اينكه حكومت تركيه لائيك است اما عشق به اسلام در ميان مردمان اين سرزمين موج ميزند و اعياد فطر و قربان مهمترين اعياد اين كشور محسوب ميشوند. بدون شك مهمترين نقطه اشتراك ملل ايران و تركيه گرايش به دين مبين اسلام است.
هرچند تركيه در ميانه دو فرهنگ شرقي وغربي قرار دارد اما فرهنگ اين كشوربه شرق بسيار نزديكتر است تا به غرب.
تركها از پايمردي ايرانيان ميگويند
در سفر كاري يك هفتهاي به تركيه، با مردمان بسياري از اقشار مختلف اين كشور فرصت همصحبتي پيدا كردم؛ از هر دري سخني. اما از هرچه بگذريم سخن وطن خوشتر است.
با يك جوان ترك در يكي از رستورانهاي قديمي آنكارا همصحبت ميشوم؛ «نجدت» بيست و نه ساله و مهندس مكانيك است. او در يك شركت خصوصي كار ميكند. وقتي نظر او را در خصوص ايران جويا ميشوم، ميگويد:« نام ايران براي من تداعيگر معناي ايستادگي است، ايستادگي در مقابل جهانخواراني كه تنها هدفشان استعمار خاورميانه است.»
«نجدت» ميگويد: «شما ايرانيها ظاهر و باطنتان در عرصه بينالمللي يكي است، چه در ظاهر و چه در باطن در مقابل ستم امريكا و رژيم صهيونيستي ايستادهايد؛ كاري كه دولتمردان كشور ما از انجام آن عاجزند. اگر گاهي هم حرفهايي ميزنند ظاهري است و در باطن مراوداتشان با آنها پا برجاست. » او ميگويد كه به اين پايمردي غبطه ميخورد. «آيتاچ» صاحب هتل محل اقامت ما در آنكارا از دوستان صميميام است. چند سال پيش با او در سفر كاري كه به تهران داشت آشنا شدم. يادم ميآيد كه طي سفرش به تهران بارها اين جمله را به زبان آورد كه «تصور من از ايران چيز ديگري بود... !»
او بعد از اينكه برجهاي سر به فلك كشيده، محصولات صنايع دستي ايراني كه در پشت ويترين مغازهها خودنمايي ميكنند و البته وقتي ميهمان نوازي ايرانيان را از نزديك ديده است ميگويد كه ايران صدها بار پيشرفتهتر از تركيه است.
تمام فرشهاي خانه شخصي و هتلش بافت تبريز است. «آيتاچ» از عاشقان موسيقي اصيل ايراني است و چاي ايراني را كيميا ميداند و ميگويد از وقتي چاي ايراني را چشيده، مزه چايي را كه در كشور خودش مينوشد نميپسندد. حيرت او در برابر آثار تاريخي اصفهان در سفري كه با هم به اين شهر داشتيم را هرگز از ياد نميبرم، ميگفت:« گويي به جهاني ديگر آمدهام.»
«آيتاچ» ميگويد كه اگر فرزندش محصل نبود براي ادامه زندگي به ايران ميآمد. از اتحاد جهان اسلام ميگويد و تأكيد ميكند كه اتحاد ميان مردم ايران و تركيه مهمترين حلقه اين زنجير است. اين بار هم باز بر اين حرفش تأكيد موكد داشت.
در سرسراي هتل با مرد ميانسال ديگري كه از «آدانا» براي انجام كاري اداري به آنكارا سفر كرده گپ ميزنم. «سرجان» چهلوهفتساله از سياستهاي دولت «رجب طيب اردوغان» در قبال سوريه انتقاد ميكند و ميگويد:«اي كاش ميتوانستيم همانند ايران سياست معتدل و منطقي در قبال اين كشور اتخاذ كنيم.»
«عادل» و «سودا» هم زوج جواني هستند كه در يك نمايشگاه فصلي و از طريق يكي از دوستانم با آنها آشنا ميشوم؛ آنها بر سپر موشكي كه اخيرا در روستاي «كورجيك مالاتيا» نصب شده نقد دارند و آن را سپر بلاي رژيم صهيونيستي در تركيه ميخوانند. اين زوج جوان اظهار ميكنند كه ايران سرآمد كشورهاي منطقه در ايستادگي در برابر ظلم رژيم صهيونيستي است.
گراني و ترور؛ مهمترين مشكلات مردم تركيه
حس كنجكاويام در قبال آشنايي با مشكلات مردم تركيه گل ميكند. در اين كشور تقريباً با هر كسي كه حرف بزني از كشتار گروهك تروريستي «پ ك ك» در عذاب است. در اين ميان، صحبتهاي خانم «سويلاي»، مادري كه دو فرزند خود را در جريان كشتارهاي اين گروهك تروريستي از دست داده دل هر انساني را به درد ميآورد. او ميگويد كه هر دو فرزندش كه يكي بيست و ديگري بيست و پنج ساله بودهاند سه سال پيش و هنگامي كه سرباز بودهاند در جريان درگيري نيروهاي ارتش تركيه با اعضاي گروهك تروريستي «پ ك ك» در كوه جودي كشته شدهاند. اين ماجرا زماني غمانگيز ميشود كه بدانيم فرزند بيست ساله او تنها پنج روز با پايان سربازي فاصله داشته و فرزند بيست و پنج سالهاش هم دو ماه بيشتر نبوده كه پدر شده بود. «سويلاي» سياستهاي اردوغان براي جلوگيري از اين جنگ داخلي را ناكافي و ناكارآمد ارزيابي ميكند و مهمترين مشكل كشورش را كشتارهاي
پ ك ك ميداند. او ميگويد: «بعد از مرگ دو فرزندم، گريه همدمم شده. اما اميدوارم كه مادران ديگر در غم از دست دادن فرزندان خود نسوزند».
بيكاري و بنزين را هم اضافه كنيم
«عثمان» بيست و شش ساله هم كه يك سالي ميشود از «دانشگاه قاضي آنكارا» در رشته مهندسي عمران فارغالتحصيل شده است از مشكل بيكاري در كشورش مينالد و عنوان ميكند كه از گشتن به دنبال كار خسته شده. او ميگويد كه آمار بيكاران فارغالتحصيل دانشگاه در تركيه سال به سال در حال افزايش است.
صاحب يكي از شركتهاي بزرگ تركيه هم از گراني سوخت، آب، برق و گاز در كشورش به ستوه آمده و ميگويد كه گرانترين بنزين جهان در تركيه و به شهروندان اين كشور ارائه ميشود. «آيكوت» تصريح ميكند: «كساني كه چند سال پيش به دولت اردوغان براي حل اين مشكلات رأي دادهاند اكنون نااميد و سرخورده شدهاند».
آنگونه كه از گفتههاي شهروندان تركيه بر ميآيد ميتوان گفت مشكلات اقتصادي و ترور از مهمترين مشكلات تركها به شمار ميآيد. اين سرمايهدار ترك در حالي كه چشمانش برق ميزند، ميگويد: «خوش به حال شما ايرانيها».
