فجر سپاسي هفته گذشته دو ستارهاش را فروخت، رضا حقيقي به پرسپوليس رفت و چند روز بعد هم عباس محمد رضايي ديگر بازيكن مطرح فجر استقلالي شد. فجريها ميگويند مشكلات مالي كارد را به استخوان آنها رسانده و مجبور شدهاند تا دو ستاره اصليشان را بفروشند و با پولي كه از رفتن اين دو بازيكن به حساب باشگاه واريز ميشود به اوضاع باشگاهشان سر و ساماني بدهند. مشكلات مالي فجر و اينكه اين باشگاه براي برطرف شدن آن دست به فروش حقيقي و رضايي زده يك روي سكه است و روي ديگر سكه را ميتوان در كليت فوتبال ايران جستوجو كرد، فوتبالي كه تيمهاي بازيكنساز آن نميتوانند از ستارههايي كه خودشان پرورش دادهاند و آنها را به ثمر رساندهاند استفاده كنند و به قول محمود ياوري تيمهاي متمول بدون سرمايهگذاري روي تيمهاي پايه و كشف بازيكن، يك لقمه حاضر و آماده را تحويل ميگيرند بدون اينكه زحمتي كشيده باشند.
سالها پيش باشگاه شاهين يكي از تيمهاي بازيكنساز بود، يك كارخانه بازيكنسازي كه بازيكنان زيادي از مكتب اين باشگاه به تيم ملي راه يافتند و به ستارههاي بزرگي در فوتبال ايران تبديل شدند. پس از انقلاب هم ميتوان از وحدت نام برد، يك تيم بيادعا كه با سرمايهگذاري روي تيمهاي پايه راه شاهين را ادامه داد. در سالهاي گذشته هم فولاد پس از آمدن وينگو بگويچ تبديل به تيمي شد كه استعدادهاي زيادي را كشف كرد، طوري كه چندين بازيكن اصلي تيم ملي را در جام جهاني ۲۰۰۶ را ستارههاي فولاد تشكيل ميدادند.
يكي ديگر از اين باشگاههاي بازيكن ساز فجرسپاسي شيراز است، تنها نماينده استان فارس كه سالهاست در ليگ ايران به عنوان يك باشگاه مطرح در رو كردن پديدههاي فوتبال مشهور است. چه زماني كه غلامحسين پيرواني روي نيمكت اين تيم مينشست و چه اين روزها كه محمود ياوري سرمربي فجر است. به اين اسامي دقت كنيد؛ مهدي رحمتي، سياوش اكبرپور، غلامرضا رضايي و... . اينها تنها اندكي از ستارههاي نامداري هستند كه از فجر سپاسي سري بين سرها پيدا كردهاند و توانستهاند خودشان را به عنوان ستاره مطرح كنند. بازيكنان بزرگي كه همه آنها پرورش يافته مكتب فجرسپاسي هستند، مكتبي كه به رغم بازيكنان خوبي كه ميسازد به دليل مشكلات مالي نميتواند از دسترنج خودشان استفاده كند و وقتي اين ستارهها به اوج ميرسند راهي تيمهاي بزرگ و پولدار ميشوند، اتفاقي كه دوباره براي فجرسپاسي افتاده و رضا حقيقي و محمد رضايي دو ستاره اصلي اين تيم راهي پرسپوليس و استقلال شدهاند، يك اتفاق تكراري براي شيرازيها كه به نظر ميرسد ديگر با اين مسئله در اين سالها كنار آمدهاند.
شايد اين رسم فوتبال ايران باشد، تيمهايي كه هر فصل چندين ستاره رو ميكنند همواره حساب باشگاهشان خالي است و نميتوانند برابر پيشنهادهاي ميلياردي تيمهاي متمول كه براي جذب ستارههاي آنها كمين كردهاند مقاومت كنند و در نهايت از سر اجبار به ستارههايي كه در اين تيمها پخته شدهاند و براي خودشان نامي دست و پا كردهاند اجازه جدايي ميدهند تا مشكلات مالي ديگر وجود نداشته باشد. هر چند جاي خالي اين بازيكنان كه ستون اين تيمها هستند شايد به شدت احساس شود اما وقتي بيپولي باشد ديگر اين مسائل بياهميت ميشود و پول در اولويت قرار ميگيرد.
«برخي تيمها خودشان سازندگي ندارند به دنبال بازيكنان ما ميآيند. متأسفانه تيمهاي متمول آرام نمينشينند و بازيكنان ما را جذب ميكنند. من به تيمهايي كه اينگونه عمل ميكنند توصيهاي دارم، بهتر است آنها بازيكناني را كه ميخواهند به ما سفارش دهند تا ما سال آينده اين نفرات را برايشان بسازيم چرا كه خودشان توانايي اين كار را ندارند. بازيكني را كه از روي نيمكت به ميدان آورديم و توانستيم استعداد او را شكوفا كنيم به يكباره قيمت ۵/۱ ميلياردي پيدا ميكند و باشگاه هم مجبور ميشود براي رفع مشكلات مالياش او را به فروش برساند.» اين صحبتهاي محمود ياوري سرمربي فجرسپاسي است كه پرده از يك واقعيت تلخ در فوتبال ايران بر ميدارد و آن هم بيتوجهي تيمهاي بزرگ و متمول به بازيكنسازي و تيمهاي پايه است.
اين مسئله را در چند سال گذشته ميشود پررنگتر از هميشه ديد. تيمهاي بزرگ با رها كردن تيمهاي پايهشان چشم به ستارههاي ديگر تيمها دارند تا تيم مقتدري آماده حضور در رقابتهاي ليگ كنند. از جمله اين تيمها استقلال و پرسپوليس هستند كه مانند گذشته سرمايهگذاري روي تيمهاي پايه را فراموش كردهاند آن هم در شرايطي كه تا چند سال پيش اينگونه نبود و در تركيب سرخابيها حداقل چند بازيكن بودند كه ساخته خود باشگاه بودند مانند خسرو حيدري و طالبلو و امير حسين صادقي در استقلال.
اما اين روزها دو تيم بزرگ پايتخت، بازيكنسازي را فراموش كردهاند بر خلاف تيمهاي بزرگ اروپايي كه هر چند از تيمهاي ديگر ستارههايشان را به خدمت ميگيرند اما برخي از ستارههاي اصلي آنها دستپرورده خود باشگاه هستند. مانند ليونل مسي كه در آكادمي بارسا رشد كرد يا وديديچ كاپيتان منچستر كه هر دوي آنها مراحل پيشرفت را پلهپله در ردههاي مختلف سني طي كردند تا امروز به اين جايگاه برسند.
