عقب گرد بانك مركزي و رونق خريد و فروش با اسكناس

به گزارش «جوان» قصد اصلي بانك مركزي از اجراي طرح شاپرك، يكپارچه كردن سيستم پرداخت غيرحضوري از طريق دستگاه‌هاي كارت‌خوان و كاهش تبادلات فيريكي پول است. با اين طرح تمامي بانك‌هايي كه داراي كارت‌خوان در فروشگاه‌ها يا مراكز خريد هستند، ملزم مي‌شوند كه سيستم و هسته اصلي دريافت اطلاعات خود را به شبكه تازه متصل كنند. اين طرح كه از هفته پيش آغاز شده مشكلات جديدي را براي دارندگان كارت‌خوان‌ها پديد آورده است. پيش از اين واريز پول به حساب دارنده كارت‌خوان آني بود و براي همين استقبال خوبي از سوي فروشگاه‌ها و مراكز خريد از اين كارت‌خوان‌ها شده بود. سابق هر بانكي اقدام به فروش كارت‌خوان مي‌كرد و فروشگاه‌ها و بازاريان در همان لحظه خريد شاهد واريز پول به حساب خود بودند اما حالا اين واريز آني تبديل به واريز چند ساعته و حتي چند روزه شده است. محمدي يكي از فعالان عرصه پوشاك در بازار تهران در اين باره مي‌گويد: با سيستم جديد در كارت‌خوان‌ها ما مشكل جدي براي پاس كردن چك‌هاي خود پيدا كرده‌ايم. قبلاً به دليل اينكه واريز وجه آني بود چك بدون تأخير نقد مي‌شد اما حالا بايد تاريخ چك‌هايمان را با تأخير يك روزه صادر كنيم. وي ادامه مي‌دهد:بازاريان با چك و اعتبار خود كار مي‌كنند و اگر قرار باشد كه پول با تأخير چندين ساعته به حسابمان واريز شود، آن وقت برنامه‌ريزي كارمان به هم مي‌ريزد.
محمدي مي‌گويد:با اين معضل جديد اكثر بازاريان مجبور شده‌اند يا نقدي وجه كالا را دريافت كنند يا اينكه به نزديك‌ترين عابربانك مراجعه و از طريق عابر بانك پول را آني واريز كنند. با ادامه اين معضل و حل نشدن مشكل استفاده از كارت‌خوان براي افرادي كه در بازار محتاج گردش سريع پول در حساب خود هستند، بايد شاهد حذف بهره‌گيري از سيستم كارت‌خوان باشيم. طرح شاپرك كه قرار بود تبادلات فيزيكي پول را كاهش و سرعت در نقل و انتقال پول را افزايش دهد، حالا به معضلي براي مردم و بازاريان تبديل شده است.
بانك‌ها طي اين چند سال هميشه مردم را به خريد با كارت بانكي به جاي پول تشويق كرده و مي‌كنند اما با مشكل جديد، مردم نمي‌توانند با كارت خريد كنند چراكه فروشنده حاضر نيست پولش بعد از چندين ساعت گردش نامعلوم به حسابش واريز شود. ضمن اينكه اين كار، بازگشت به عقب است. دنياي فعلي دنياي الكترونيكي است و تمامي شركت‌ها و دولت‌ها در جهت كاهش چاپ اسكناس و حمل و نقل پول حركت مي‌كنند اما بانك مركزي با اين كار مردم و فروشگاه‌ها را مجبور كرده كه هميشه پول نقد در جيب خود داشته باشند. جالب است كه بانك مركزي در توجيه طرح تازه خود مدعي شده كه تغييرات ناشي از روند تجمعي تسويه‌حساب و واريز وجه به حساب فروشندگان به منظور افزايش ظرفيت پاسخگويي، كنترل بهتر ترافيك شبكه و در راستاي افزايش كيفي سطح خدمات به دارندگان كارت خصوصاً با توجه به در پيش بودن ايام پرتراكم پايان سال صورت پذيرفته است. اين امر چندين ابهام بزرگ دارد؛اگر بانك مركزي به دنبال كاهش بار ترافيكي روي شبكه است چرا چندين سال پيش چنين طرحي را اجرايي نكرد؟همچنين اعمال محدوديت در انتقال وجه و سردرگمي مردم و فروشندگان به بهاي كاهش ترافيك توجيه‌پذير است؟ با اين طرح رجوع مردم به بانك‌ها و عابر بانك‌ها كه به اختلال در شبكه بانكي و خروج بيش از پيش اسكناس از خزانه بانك‌ها منجر مي‌شود، بانك مركزي را در پايان سال نگران نمي‌كند؟
ضمن اينكه چرا بانك مركزي به دنبال رفع نقص‌هاي فني و تكنيكال خود به صورت زير‌ساختي نيست كه حال بازاريان و مردم تاوان پس ندهند.
اگر بانك مركزي ايران جاي كشورهاي پيشرفته باشد كه ۷۰ درصد مبادلات مالي مردم و شركت‌ها از طريق كارت‌خوان صورت مي‌گيرد، آن وقت چه بلايي بر سر شبكه بانكي خواهد آمد! بهتر است بانك مركزي كمي با شفافيت بيشتر و آينده‌نگري كامل‌تر دست به اجراي طرح‌هاي خود بزند تا دوباره‌كاري صورت نگيرد كه هزينه اين مسائل از جيب مردم و بيت‌المال بيرون مي‌رود.