فارس: آقای محمد علی اردوغان نویسنده و محقق ترکیه ای در گفتوگوی اختصاصی با فارس درباره اهمیت واقعه کربلا و روز عاشورا و قیام امام حسین (ع) در برابر ظلم و ظالم تصریح کرد در طول تاریخ کمتر کسی همانند آن حضرت در مقابل ظلم قد علم نموده و ایستادگی کرده است. وی تاکید کرد که قیام امام حسین (ع) نزاعی بین قبیله ای و یا دعوایی شخصی بر سر قدرت هرگز نبوده و آن حضرت کسی است که تحت آموزش و نظارت مستقیم رسول خدا (ص) تربیت یافته و در آغوش پیامبر عظیم الشان (ص) رایحه اسلام را درک کرده و قیام امام حسین (ع) در واقع قیام بر ضدکودتایی است که علیه نظام اسلامی و سیستم انتخاب رهبر صورت گرفته است.
در ذیل خلاصه ای از این گفتوگو در قالب ارزیابی این نویسنده و محقق ترکیه ای به نظر خوانندگان می رسد.
آغاز دوران اموی، سرآغاز بدبختی جامعه اسلامی است
قبل از آنکه به واقعه کربلا بپردازیم باید هدف از آمدن اسلام و دوره ای که با صدر اسلام آغاز و تا زمان به قدرت رسیدن امویان گذشت را به دقت تحلیل کنیم. باید بدانیم که چگونه سیستم مونارشی که یکی از بیماری های مزمن سیاسی اجتماعی و اجتماعی فرهنگی قرون متمادی جامعه بشری بوده، در قالب دین به مردم تحمیل شده و جوامع بزرگ اسلامی تبدیل به برده های رژیم های مونارشی شده اند. باید مضرات اجتماعی، ذهنی و سیاسی نظام سلطنت را به درستی درک کنیم.
آغاز دوران حکومت امویان در واقع سرآغاز بدبختی های جامعه اسلامی بوده است. بنا به روایتی با به قدرت رسیدن امویان دوران پادشاهان خونخوار آغاز و قرن ها ادامه یافته است.
برخی وقایع مجرای تاریخ را تغییر داده و باعث می شوند تا دوره های بعدی به طرز کاملا متفاوتی ادامه یابند. واقعه شهادت امام حسین (ع) یکی از این وقایع است. درباره اینکه حضرت امام حسین (ع) به دلیل تضاد بیعت با یزید با ارزش های اسلامی، خلافت وی را به رسمیت نشناخت و تصمیم به مبارزه گرفت و بعد هم در همین راه شهید شد، حرف های بیشماری گفته شده، مرثیه ها نوشته شده است. حضرت امام حسین (ع) ارزشی است که از سوی همه عالم اسلام پذیرفته شده و محبوب دلهاست. کما اینکه پیامبر اسلام (ص) در حدیثی می فرماید: هرکس که حسن و حسین را دوست بدارد، مرا دوست داشته و هرکس که کینه آنان را به دل گیرد، کینه مرا به دل گرفته است.
کتاب خدا و اهل بیت (ع)، امانت های رسول خدا (ص) نزد مسلمانان
یکی از دلایل دیگری که باعث شد تا محبوب نسل اول مسلمانان شود، شباهت بیش از حد آن حضرت به رسول خدا (ص) بود. در ضمن حب اهل بیت (ع) و تعظیم و تکریم ایشان از واجبات اسلام است. کما اینکه رسول خدا (ص) نیز خطاب به مسلمانان می فرماید که من دو چیز را نزد شما به امانت می گذارم: کتاب خدا و اهل بیتم.
جانشینی یزید بعد از معاویه سیستم حکومتی را زیرورو کرد
به گفته منابع تاریخی، ریشه قیام امام حسین (ع) به تعیین یزید به عنوان ولیعهد از سوی پدرش معاویه با القای سیستم انتخاب جایگزینی اسلامی برمی گردد. تا پیش از معاویه همه رهبران دولت اسلامی با نوعی انتخاب بر مسند قدرت نشسته بودند. هر چند که به قدرت رسیدن معاویه به تنهایی با این سیستم در تعارض بود، ولیکن با انتخاب یزید به عنوان جانشین خود این سیستم کاملا زیرورو شد. معاویه به این هم بسنده نکرد و برای اینکه بعد از وی برای پسرش یزید مسئله سازی نشود، مردم را در مراکز ایالت های آن دوران جمع کرد و آنان را به زور وادار به بیعت با یزید کرد. این در حالی بود که علیرغم تغییر سیستم انتخاب جایگزین، مردم یزید را لایق خلافت نمی دانستند، چونکه سابقه خوبی نداشت و در عین حال تا به آن روز موفقیتی جدی کسب نکرده و از سوی دیگر به فساد اشتهار داشت.
نابودی سیستم انتخاب شورایی اسلام در دوره یزید
با انتصاب یزید به جای انتخاب از سوی مردم به عنوان جانشین معاویه و تحمیل به جامعه، پایه های سیستم حکومتی اسلام سست شد و جای خود را به سیستم مونارشی موروثی از پدر به پسر داد. از آن تاریخ به بعد اصول اساسی تعیین کننده انتخاب خلیفه معوق و سیستم انتخاب افراد لایق و مدبر به عنوان رهبر از سوی مردم جای خود را به سیستم تحمیل زور از سوی زورگویان که ارکان دولت را یکی پس از دیگری به دست گرفته بودند، داد. به عبارتی سیستم انتخاب شورایی نابود شده و تغییری اساسی پیدا کرد. از آن تاریخ به بعد اعضای شورا را نه انسان های عاقل و با اراده مستقل، بلکه اعضای خاندان سلطنت، دانشمندان کاسه لیس کاخ حکومتی و برخی مقربان این کاخ تشکیل دادند.
سکوت در برابر فساد و مظالم یزید
با استقرار این شیوه حکومتی صدای وجدان ها در گلو خفه شد و آزادی بیان به کلی انکار گردید. در آن دوران تنها کسانی که به سود حاکم و حکومت سخن می راندند حق حرف زدن داشتند، در غیر این صورت باید سکوت می کردند. چنانچه کسی هم در اثر فشارها تحمل خود را از دست داده و حقایق را بیان می نمود، یا به زندان می رفت و یا جان خویش را از دست می داد. رژیم یزد فاقد هرگونه مفهوم مسئولیت بود و به همین دلیل مسئولیت در برابر خدا تنها در حد حرف باقی ماند و کمتر در اجرا مشاهده شد. در مورد مسئولیت در برابر مردم هم باید گفت کسی را یارای حساب پرسیدن از یزید نبود.
همزمان با حکومت امویان، این روند با انحرافات در سایر عرصه ها نمایان گشت. و صد البته که نمی توان تصور کرد امام حسین (ع) با بیعت خود این روند سقوط و انحطاط و ظلم را تایید نماید. اصولا دلیل بی تفاوت باقی نماندن آن حضرت به این روند هم همین است. امام حسین (ع) تصمیم گرفت علیرغم بدترین پیامدها علیه این رژیم قیام کرده و مانع از گسترش قدرت های شر شود. هرکسی از عواقب این ایستادگی مردانه با خبر نبود. حقیقتی که امام حسین (ع) با افکندن خود به مهلکه ای سنگین و پذیرا شدن قهرمانانه عواقب آن می خواست تاکید کند، این بود که اصول اساسی دولت اسلامی هر یک به تنهایی یک ثروت است.
امام حسین (ع) مظهر عدالت و حقانیت در مقابل ظلم و سلطنت
اصولا به همین دلیل هم امام حسین (ع) یک نماد است. آن حضرت نماد حق در برابر باطل، صداقت و بی نیازی در برابر منفعت پرستی، عدالت و حقانیت در برابر ظلم و سلطنت است. امام حسین (ع) نماد مسلمانی نمونه است که خود را بدون هرگونه چشمداشتی وقف حق کرد.
امام حسین (ع): زندگی در کنار ظالم عین ظلم است
در طول تاریخ کمتر کسی همانند آن حضرت در مقابل ظلم قد علم نموده و ایستادگی کرده است. قیام امام حسین (ع) نزاعی بین قبیله ای و یا دعوایی شخصی بر سر قدرت هرگز نبوده و آن حضرت کسی است که تحت آموزش و نظارت مستقیم رسول خدا (ص) تربیت یافته و در آغوش پیامبر عظیم الشان (ص) رایحه اسلام را درک کرده است.
امام حسین (ع) در یک سخنرانی اش چنین می فرماید: همگی شاهد آنچه رخ می دهد، هستید. رنگ دنیا عوض شده، بهکلی از فضیلت تهی گشته است... مگر نمی بینید؟ حق و حقیقت در زیر خاک مدفون شده و آنان آگاهانه در پی باطل اند. دیگر کسی باقی نمانده که مانع این روند بد شود. اینک زمان دفاع هر مومن از حق در راه خدا فرا رسیده است. اگر لازم باشد در این راه جان خود را فدا می کنم. زندگی در کنار ظالم عین ظلم است.
قیام امام حسین (ع)، قیام علیه مخالفان اسلام است
امام حسین (ع) در طول تاریخ بزرگترین, آشکارترین نماد مقاومت، قیام علیه ظالمین برای تاسیس عدالت است. آنچه که آن حضرت را به قیام واداشت، کودتایی بود که علیه نظام اسلامی و سیستم انتخاب رهبر صورت گرفته بود. و لذا این قیام هرگز نزاع بر سر اینکه قدرت در دست خاندان هاشمی و یا اموی باشد و یا نزاع بر سر قدرت هرگز نبود.
امام حسین (ع)، مظهر اقدامات مثبت
اگر امروز جهان اسلام مدت هاست که نمی تواند یک ارزش تولید کند، متحد شود و از قالب های تنگ عشیره گرایی و نژادپرستی خلاص شده و جهانی شود، نمی تواند ارزش های جهانی تولید کند و اگر در حالی که باید به شعور و درک اینکه خود را مدیریت و اداره کند برسد، به این سطح از درک و شعور نمی رسد و اگر نمی تواند به شعور رهایی از یوغ اداره شدن توسط دیگران برسد، این امر ناشی از انحراف به سوی بندگی به غیر خدا است. امام حسین (ع) با قیام خود نشان داد که مسلمانان و جوامع اسلامی که مکلف به حرکت مثبت هستند، در صورت لزوم می توانند نقش یک انقلابی را ایفا کنند. کما اینکه امروزه امام حسین (ع) نه تنها از سوی مسلمانان، بلکه از سوی اقشار لائیک، سوسیالیست، سکولار و امثالهم نیز مورد قبول و احترام است.
امام حسین (ع)، نماد وحدت شیعه و سنی
امروز هدف نباید این باشد که به بهانه این واقعه سوزناک از امام حسین (ع) برای ریختن تخم تفرقه و جدایی در جهان اسلام بهره برداری کنیم و یا جامعه مسلمانان را پخش و پلا نماییم و کربلاهای جدیدی را به آنان تحمیل کنیم. امروز نباید از طریق این انسان والامقام به تبلیغ و بازار گرمی برای افکار و ایدئولوژی خود بپردازیم و با در انحصار گرفتن آن حضرت دیگران را جدای از خود بدانیم. برعکس باید امام حسین (ع) و اهداف عالی آن حضرت و ماموریتش را تبدیل به نمادی مشترک برای امت در مقابله با ناحقی ها و بی شخصیتی ها و بی شرافتی ها بنماییم.
امام حسین (ع) نباید به عنوان ابزاری برای اختلاف مورد استفاده قرار گیرد، درست برعکس، می توان گفت که آن حضرت نمادی برای وحدت مسلمانان اعم از شیعه و سنی است. با شهادت امام حسین (ع) امت تقسیم شد و وحدت امت باز با احیای روحیه حسینی و وجدان حسینی ممکن خواهد بود.
محمد علی اردوغان کیست؟
محمد علی اردوغان در سال ۱۹۸۰ در شهر گملیک به دنیا آمد. وی فارغ التحصیل رشته علوم اجتماعی از دانشگاه آناتولی است. وی در کنار تحصیلات دانشگاهی خود دوره مدارس کلاسیک کردها را گذراند. اردوغان که با تخصص خود در زمینه کردلوژی شناخته می شود، تحقیقات زیادی درباره مدارس کرد و علمای کرد انجام داد. وی با زبان های عربی، ترکی عثمانی، فارسی و کردی آشناست.
