شهرستان هزار چشمه سميرم با ۱۰۵هزار نفر جمعيت ثابت و عشايري با نام بلند ايران زمين و خاستگاه آب وحيات نصف جهان واقع در ۱۶۵كيلومتري جنوب اصفهان، سالانه پذيراي انبوه گردشگران ومسافران است.
اين ديار با دارا بودن ۹منطقه نمونه گردشگري و دو روستاي نمونه بين المللي، علاوه بر آبشار زيبا و معروف سميرم، مكانهاي ديگري همچون چشمه بابازرنگ كمه، امامزاده زيد ابن علي، آب ملخ، تخت سليمان، بي بي سيدان و رودخانه حسين آباد وردشت را در خود جای داده است.
شهرستان سمیرم با چهار محدوده مطالعاتی (دشت) قبر کیخا، سمیرم، وردشت و کمه جزو حوزه آبریز کارون محسوب می شود، اما خشکسالی سال های متمادی باعث افزایش درخواست ها برای حفر چاه های آب شده و در موارد زیادی این حفاری ها بدون مجوز، خودسرانه و غیر قانونی صورت گرفته است که میتواند مشکلات بسیاری را برای این منطقه به وجود آورد.
****
منطقه کوهستانی سمیرم که به پر آبی، وجود چشمه ساران، آبشارها و رودخانه ها شناخته می شود از گزند خشکسالی در امان نمانده و در این سالهای بی آبی حفر چاه در این وادی معتدل و مستعد کشاورزی روند رو به رشدی داشته است.
در خصوص افزایش حفر چاه های آب نگرانی های بسیاری وجود دارد. رییس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سمیرم می گوید: این شهرستان روی دو گسل بزرگ قرار دارد و کاهش آب سفره های آب زیرزمینی نتیجه حفر چاه است که احتمال افزایش خطر پذیری وقوع زلزله را افزایش می دهد.
علی حسین بهرامیان با اشاره به این که در فاصله ۵۰۰ متری مرز این شهرستان با شهرستان بروجن استان چهارمحال و بختیاری، حفر بی شمار چاه آب و اثرات منفی آن روی چشمه ها و منابع آبی سمیرم را می بینیم، می افزاید: این اتفاق در مرز استان فارس و شهرستان آباده با دشت و سد حنا در بالادست نیز دیده می شود و باعث خشکی دو رودخانه و چشمه های آن منطقه شده است.
وی ادامه می دهد: برخی افراد بانفوذ و حتی غیر بومی به ویژه در دهستان وردشت با گرفتن مجوز بهره برداری، چاه حفر می کنند و عده ای افراد غیر بومی دیگر نیز در زمان بیکاری فعالیت های گسترده زراعی و حفر چاه که هیچ گونه اشتغال زایی و منفعتی برای شهرستان به دنبال ندارد، انجام می دهند.
حفر چاه، خیانت به طبیعت
رییس شورای اسلامی شهر سمیرم معتقد است حفر چاه در هر دو حالت مجاز و غیرمجاز خیانت به طبیعت و نسل های آینده است و لزومی ندارد در شهرستانی مانند سمیرم با وجود چشمه ها و منابع آب فراوان، چاه حفر شود.
سهراب اسدی هشدار می دهد: اگر جلوی این روند منفی و بهره برداری آب از چاه ها و سفره های آب گرفته نشود، بزودی شاهد رویدادی تلخ مانند دشت کویری اردستان آن هم در سمیرم کوهستانی و هزار چشمه هستیم و باید هر چه زودتر برای این مسئله چاره جویی شود.
وی می گوید: شرکت آب منطقه ای نباید اجازه استفاده بیش از اندازه افراد از منابع آب تمام شدنی را صادر کند چرا که نشست زمین و ریش ریش شدن و خشکی مراتع با وجود ادامه این روند قطعی است.
رییس شورای اسلامی شهر سمیرم تاکید می کند: حفر چاه در کنار چشمه به خشکی آن می انجامد و منطقی نیست که با هزینه زیاد چاه حفر شود در حالی که در بالادست و پایین دست چاه ها، چشمه هایی بی آب و نابود می شود.
نماینده خبرگان بخش کشاورزی سمیرم نیز با صحه گذاشتن بر این هشدار و تاکید بر وضعیت بحرانی شرق سمیرم و حنا می گوید: برداشت ۹۰هزار تن محصول باغی و زراعی دشت حنا در سال های گذشته به ۱۵ تا ۲۵هزار تن کاهش یافته است.
به گفته احمد قربانی حفر چاه در آن سوی مرز شهرستان سمیرم و استان فارس نیز موجب کاهش ورودی آب سد حنا و خشکی رودخانه ها و چشمه های اطراف سد شده است.
دردسرهای زیرزمینی
ممنوعیت حفر چاه امری ضروری است زیرا آبهای موجود منطقه را مهار می کند و در حقیقت هرجا چاهی ساخته و آبی استحصال میشود چشمهای میخشکد.
این نظر رییس شورای بخش مرکزی سمیرم است که در گفتگو با خبرنگار "جوان" با اشاره به گرفتن مجوز حفر چاه توسط برخی افراد با نفوذ بومی و غیر بومی در سمیرم و وردشت، اظهار می کند: برداشت بی رویه آب های زیرزمینی بزودی منطقه "وردشت" را به دشتی کویری و مستعد سیل تبدیل می کند.
اردشیر نادری می گوید: در حالی که برخی افراد حتی غیر بومی به راحتی اقدام به حفر چاه و اخذ مجوز می کنند، در همین منطقه یک خانواده که مدت هاست منتظر گرفتن مجوز چاه است موفق به این کار نمی شود.
وی با درخواست از مسئولان برای نظارت مستمر و جدی بر واگذاری ها و بهره برداری ها می افزاید: آب همه چیز حیات است و برداشت بی رویه آب خیانت به حیات و نسل های آینده است.
رئیس شورای بخش مرکزی سمیرم خواستار تکمیل کانال انتقال آب قنات هزار مرد شده و اظهار می کند: این قنات از قناتهای بزرگ منطقه است و از روستای سعادت آباد سرچشمه میگیرد که در دوسال اخیر افت شدید داشته است.
وی با تأکید بر اولویت قرار دادن این طرح اضافه می کند: قسمتی از کانال این قنات در شنزار است که در گرمای تابستان حجم زیادی از آب از دست می رود.
مدیر امور آب منطقه ای سمیرم در این باره می گوید: در شهرستان سمیرم سه هزار چشمه وجود دارد و ۱۱۰۰ حلقه چاه حفر شده که بیش از ۵۰۰ حلقه از این چاه ها در بخش وردشت سمیرم حفر شده است.
رضا قدری از مسدود شدن ۱۹۰حلقه چاه غیر مجاز طی سه سال گذشته توسط سازمان آب منطقه ای خبر داد و تصریح می کند: پرونده تخلف حفر ۳۵۰ حلقه چاه غیر مجاز در اختیار مراجع قضایی است .
به گفته قدیری مردم باید فرهنگ درست و بهینه مصرف را در دستور کار خود قرار دهند و اگر شاهد تخلف و اقدام غیر قانونی بودند موارد را گزارش کنند.
وی همچنین کاهش نزولات آسمانی، خشکی دو رودخانه و تعدادی از چشمه ها را از جمله عوامل افت آب ورودی سد حنا دانست.
صدای کشاورزان
مدیرکل ستاد مدیریت بحران استان اصفهان یکی از مهمترین خواسته کشاورزان سمیرمی را مقابله با حفر چاههای غیرمجاز کشاورزی و همچنین برداشتهای بیرویه از سفرههای زیرزمینی عنوان کرده و می گوید: کاهش شدید حجم آب سفره های زیرزمینی از تاثیرات منفی حفر چاه های غیرمجاز است.
منصور شیشه فروش ادامه می دهد: به دنبال ابلاغ اعتبارات سال گذشته سمیرم، تاکنون عملیات ساخت ۲۰۰ کیلومتر کانال، لایروبی ۲۰ رشته قنات و ایجاد سیستم آبیاری تحت فشاربرای ۳هزار هکتار از اراضی کشاورزی انجام شده که در مجموع طی دو سال گذشته بیش از ۵ هزار هکتار از اراضی کشاورزی سمیرم آبیاری تحت فشار تجهیز شده است.
