به گزارش «جوان»، برآيند كلي گزارش جديد آژانس اين است كه فعاليتهاي هستهاي ايران به طور پايدار رو به گسترش بوده است، ولي در عين حال نشانههايي از انحراف ايران از پادمانهاي آژانس مشاهده نميشود. در بند هفت اين گزراش آمده است:« ايران تحت موافقتنامه پادمان خود ۱۶ تاسيسات هستهاي و ۹ مكان خارج از تاسيسات (LOFs) را كه مواد هستهاي به طور معمول در آنجا استفاده ميشود، به آژانس اعلام نموده است. با وجود اينكه بعضي از اين فعاليتها كه ازسوي ايران در برخي از تاسيسات انجام ميشود برخلاف قطعنامههاي شوراي حكام و شوراي امنيت همانطور كه در ذيل نشان داده ميشود، است، آژانس به راستيآزمايي عدم انحراف مواد هستهاي اعلام شده در اين تاسيسات و مكانهاي خارج از تاسيسات (LOFs) ادامه ميدهد. »
در گزارش جديد آژانس اعلام شده كه ايران تا كنون ۷۶۱۱ كيلوگرم اورانيو پنج درصد و ۸/۲۳۲ كيلوگرم اورانيوم ۲۰ درصد توليد كرده است؛ موضوعي كه روند رو به توسعه فعاليتهاي هستهاي ايران را نشان ميدهد. آمانو در گزارش خود گفته است كه ايران ۳/۹۶ كيلوگرم از ذخيره اورانيوم ۲۰ درصد خود را به كارخانه توليد صفحه سوخت (FPFP) براي تبديل به U۳O۸ (صفحات سوخت رآكتور تهران) تزريق كرده است. پاراگراف ۳۸ همين گزارش نيز تأييد ميكند كه ايران اكنون قادر است ۴۶ صفحه سوخت ۲۰ درصد براي رآكتور تهران توليد نمايد. اين به معناي آن است كه ايران بيش از ۴۰ درصد ذخيره اورانيوم ۲۰ درصد خود را براي براي توليد صفحات سوخت مورد استفاده در رآكتور تحقيقاتي تهران، با مصارف پزشكي و. . . استفاده كرده است، در حالي كه منابع غربي طي روزهاي اخير و به خصوص در آستانه انتشار گزارش جديد آمانو، مصرند كه افزايش ميزان غنيسازي در تاسيسات هستهاي ايران، تهران را يك گام به ساخت سلاح هستهاي نزديكتر كرده است.
با وجود اينكه آمانو در گزارش خود ميگويد كه فردو به ظرفيت كامل سانتريفيوژ هايش رسيده، ولي اين را تأييد كرده كه تعداد آبشارهايي در فردو كه غنيسازي ۲۰ درصد انجام ميدهد، ثابت باقي مانده است. همچنين مطابق پاراگراف ۱۱ ايران ۱۰۴۱۴ ماشين در نطنز نصب كرده است. اين عدد نشان دهنده آن است كه ايران از گزارش قبلي تا كنون ۹۹۱ ماشين ديگر به نطنز افزوده است.
تعويق راهاندازي اراك؟
يك نكته مهم كه روز گذشته در گزارش رويترز به آن اشاره شده، تصميم ايران براي بهره برداري از رآكتور آب سنگين اراك تا سه ماه اول ۲۰۱۴ است. آژانس در بند ۲۹ گزارش ۵۸ بندي خودش ميگويد:« در ۱۰ نوامبر ۲۰۱۲، آژانس يك راستيآزمايي اطلاعات طراحي در رآكتور ۴۰ ـ IR در اراك انجام داد و مشاهده نمود كه نصب لولههاي مدار تعديل كننده و خنك كننده همچنان ادامه دارد. در جريان راستيآزمايي اطلاعات طراح، ايران اظهار داشت انتظار ميرود بهرهبرداري از رآكتور۴۰ ـ IR در سه ماهه اول ۲۰۱۴ آغاز گردد.»
رويترز در گزارش خود اين بند از گزارش آژانس را به صورتي ديگر تفسير كرده و آن را نشان دهنده تصميم تهران براي به تعويق انداختن راهاندازي رآكتور اراك تا ۳ ماه اول ۲۰۱۴ اعلام كرده است. رويترز ميگويد كه ايران ميتواند ( نه اينكه ميخواهد) با استفاده از پلوتونيوم توليدي در اين رآكتور، بمب هستهاي توليد نمايد، ولي با تأييد اينكه تهران راهاندازي آن را تا ۲۰۱۴ به تعويق انداخته، به طور ضمني تأييد ميكند كه حداقل تا ۱۸ ماه آينده قصد ندارد چنين مسيري را طي كند.
آژانس در بخش ديگري از گزارش خود، بار ديگر شك و ترديدهاي قبلياش درباره پارچين را تكرار كرده و گفته است كه ايران به پاكسازي تاسيسات پارچين ادامه ميدهد. آژانس همچنين اين جمله سياسي را كه ترجيعبند همه گزارشهاي قبلي است بار ديگر بيان كرده و گفته است كه نميتواند كامل بودن اظهارنامههاي ايران را تأييد كند. اين بخش از گزارش آژانس كه همواره طرف غربي با استفاده از آن تنور برنامه هستهاي ايران را گرم نگه ميدارد، ميگويد:« آژانس قادر نيست درخصوص عدم فعاليتها و مواد هستهاي اعلام نشده اطمينان موثقي ارائه دهد و بنابراين نميتواند نتيجهگيري نمايد كه تمامي مواد هستهاي در ايران براي فعاليتهاي صلح آميز هستند.»
پاراگرافهاي ۴ ـ ۶ به اين موضوع اشاره كرده است كه يك مداليته (رويكرد ساختاري) هنوز ميان ايران و آژانس نهايي نشده است و آمانو تأكيد ميكند كه اميد كمي براي توافق درباره يك رويكرد ساختاري ميان ايران و آژانس براي حل و فصل مسائل مربوط به ابعاد احتمالي نظامي شكل گرفته است.
