اقدامي كه خبر از سياستهاي خصمانهاي در پسپرده برنامههاي به ظاهر هنري دارد. در آخرين نمونه اين اقدامات، آرگو، جديدترين ساخته ضد ايراني هاليوود قرار است براي اولين بار در خاورميانه و در جشنواره دوحه به نمايش درآيد.
كشورهاي كوچك عربي در حاشيه جنوبي خليج فارس، همسايگاني كه با ايران مرز آبي دارند، كشورهايي كه اكثرا عمرشان به كمتر از چند دهه ميرسد و تمامي رونق كشورهايشان را مديون فروش نفت خام هستند. اعراب كه به ولخرجيهاي بيمورد شهرت دارند، تا چند سال گذشته سرمايه گذاريهاي سنگيني را براي توسعه بازرگاني و گردشگري در كشور هايشان انجام ميدادند، اما اين دولتها براي مطرح شدن يك نقص بزرگ داشتند، عدم داشتن ريشههاي فرهنگي و تاريخي يكي از بزرگترين ضعفهاي اين كشورها به شمار ميرود.
به منظور رفع اين مشكل دولتهاي عربي شروع به فعاليتهاي به ظاهر فرهنگي هنري كردهاند تا علاوه بر دنياي نفت و سرگرمي براي خود در ميان ملتهاي جهان وجهه فرهنگي نيز بخرند. عربها با تأسيس انواع جشنوارهها و مناسبتهاي فرهنگي و هنري و تخصيص جوايز متعدد در حال پوشاندن خلأهاي تاريخي ناشي از فقر فرهنگي هستند. براي يك شيخ نشين ثروتمند عرب بسيار ناگوار است كه در طول تمدن تاريخ بشريت هيچ سابقهاي از فرهنگ به نام آنها ثبت نشده باشد.
در ميان جشنوارههاي متعددي چون جشنواره رقص، غذا، شتر سواري يا انتخاب زيباترين بز ! كه عربها به آنها علاقه خاصي دارند، جشنواره فيلم هم جزو هنري است كه شاهد ايجاد آنها توسط كشورهاي عربي هستيم.
قديميترين جشنواره فيلم در كشورهاي عربي بسيار دورتر از كشورهاي جنوبي خليج فارس متولد شد، در سال ۱۹۶۶ كشور تونس جشنواره فيلم تاسيس كرد، جشنواره فيلم كارتاژ (قرطاج) به صورت دو سالانه برگزار ميشود و هنوز نيز پا برجا است.
در سال ۱۹۷۶ قاهره كه به صورت سنتي مركز فرهنگي آفريقا به شمار ميرود، جشنواره فيلم راه اندازي شد. پس از آن نيز سوريه در سال ۱۹۷۹ همزمان با شروع انقلاب اسلامي در ايران، جشنواره فيلم دمشق را راه اندازي كرد. اما هنوز خبري از اعراب حاشيه جنوبي خليج فارس نبود و آنها تازه در حال چانه زني براي سر و سامان دادن به اوضاع داخلي خود بودند.
لبنان ديگر كشورعربي حاشيه درياي مديترانه بود كه در سال ۲۰۰۱ جشنواره فيلم ايجاد كرد. فستيوال بينالمللي فيلم بيروت كه دوازدهمين دوره آن همين چند روز پيش به پايان رسيد و محسن مخملباف به خاطر فيلم سفارشي «باغبان» كه در ستايش بهائيت ساخته است توانست جايزه طلايي اين جشنواره را از آن خود كند.
اين جشنواره نيز در سال گذشته ميزبان فيلم ضد ايراني «روزهاي سبز» ساخته حنا مخملباف بود كه با رايزنيها صورت گرفته اين فيلم از جشنواره كنار گذاشته شد.
مراكش نيز در سال ۲۰۰۱ به فكر ايجاد جشنواره فيلم افتاد، محمد ششم كه تازه به جاي پدرش به حكومت مراكش رسيده بود، دستور تأسيس اين جشنواره را داد.
وي براي آنكه وابستگي جشنواره به دولت پادشاهي را نشان دهد، برادرش را به عنوان رئيس اين جشنواره منصوب كرد. اما بالاخره تب تاسيس جشنوارههاي فيلم به خليج فارس هم كشيده شد، در سال ۲۰۰۴ بود كه حاكم دوبي دستور ايجاد فستيوال فيلم را صادر كرد. مسقط عمان از سال ۲۰۰۵ صاحب جشنواره شد تا عمان نيز به جمع كشورهاي عربي داراي جشنواره فيلم بپيوندد. عراق همين سال جشنواره فيلم بغداد را راه اندازي كرد، جشنوارهاي كه با توجه به شرايط خاص اين كشور در حال اشغال، زمانبندي مشخصي براي برگزاري آن وجود ندارد و هر وقت عراقيها بر اوضاع مسلط بودهاند دورهاي از آن را برپا كردهاند.
بعد از دوبي نوبت به ابوظبي، ديگر شيخ نشين امارات متحده بود كه جشنواره فيلم تاسيس كند. ابوظبي از سال ۲۰۰۷ صاحب جشنواره فيلم شد. كشور قطر در رقابت با امارات از سال ۲۰۰۹ با به خدمت گرفتن رابرت دنيرو جشنواره فيلم «تريبكا» را راه اندازه كرده است، جشنوارهاي كه بيشتر به نام دوحه شناخته شود.
اين جشنوارههاي ريز و درشت سعي ميكنند با صرف هزينههاي زياد و دعوت از بازيگران هاليوودي براي خود اسم و رسم پيدا كنند، اشتهاي عجيبي براي نمايش فيلمهاي ضد ايراني از خود نشان ميدهند. از زمان اكران «پرسپوليس» در جشنواره فيلم دوبي، نشانههاي علاقه اعراب به اصطكاك فرهنگي با ايرانيان بيشتر جلوه پيدا كرد.
عربها در كنار سياست مصادره مشاهير ايراني و عربيزه كردن آنها، در اقدامي مشكوك شروع به نمايش فيلمهاي ضد ايراني در فستيوالهاي خود كردند. فستيوال بيروت سال گذشته همزمان دو فيلم ضدايراني را در ليست جشنواره قرار داد و سفير آن كشور در ايران وقتي با اعتراض به اين مسئله روبهرو شد خيلي راحت آن را به آزادي بيان موجود در كشورش منتسب دانست و جلوگيري از آن را از حيطه اختيارات دولت لبنان كه هميشه از كمكهاي جمهوري اسلامي بهرهمند بوده است، خارج دانست.
امسال نيز اين سياست در ديگر جشنوارههاي فيلم عربي ادامه داشته است، مخصوصاً از زماني كه ايران از بيداري اسلامي و بهار عربي مردم منطقه حمايت كرده است و دولت هايي چون عربستان سعودي، بحرين، قطر و امارات متحده عربي كه با بيداري اسلامي منافع خود را در خطر ميديدند و از سقوط ديكتاتورهاي تونس، مصر و ليبي هراسان شده بودند، از هر طريقي از جمله سينما به فكر ضربهزدن به كشورمان افتادند. جشنواره فيلم ابوظبي فيلم مسئلهدار «يك خانواده محترم» را اكران و ضمن اهداي جايزه به آن از گلشيفته فراهاني نيز تقدير كرد. جشنواره فيلم دوحه قطر نيز فيلم ضد ايراني آرگو را براي اولين بار در خاورميانه به نمايش گذاشت تا ليست اقدامات ضدايراني اعراب كاملتر از گذشته شود.
